دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در حالی برای دیدار با رهبران چین و روسیه عازم آسیا شد که شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و ادامه جنگ با ایران دولت او را با چالش روبهرو کرده است.
جنگ جاری آمریکا با ایران از محورهای نشست سهجانبه دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، روسای جمهوری چین و روسیه خواهد بود. تهران در سالهای گذشته روابط نزدیکی با چین و روسیه داشته و در بسیاری از مسائل بینالمللی با این دو قدرت همسو بوده است.
این نشست در حالی برگزار میشود که جنگ با ایران هزینه سیاسی سنگینی برای دولت ترامپ به همراه داشته و یکی از عوامل اصلی شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا دانسته میشود. ترامپ در روزهای اخیر تلاش کرده است احتمال ازسرگیری حملات گسترده به ایران را کمرنگ جلوه دهد و در عین حال گفته است که ضرورتی برای مذاکره با تهران نمیبیند.
دونالد ترامپ پیش از آغاز سفرش به آسیا گفت که احتمالا در چین با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی دیدار خواهد کرد. آمریکا در تلاش است مذاکرات با کره شمالی بر سر برنامه هستهای این کشور را از سر بگیرد.
رئیسجمهوری آمریکا گفت که قصد دارد در نشست با همتایان چینی و روس خود درباره جنگ اوکراین نیز گفتوگو کند؛ جنگی که نزدیک به پنج سال از آغاز آن میگذرد.
آقای ترامپ صبح دوشنبه پیش از عزیمت به آسیا در جمع خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «درباره موضوع مورد علاقهام اوکراین صحبت خواهیم کرد. اوکراین دارد سرزمینش را از دست میدهد و روسیه هر ماه ۲۵ هزار سرباز از دست میدهد. بنابراین درباره این موضوع گفتوگو خواهیم کرد.»
این اظهارات در حالی مطرح شد که مقامهای دولت ترامپ روز جمعه به خبرنگاران گفته بودند رئیسجمهوری آمریکا در دیدار با همتایان چینی و روس خود درباره خلع سلاح هستهای و جنگ با ایران گفتوگو خواهد کرد اما جنگ روسیه علیه اوکراین در دستور کار این نشست نخواهد بود.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین پیشتر درباره احتمال تقسیم دوباره حوزههای نفوذ قدرتهای بزرگ جهان در نشست رهبران آمریکا، چین و روسیه ابراز نگرانی کرده بود.
تغییر غیرمنتظره مسیر هواپیمای ترامپ در آلاسکا
هواپیمای حامل رئیسجمهوری آمریکا قرار بود پس از چند ساعت پرواز برای سوختگیری در شهر انکوریج در ایالت آلاسکا فرود آید اما بهطور غیرمنتظرهای مسیر خود را تغییر داد و در شهر فیربنکس فرود آمد.
کاخ سفید نامساعد بودن شرایط جوی در انکوریج را دلیل این تغییر مسیر اعلام کرد و گفت که فیربنکس شرایط آبوهوایی مناسبتری برای سوختگیری هواپیما داشته است.
تغییر غیرمنتظره محل سوختگیری هواپیمای ترامپ یادآور خروج مخفیانه او از ترکیه در ماه ژوئیه بود. در آن زمان، رئیسجمهوری آمریکا پس از شرکت در نشست سران ناتو، مخفیانه سوار یک کامیون حمل مواد غذایی شد تا خود را به هواپیمایی برساند که قرار بود با آن ترکیه را ترک کند.
سفر آسیایی ترامپ در سایه مشکلات داخلی آمریکا
دونالد ترامپ در حالی راهی آسیا شده است که برخلاف معمول، در چند روز گذشته کمتر در انظار عمومی ظاهر شده بود.
غیبت ترامپ از انظار عمومی همزمان با توقف سراسری پروازهای خروجی در آمریکا بود؛ بحرانی که اختلال گستردهای در سفرهای هوایی ایجاد کرد و پرسشهایی جدی درباره نحوه مدیریت آن از سوی دولت ترامپ به دنبال داشت.
سفر آقای ترامپ به آسیای فرصتی برای رئیسجمهوری آمریکا فراهم میکند تا توجه افکار عمومی را از مشکلات داخلی به تحولات سیاست خارجی معطوف کند.
او در ابتدای این سفر به مانیل، پایتخت فیلیپین خواهد رفت و سپس راهی شنژن، یکی از مهمترین قطبهای فناوری چین، خواهد شد.
اختلال گسترده در حملونقل هوایی و پیامدهای شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای ماه نوامبر که به از دست رفتن اکثریت این حزب در هر دو مجلس کنگره آمریکا انجامید از جمله چالشهایی هستند که دولت ترامپ در داخل کشور با آنها دستوپنجه نرم میکند.
سفر ترامپ به فیلیپین در سایه اعتراضها
با این حال احتمال میرود حضور ترامپ در مانیل با اعتراضهای مردمی همراه شود. طی چند روز گذشته معترضان با برگزاری تظاهرات و به آتش کشیدن آدمکهای رئیسجمهوری آمریکا، خواستار پایان جنگ در خاورمیانه و لغو ابتکار «پکس سیلیکا» به رهبری ایالات متحده شدهاند.
