تحقیقات تازه علمی نشان میدهند که سفید شدن موها دیگر یک وضعیت دائمی و غیرقابل تغییر نیست.
همه چیز از یک کشف تصادفی توسط پزشکان اسپانیایی آغاز شد. آنها متوجه شدند که با بهبود بیماران مبتلا به سرطان ریه به لطف داروهای جدید ایمونوتراپی (ایمندرمانی)، رنگ طبیعی موهای این بیماران نیز شروع به بازگشت کرده است.
در ابتدا دانشمندان تصور کردند این موضوع تنها یک اتفاق نادر است؛ اما طولی نکشید که دریافتند بیماران دیگری نیز که از داروهای جدیدی مانند کیترودا، آپدیوو و تسنتریک استفاده میکنند، با پدیده بازگشت رنگ موهای خود مواجه شدهاند.
این کشف جالب، بستر تحقیقات گستردهتری را در دانشگاههای جهان فراهم کرد.
چرا موها سفید میشوند؟ راز ملانوسیتها و سلولهای بنیادی
بر اساس پژوهشی که در نشریه بریتانیایی درماتولوژی منتشر شده است، کمتر از ۲۵ درصد افراد تا سن ۵۰ سالگی حجم زیادی از موهایشان سفید میشود، اما نزدیک به ۹۰ درصد ما پیش از رسیدن به ۵۰ سالگی، بخشی از رنگدانههای موی خود را از دست میدهیم.
رنگ منحصربهفرد موی هر فرد توسط سلولهای رنگدانهای به نام «ملانوسیتها» تامین میشود که در فولیکولهای مو قرار دارند. این سلولها به طور مداوم توسط تیمی از «سلولهای بنیادی ملانوسیت» پشتیبانی و تغذیه میشوند.
با این حال عواملی مانند استرس و خستگی مفرط، فرآیند طبیعی پیری بدن و اختلال در چرخههای بازسازی سلولی باعث تضعیف و تخریب این سلولهای بنیادی میشوند. در نهایت، چرخه تولید رنگدانه به طور کامل تخلیه شده و بدن دیگر قادر به تولید «ملانین»، مادهای که رنگ مو، پوست و چشم را تعیین میکند، نخواهد بود.
علاوه بر این، ژنتیک نیز نقش بسیار مهمی در سرعت و شدت این فرآیند ایفا میکند.
داروهای ایمونوتراپی چگونه عمل میکنند؟
دانشمندان بر این باورند که داروهای ایمونوتراپی به این دلیل به بازگشت رنگ موها کمک میکنند که برای بیدار کردن و تقویت سلولهای بنیادی موجود در بدن طراحی شدهاند.
این سلولها مانند ماموران تعمیر و نگهداری عمل میکنند؛ آسیبها را ترمیم کرده و چرخههای شفا و بازسازی طبیعی بدن را از نو آغاز مینمایند.
اگرچه این داروها در اصل برای نجات جان بیماران مبتلا به سرطان تولید شدهاند، اما یکی از عوارض جانبی مثبت آنها، راهاندازی مجدد فرآیند رنگدانهسازی در تارهای مو بوده است.
در حال حاضر، دکتر ملیسا هریس و تیم تحقیقاتی او در دانشگاه آلاباما در تلاشاند تا این ویژگی داروی ایمونوتراپی را صرفاً برای رنگدانه مو جداسازی کنند.
البته این آزمایشها هنوز روی نمونههای انسانی تست نشده است و احتمالا ماهها یا سالها زمان نیاز است تا به عنوان یک محصول تجاری در دسترس عموم قرار گیرد.
مکملهای بازسازی رنگ مو در بازار امروز
با این حال، در سالهای اخیر مکملها و سرمهای جدیدی با ادعای معکوس کردن روند سفیدی مو وارد بازار شدهاند.
برای نمونه، در سال ۲۰۲۱ مکملی به نام «آری» (Arey) معرفی شد که ادعا میکند با کاهش استرس اکسیداتیو (عامل اصلی سفیدی زودرس مو)، تارهای مو را مجددا رنگدانهسازی میکند.
همچنین برایان جانسون، کارآفرین مشهور حوزه فناوری و افزایش طول عمر، اعلام کرده است که از ترکیبی شامل سرم تحریککننده ملانین به همراه سرم پپتید «مایراکی» استفاده میکند.
این سرم از ریشه گیاه آسیایی «فو-تی» ساخته شده که در طب سنتی شرق آسیا برای حفظ رنگ طبیعی مو شهرت دارد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
موج جدید پذیرش موهای نقرهای؛ از مد روز تا فرضیه تکامل
در کنار تلاشهای علمی، بسیاری از افراد و چهرههای سرشناس اکنون موهای سفید و جوگندمی خود را به عنوان نمادی از جذابیت و پختگی به نمایش میگذارند.
اصطلاح «روباه نقرهای» سالهاست که برای توصیف مردان جذابی که با افزایش سن محبوبتر میشوند، مانند جورج کلونی و ادریس البا، به کار میرود.
از سوی دیگر ستارگانی مانند اندی مکداول، سلما هایک و سارا جسیکا پارکر نیز با موهای طبیعی خود روی فرشهای قرمز ظاهر شدهاند.
حتی در دنیای مد، مدل ۵۰ سالهای مانند استفانی کاوالی با موهای کاملا نقرهای خود، نمایش مد لباسهای فاخر شنل را افتتاح کرد.
دانشمندان میگویند موی سفید ممکن است یک مزیت تکاملی نیز داشته باشد. به عنوان مثال، در حیات وحش، گوریلهای پشتنقرهای نر به دلیل تجربه بالا و هدایت موفق گروه، از احترام و قدرت بیشتری برخوردارند.
در میان انسانها نیز «فرضیه مادربزرگ» مطرح است که نشان میدهد در قبایل اولیه، زنان مسنتر با موهای سفید به دلیل دانش تجربی و مهارتهای اجتماعی بالا، نقش کلیدی در بقای جامعه ایفا میکردند.
با این حال، برای کسانی که هنوز آمادگی پذیرش موهای سفید خود را ندارند، دستاوردهای جدید علمی نویدبخش آن است که به زودی راهکار قطعی و بیولوژیکی برای احیای رنگ موها به بازار عرضه خواهد شد.