حملات به تاسیسات راهبردی انرژی در خلیج فارس بیشتر و مخربتر شده و اکنون عرضه را متزلزل کرده و نقاط ضعف منطقه را آشکار میکند.
حملات موشکی و پهپادی در سراسر خلیج فارس هماکنون قیمتهای جهانی گاز طبیعی مایع (الانجی) را بالاتر برده است زیرا بازارها به خطر اختلال در عرضه از یکی از مهمترین مناطق انرژی جهان واکنش نشان میدهند.
آگهی
آگهی
این حملات در حالی صورت میگیرد که رویارویی گستردهتری با مشارکت ایران و زیرساختهای انرژی خلیج فارس شدت گرفته و طی روزهای اخیر از حمله به تاسیسات نفت و گاز در چند کشور گزارش شده است.
چندین تاسیسات مهم نفت و گاز در سراسر خلیج هدف قرار گرفته و از وارد آمدن خسارت به مراکز بزرگ خبر میرسد و نگرانیها درباره مدت ادامه اختلال رو به افزایش است.
در قطر پس از گزارش حملات موشکی ایران، در چند نقطه از شهر صنعتی راس لفان که بزرگترین قطب تولید گاز طبیعی مایع در جهان است آتشسوزی رخ داد.
مقامها اعلام کردند آتشسوزیها بدون تلفات مهار شده اما تایید کردند این حملات خسارت قابل توجهی بر جا گذاشته است.
وندانا هاری، بنیانگذار شرکت تحقیقاتی وندا اینسایتس که در بازارهای جهانی انرژی تخصص دارد، گفت: «حملات اخیر تصویر را به طور چشمگیری تغییر میدهد» و یادآور شد که تا کنون توقف تولید الانجی بیشتر اقدامی احتیاطی بوده تا نتیجه خسارت فیزیکی.
این حملات همزمان با رویدادهای دیگری در سراسر منطقه روی میدهد، از جمله حمله پهپادی به یک تاسیسات نفتی در فجیره امارات متحده عربی که گسترش دامنه این حملات را نشان میدهد.
خسارت فیزیکی چشمانداز ریسک را تغییر میدهد
هاری گفت تعمیرات احتمالا فقط پس از پایان درگیری آغاز خواهد شد و میتواند چندین ماه طول بکشد و افزود هنوز روشن نیست که آیا میتوان فعالیتهای بخشی را زودتر از سر گرفت یا نه.
پیامدها میتواند به مراتب فراتر از این منطقه برود. قطر حدود یک پنجم صادرات جهانی الانجی را تامین میکند و بخش عمده این تولیدات از مجتمع راس لفان، که بزرگترین تاسیسات صادرات الانجی در جهان است، عبور میکند. هر گونه اختلال طولانیمدت خطر فشردهتر شدن بازارهایی را که همین حالا هم حساس هستند افزایش میدهد.
هاری گفت: «ممکن است با بازار جهانی گاز به مراتب فشردهتری روبهرو شویم، درست در زمانی که اروپا خرید برای انبار کردن گاز زمستانی را آغاز میکند.» او افزود: «از آنجا که اروپا میتواند برای جذب آخرین محمولهها بالاترین قیمت را بپردازد، اقتصادهای کوچکتر و حساس به قیمت در آسیا بیشترین آسیب را خواهند دید.»
فراتر از تاثیر فوری بر عرضه، این حملات ضعفهای گسترده در سراسر نظام انرژی خلیج فارس را نیز آشکار میکند؛ از تولید و فرآورش گرفته تا مسیرهای کشتیرانی از تنگه هرمز.
هاری با اشاره به اینکه تداوم بیثباتی میتواند به تغییرات بلندمدت در مسیر سرمایهگذاری و تجارت منجر شود، گفت: «این درگیری لایههای متعدد آسیبپذیری در عرضه نفت و گاز خلیج فارس را آشکار کرده است.»
ظرفیت خالی برای الانجی وجود ندارد
برای کارشناسان این صنعت، این اختلال فقط به خسارت فیزیکی مربوط نمیشود بلکه دشواری فعالیت در محیطی را نشان میدهد که در آن درگیری نظامی ادامه دارد.
ژانکریستیان هاینتس، مشاور جهانی الانجی، گفت این حملات فشار «روانی و اعتباری» بر این بخش وارد میکند در حالی که ابعاد کامل خسارت هنوز روشن نیست و افزود حتی حملات محدود هم میتواند پیامدهای عملیاتی قابل توجهی داشته باشد.
هاینتس گفت: «هیچ فروشنده ای به عنوان یک بهرهبردار معقول و محتاط در چنین شرایطی ریسک از سرگیری تولید را نمیپذیرد» و افزود حتی حملات کوچک هم میتواند مانع بازگشت به فعالیت عادی شود.
هاینتس گفت: «در حوزه الانجی چیزی به نام ظرفیت خالی وجود ندارد» و توضیح داد که تولید را نمیتوان به سرعت افزایش داد و توسعه پروژههای جدید به سالها زمان و سرمایهگذاری قابل توجه نیاز دارد.
به گفته منابع صنعتی، نشانههای سرایت این اختلال به بازارهای جهانی هماکنون نمایان شده است؛ از جمله اینکه قطر انرژی پنج جایگاه تحویل الانجی در پایانه زیبروخه بلژیک برای ماه آوریل عرضه کرده است، اقدامی که حاکی از آن است توقفها میتواند از آنچه در ابتدا تصور میشد طولانیتر باشد.