از دیگر برنامههای مهم ترامپ در مانیل شرکت در نشست سران گروه چهارگانه «کواد» متشکل از آمریکا، ژاپن، استرالیا و هند است. این نخستین نشست سران کواد در دو سال گذشته و نخستین نشست این گروه با حضور ترامپ خواهد بود. جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، همکاری در چارچوب کواد را یکی از ابتکارهای شاخص سیاست خارجی دولت خود میدانست.
نشست سران کواد در آستانه برگزاری اجلاس اپک به میزبانی شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، برگزار میشود. شی جینپینگ پیشتر از تشکیل این گروه بهعنوان تلاشی برای محاصره راهبردی چین انتقاد کرده بود. کشورهای عضو کواد، در مقابل تأکید کردهاند که همکاری در چارچوب این گروه علیه هیچ کشور مشخصی نیست.
عملکرد دولت ترامپ در قبال انویدیا زیر ذرهبین
انتظار میرود جنجال اخیر بر سر شرکت انویدیا، از بزرگترین تولیدکنندگان تراشههای پیشرفته در جهان، بر سفر دونالد ترامپ به چین نیز سایه بیندازد. مقامهای دولت آمریکا تلاش کردهاند اهمیت روابط نزدیک آقای ترامپ با جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین این شرکت، را کمرنگ جلوه دهند.
آقای هوانگ هفته گذشته پس از اذعان به داشتن رابطهای عاشقانه خارج از ازدواج با زنی که مظنون به همکاری با دستگاههای اطلاعاتی دولت چین است از سمت خود کنارهگیری کرد.
پکن اما هرگونه دخالت در این ماجرا را رد کرده است. چند مقام آمریکایی گفتهاند رئیسجمهوری آمریکا قصد ندارد این موضوع را در دیدار با شی جینپینگ مطرح کند.
آقای ترامپ پس از انتشار این خبر به دفاع از هوانگ پرداخت و گفت مقامهای آمریکایی تاکنون به او اطلاع ندادهاند که زن مورد اشاره از مدیران شرکت مگاسپید، واقعا مامور دولت چین بوده است. مگاسپید شرکتی مستقر در سنگاپور است که در زمینه رایانش ابری و تامین زیرساختهای هوش مصنوعی فعالیت میکند.
آقای هوانگ که بهطور مرتب با ترامپ در ارتباط است در آخرین سفر رئیسجمهوری آمریکا به چین در ماه مه با هواپیمای ریاستجمهوری او را همراهی کرده بود.
عملکرد دولت ترامپ در قبال انویدیا بیش از پیش مورد بررسی قرار گرفته است. تاخیر وزارت بازرگانی آمریکا در اعمال محدودیت بر صادرات تراشههای انویدیا به شرکت مگاسپید از جمله مواردی است که توجهها را به خود جلب کرده است.
آقای ترامپ گفته است: «در حال حاضر روابط بسیار خوبی با چین داریم. دیدگاههای هر دو طرف را درک میکنم و در اینباره تصمیم خواهم گرفت اما مواضع هر دو طرف را بهخوبی میفهمم.»
تلاش ترامپ برای ازسرگیری گفتوگوها با رهبر کره شمالی
دونالد ترامپ در نخستین دوره ریاستجمهوری خود سه بار با کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی دیدار کرد اما از زمان بازگشت به کاخ سفید تاکنون نتوانسته است او را به ازسرگیری گفتوگوهای جدی ترغیب کند.
آقای ترامپ در ماههای اخیر کوشیده است زمینه را برای دور تازهای از مذاکرات با رهبر کره شمالی فراهم کند. در همین راستا، او در ماه اوت به پنتاگون دستور داد دامنه رزمایشهای نظامی مشترک آمریکا و کره جنوبی را کاهش دهد.
رئیسجمهوری آمریکا پیش از ترک کاخ سفید به مقصد مانیل در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال دیدار با رهبر کره شمالی گفت که کیم «ممکن است» به شنژن بیاید اما افزود که این موضوع «به تصمیم رئیسجمهوری شی بستگی دارد».
ایلان ماسک، مدیرعامل شرکتهای اسپیسایکس و تسلا نیز از جمله افرادی است که ترامپ را در این سفر آسیایی همراهی خواهند کرد. به نظر میرسد ماسک به یکی از اهداف اصلی تحقیقات اکثریت جدید دموکرات در کنگره آمریکا تبدیل خواهد شد.
آقای ترامپ در فیلیپین با رهبران کشورهای جنوب شرق آسیا دیدار خواهد کرد؛ کشورهایی که برای مقابله با اقدامات تهاجمی پکن در منطقه به حمایت ایالات متحده چشم دوختهاند. کاخ سفید اعلام کرده است که رئیسجمهوری آمریکا قصد دارد در جریان حضورش در مانیل، یک توافق تجاری با تایلند امضا کند.
آقای ترامپ سپس برای شرکت در نشست سران مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (اپک) راهی چین خواهد شد و در آخرین مرحله سفر خود در نخستین نشست سهجانبه با شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین برای گفتوگو درباره زرادخانههای هستهای شرکت خواهد کرد.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه گفت که مذاکرات سهجانبه پیشرو از «اهمیتی تاریخی و بیسابقه» برخوردار است و پکن در پی انجام گفتوگوهای عمیق درباره حفظ صلح جهانی و تقویت ثبات است.
یوری اوشاکوف، مشاور امور بینالملل کرملین، نیز اعلام کرد که مقدمات برگزاری دیداری دوجانبه میان ترامپ و پوتین در حاشیه نشست شنژن در دست انجام است.