قیمت برق و گاز خانگی در اتحادیه اروپا در نیمه نخست ۲۰۲۶ نسبت به همین دوره در ۲۰۲۵ کاهش یافت. در اکتبر در بسیاری از پایتخت‌های اروپا قیمت‌ها بالا رفت و احتمالاً خانوارها اوایل ۲۰۲۷ با قبوض بالاتری روبه‌رو شوند.
حتی در حالی که جنگ ایران باعث افزایش قیمت‌های عمده‌فروشی گاز شد، به طور میانگین قیمت برق و گاز خانگی در اتحادیه اروپا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی کاهش یافت.
آگهی
آگهی
تفاوت میان کشورها چشمگیر بود. بنا بر داده‌های یورواستات، هزینه یک واحد برق در ایرلند بیش از سه برابر همین مقدار در مجارستان بود.
خانوارها در کدام نقاط اروپا بیشترین و کمترین مبلغ را برای برق و گاز پرداخت کردند؟ و وقتی سطح قیمت‌های محلی را در نظر بگیریم، این رتبه‌بندی‌ها چگونه تغییر می‌کند؟
در میان ۳۸ کشور اروپایی که داده آن‌ها موجود است، قیمت برق خانگی شامل مالیات، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ از ۶.۶ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات‌ساعت در ترکیه تا ۳۸.۷ یورو در ایرلند متغیر بود. مجارستان با ۱۱.۴ یورو کمترین قیمت را در اتحادیه اروپا داشت، در حالی که میانگین اتحادیه اروپا ۲۸.۳ یورو بود.
در محاسبه بر حسب یورو، پس از ایرلند، آلمان (۳۶.۲ یورو)، بلژیک (۳۵.۸ یورو)، اتریش (۳۲.۶ یورو)، ایتالیا (۳۱.۴ یورو) و سوئد (۳۰.۶ یورو) قرار داشتند که همگی بالای ۳۰ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات‌ساعت بودند.
قیمت برق در اسپانیا (۲۵.۱ یورو) و فرانسه (۲۴.۹ یورو) پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا بود.
رومانی در محاسبه بر اساس قدرت خرید بالاترین قیمت برق را دارد
به طور کلی قیمت‌ها در کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا پایین‌تر بود و فاصله این کشورها با گران‌ترین کشورها زیاد بود. این فاصله وقتی تفاوت سطح قیمت‌های محلی با استفاده از استانداردهای قدرت خرید (PPS) در نظر گرفته شد، کمتر شد.
قیمت برق از ۱۲.۶ واحد پی‌پی‌اس به ازای هر ۱۰۰ کیلووات‌ساعت در ایسلند تا ۴۶.۹ در رومانی متغیر بود. لهستان (۴۱.۱) و چکیا (۳۴.۳) سه کشور اول را کامل کردند و پس از آن ایرلند و ایتالیا هر کدام با ۳۲.۸ قرار داشتند.
پس از ایسلند، ترکیه (۱۳.۵)، مالت (۱۳.۸), مجارستان (۱۴.۷) و نروژ (۱۵.۰) پایین‌ترین قیمت‌ها را بر حسب قدرت خرید داشتند.
در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، ایتالیا با ۳۲.۸ بالاترین قیمت را داشت و آلمان با ۳۲.۴ فاصله چندانی با آن نداشت. اسپانیا با ۲۸.۰ نزدیک به میانگین اتحادیه اروپا یعنی ۲۸.۴ بود، در حالی که فرانسه با ۲۳.۳ ارزان‌تر بود.
قیمت برق در رومانی به شدت افزایش یافت
قیمت برق خانگی در اتحادیه اروپا نسبت به نیمه دوم سال ۲۰۲۵ میلادی به طور میانگین ۲.۲ درصد کاهش یافت. اگر بر حسب یورو سنجیده شود، فنلاند با افزایش ۱۹.۵ درصدی بیشترین رشد را ثبت کرد و پس از آن ترکیه (۱۱.۲ درصد)، لهستان (۱۰.۶ درصد)، لیتوانی (۱۰.۶ درصد) و سوئد (۱۰.۴ درصد) قرار گرفتند.
دانمارک با کاهش ۲۸.۲ درصدی و لوکزامبورگ با ۲۴.۱ درصد کاهش، بزرگ‌ترین افت قیمت را ثبت کردند. در ایتالیا قیمت‌ها ۵.۹ درصد افزایش یافت، در حالی که در آلمان ۶.۵ درصد، در اسپانیا ۶ درصد و در فرانسه ۳ درصد کاهش یافت.
در مقایسه با نیمه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، میانگین قیمت برق در اتحادیه اروپا ۱.۶ درصد کاهش داشت. رومانی با افزایش ۵۱.۹ درصدی، بیشترین رشد قیمت بر حسب یورو را ثبت کرد و پس از آن ترکیه (۳۵ درصد)، ایرلند (۱۹.۸ درصد) و فنلاند (۱۸.۴ درصد) قرار داشتند.
