پیامدهای دستور اجرایی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا برای کاهش واکسنهای توصیه شده کودکان میتواند فراتر از آمریکا برود و بیاعتمادی و شکافهای واکسیناسیون ایجاد کند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز دوشنبه فرمان اجرایی فرمان اجرایی (منبع به زبان انگلیسی) (منبع به زبان انگلیسی)را امضا کرد که در آن توصیه شده تعداد بیماریهایی که در چارچوب توصیههای واکسیناسیون روتین و همگانی کودکان تحت پوشش قرار میگیرند، از ۱۸ مورد به ۱۱ مورد کاهش یابد.
مارکو کاوالری، رئیس اداره تهدیدهای بهداشت عمومی در آژانس داروهای اروپا، به یورونیوز گفت که تصمیماتی از این دست میتواند به ایجاد شکاف در ایمنسازی منجر شود، جمعیتها را در برابر شیوع بیماریها آسیبپذیر بگذارد و بیاعتمادی نسبت به واکسنها را دامن بزند.
کاوالری گفت: «عدم انجام واکسیناسیونهای روتین کودکان میتواند فاجعهبار باشد» و افزود این کار خطر «بازگشت بیماریهایی را که توانسته بودیم در کشورهای خود مهار و ریشهکن کنیم» به همراه دارد.
او افزود این تصمیمها میتواند به اعتماد جامعه به واکسنها لطمه بزند و درباره تصمیم اخیر آمریکا هشدار داد که «متاسفانه، میتواند از نظر اعتماد به واکسنها بسیار زیانبار باشد».
بررسی فرمان ترامپ
طبق این فرمان، توصیهها درباره واکسنهای کووید ۱۹، آنفلوآنزا، روتاویروس، بیماری مننگوکوکی، آر اس وی و هپاتیت آ و ب دیگر در قالب واکسیناسیون روتین همگانی قرار نمیگیرد. برخی واکسنها همچنان برای کودکانی که در معرض خطر بالاتری هستند توصیه خواهند شد و درباره برخی دیگر تصمیمگیری مشترک میان والدین و ارائهدهندگان خدمات درمانی انجام میشود.
در این فرمان همچنین توصیه شده واکسن سهگانه سرخک، اوریون و سرخجه (ام ام آر) به سه تزریق جداگانه تقسیم و در ویزیتهای مختلف تزریق شود. واکسنهای جداگانه برای سرخک، اوریون و سرخجه در حال حاضر در آمریکا در دسترس نیست.
این اقدام در حالی انجام میشود که رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت آمریکا، ایمنی واکسنها را زیر سوال برده و ادعاهایی را ترویج کرده که میان واکسنها و اوتیسم پیوند برقرار میکند، در حالی که شواهد علمی گسترده هیچ رابطه سببی میان واکسیناسیون و اوتیسم پیدا نکرده است.
تدروس آدانوم گبرگیسوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، روز چهارشنبه در ایکس (منبع به زبان انگلیسی)نوشت: «شواهد موجود بدون تردید نشان میدهد واکسنها از جمله واکسن ام ام آر ایمن هستند و باعث اوتیسم نمیشوند.»
واکسنهای ترکیبی میتوانند انجام واکسیناسیون را برای کودکان، والدین و کارکنان حوزه سلامت سادهتر کنند. به همین دلیل، روند توسعه واکسنها به سمت تولید واکسنهای ترکیبی بیشتر و نه کمتر حرکت کرده است.
کاوالری گفت: «در واقع این تصمیم آمریکا بر خلاف مسیری است که آینده برای ما در زمینه محافظت بهتر از کودکان، بزرگسالان و سالمندان رقم خواهد زد» و افزود «هیچ مبنای علمی برای جدا کردن این واکسنها وجود ندارد».
به گفته کارشناسان بهداشت، هرچند والدین همچنان میتوانند در چارچوب تصمیمگیری مشترک فرزندان خود را واکسینه کنند، اما الزام به تزریق جداگانه هر واکسن و انجام ویزیتهای بیشتر ممکن است باعث شود برخی خانوادهها واکسیناسیون را به تعویق بیندازند یا به کلی انجام ندهند.
این تغییرات همچنین میتواند تردید نسبت به واکسن را تشدید کند و جمعیتها را بیش از پیش در برابر شیوع بیماریهای قابل پیشگیری که در بسیاری کشورها ریشهکن یا مهار شدهاند، آسیبپذیر بگذارد.
تدروس گفت: «تغییرات اخیر در سیاست واکسیناسیون آمریکا با دههها شواهد علمی همخوانی ندارد.» او افزود: «این شواهد به طور مستمر و با ورود دادههای جدید از سراسر جهان بازبینی میشود.»
پیامدها برای اروپا و جهان
اروپا پیش از این هم پیامدهای کاهش پوشش واکسیناسیون را تجربه کرده است. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، شش کشور ارمنستان، اتریش، جمهوری آذربایجان، اسپانیا، بریتانیا و ازبکستان در سال ۲۰۲۴ بار دیگر انتقال بومی سرخک را ثبت کردند.
سرخک نمونه روشنی است از این که وقتی پوشش واکسیناسیون کاهش پیدا میکند چه اتفاقی میتواند بیفتد.
کاوالری گفت: «اکنون هر جا پوشش واکسیناسیون پایین می آید، شاهد بازگشت سرخک هستیم و متاسفانه در ایالات متحده و دیگر نقاط جهان موارد بیشتری خواهیم دید.»
او هشدار داد که اگر میزان واکسیناسیون پایین بیاید، وضعیت میتواند «بسیار بدتر» شود. کاوالری با درخواست از مردم برای واکسینه شدن گفت: «فقط فلج اطفال را در نظر بگیرید. آیا میخواهیم این بیماری برگردد؟ امیدوارم نه.»
کارشناسان بهداشت همچنین هشدار میدهند که تصمیم آمریکا میتواند اعتماد عمومی به واکسنها را در اروپا بیش از پیش خدشهدار کند.
گزارش «حالت اعتماد به واکسن» کمیسیون اروپا نشان میدهد که از سال ۲۰۲۰ اعتماد کلی به واکسنها در میان عموم مردم کاهش یافته و این افت در بسیاری از کشورهای اروپای مرکزی و شرقی چشمگیرتر بوده است. تصمیم آمریکا میتواند این روند را باز هم تشدید کند.
و پیامدها به مرزها محدود نمیماند.
کاوالری گفت: «اروپا منطقهای است که ما وظیفه داریم آن را زیر نظر داشته باشیم، اما این بیماریهای عفونی مشکلات جهانی، شیوعهای جهانی و همهگیریهای جهانی ایجاد میکنند.»