دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین، اعلام کرد دونالد ترامپ به پکن پیشنهاد داده تا بخشی از نفتی را که از ایران خریداری می‌کند با نفت خام آمریکا جایگزین کند؛ پیشنهادی که در شرایط کاهش شدید صادرات نفت ایران به دلیل محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران توسط نیروی دریایی ایالات متحده مطرح شده است.
سفیر ایالات متحده در چین روز چهارشنبه ۱۱ نوامبر در گفت‌وگو با تلویزیون بلومبرگ، در حاشیه کنفرانسی در شانگهای، با وجود طرح پیشنهاد دونالد ترامپ مبنی بر خرید نفت آمریکا به‌جای نفت ایران به چین، توضیحی در مورد زمان ارائه پیشنهاد و واکنش پکن ارائه نکرد.
آگهی
آگهی
اما شواهد موجود نشان می‌دهد که رئیس جمهور ایالات متحده ماه‌هاست که به دنبال متقاعد کردن چین برای پذیرش پیشنهاد نفتی خود است. چنان که در نشست خبری وزارت خارجه چین در ششم مه، از لین جیان، سخنگوی این وزارتخانه، درباره پیشنهاد ترامپ برای خرید نفت آمریکا به‌جای نفت ایران پرسیده شد. البته او بدون اعلام موافقت یا مخالفت پکن، پاسخ درباره سیاست انرژی چین را به نهادهای مسئول ارجاع داد.
چند روز بعد نیز کاخ سفید اعلام کرد شی جین‌پینگ در دیدار با ترامپ به افزایش خرید نفت آمریکا برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز ابراز تمایل کرده است. بااین‌حال، به گزارش رویترز، در گزارش‌های رسمی طرف چینی از این دیدار، اشاره‌ای به چنین موضوعی نشده بود.
اهمیت این پیشنهاد با نقش چین در صادرات نفت ایران پیوند دارد. وزارت خزانه‌داری آمریکا در آوریل برآورد کرد حدود ۹۰ درصد صادرات نفت ایران راهی چین می‌شود و عمده آن را پالایشگاه‌های مستقل این کشور خریداری می‌کنند.
بااین‌حال، محاصره دریایی آمریکا جریان این تجارت نفت ایران را به‌شدت محدود کرده است. شرکت رهگیری نفتکش‌ها، کپلر، در ۲۲ اکتبر اعلام کرد ذخایر نفت ایران روی آب در خارج از محدوده محاصره به صفر رسیده، درحالی‌که حدود ۴۳ میلیون بشکه همچنان در محدوده محاصره گرفتار بوده است.
با آغاز محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران، چین نیز برای جبران کاهش نفت ایران به عرضه‌کنندگان دیگری روی آورده است. به طوری که رویترز در ششم اکتبر گزارش داد، پالایشگاه‌های مستقل چینی دست‌کم ۱۲ میلیون بشکه نفت عراق و قطر برای تحویل در اکتبر و نوامبر خریداری کرده‌اند. گزارش دیگری از رویترز در ۱۱ نوامبر نیز از افزایش جذابیت نفت آفریقا و برزیل برای چین خبر داد.
البته خرید نفت آمریکا توسط چین با موانع تجاری نیز روبه‌روست. رویترز در ماه مه گزارش داد تعرفه ۲۰ درصدی چین بر نفت آمریکا مانع ازسرگیری خریدهای عمده شده است. هرچند پکن در نهم نوامبر تعلیق برخی تعرفه‌ها را تمدید کرد ولی بخشی از تعرفه‌ها همچنان پابرجاست.
بنابراین، هرچند چین عملا در حال جایگزینی نفت ایران است، هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد آمریکا توانسته سهم مشخصی از این بازار را به دست آورد یا خیر.