در هر چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا قیمت‌ها کاهش یافت: فرانسه (۷ درصد کاهش)، آلمان (۵.۷ درصد کاهش)، ایتالیا (۴.۵ درصد کاهش) و اسپانیا (۳.۹ درصد کاهش).
به گفته پروفسور شیائویی مو، مدیر مرکز حقوق و سیاست انرژی، نفت و مواد معدنی در دانشگاه داندی، سیاست‌های دولتی به توضیح این که چرا تغییر قیمت‌ها متفاوت است کمک می‌کند. مالیات‌ها، عوارض و هزینه‌های شبکه بخش بزرگی از قیمت نهایی را تشکیل می‌دهند. برای مثال، دانمارک از اول ژانویه ۲۰۲۶ میلادی، مالیات برق خود را به طور موقت حدود ۰.۱۰ یورو به ازای هر کیلووات‌ساعت کاهش داد. در فنلاند چنین کاهش مالیاتی وجود نداشت.
شرکت اطلاعات بازار انرژی واساای‌تی‌تی، که در تهیه شاخص قیمت انرژی خانگی (HEPI) کمک می‌کند، همچنین به تفاوت‌ها در ترکیب انرژی، ساختار تعرفه‌ها، نحوه خرید و قیمت‌گذاری انرژی از سوی تامین‌کنندگان و نحوه تقسیم هزینه‌ها میان گروه‌های مختلف مشتریان اشاره کرده است.
سوئد گران‌ترین گاز را دارد
در میان ۲۹ کشور اروپایی که داده آن‌ها موجود است، قیمت گاز طبیعی خانگی شامل مالیات در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، از ۱.۶ یورو به ازای هر ۱۰۰ کیلووات‌ساعت در گرجستان تا ۲۲ یورو در سوئد متغیر بود. مجارستان با ۳.۳ یورو کمترین قیمت را در اتحادیه اروپا داشت، در حالی که میانگین اتحادیه اروپا ۱۱ یورو بود.
هلند (۱۶.۲ یورو)، فرانسه (۱۳.۵ یورو)، پرتغال (۱۲.۶ یورو) و اتریش (۱۲.۴ یورو) پنج کشور نخست این فهرست را تشکیل می‌دهند.
قیمت گاز در فرانسه، آلمان (۱۱.۶ یورو) و ایتالیا (۱۱.۴ یورو) بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا بود و در اسپانیا (۷.۹ یورو) پایین‌تر از آن قرار داشت.
بر حسب پی‌پی‌اس، قیمت‌ها از ۴.۳ به ازای هر ۱۰۰ کیلووات‌ساعت در مجارستان تا ۲۰.۸ در مقدونیه شمالی متغیر بود. مقدونیه شمالی بر حسب یورو (۱۰.۸ یورو) پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا بود اما وقتی سطح قیمت‌های محلی در نظر گرفته شد، به بالای جدول رتبه‌بندی منتقل شد.
سوئد (۱۷.۷)، پرتغال (۱۵.۰) و هلند (۱۳.۸) نیز در میان گران‌ترین‌ها قرار داشتند. در انتهای طیف، ترکیه (۵.۰)، لوکزامبورگ (۶.۶) و کرواسی (۶.۸) پس از مجارستان پایین‌ترین قیمت‌ها را داشتند.
قیمت گاز خانگی در اتحادیه اروپا نسبت به نیمه دوم سال ۲۰۲۵ میلادی به طور میانگین ۱۰.۲ درصد کاهش یافت. بر حسب یورو، ایتالیا (۲۳.۲ درصد کاهش)، اسپانیا (۱۷.۶ درصد کاهش) و یونان (۱۶ درصد کاهش) بیشترین افت را ثبت کردند. ترکیه با افزایش ۱۲.۹ درصدی بیشترین رشد را داشت و پس از آن رومانی با ۶.۳ درصد افزایش قرار گرفت.
در مقایسه با نیمه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، میانگین اتحادیه اروپا ۳.۵ درصد کاهش یافت. فرانسه تنها یکی از چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا بود که در آن قیمت گاز نسبت به سال قبل افزایش داشت و ۳.۷ درصد بالا رفت.
چرا افزایش قیمت عمده‌فروشی با فاصله زمانی به قبوض خانوارها می‌رسد؟
این ارقام فقط حدود چهار ماه پس از آن را پوشش می‌دهد که ایالات متحده و اسرائیل از اواخر فوریه آغاز به حمله به ایران کردند. ممکن است آثار کامل آن بر قبوض خانوارها دیرتر نمایان شود.
شیائویی مو به یورونیوز بیزنس گفت: «همیشه بین قیمت عمده‌فروشی مرجع گاز طبیعی (TTF) و قیمت‌هایی که خانوارها می‌پردازند، فاصله زمانی وجود دارد.»
او افزود: «این تأخیر می‌تواند از چند ماه تا بیش از یک سال باشد، بسته به این که بازار خرده‌فروشی انرژی در هر کشور چگونه سازماندهی شده باشد.»
مو گفت که بسیاری از خانوارها قراردادهای با قیمت ثابت دارند. او توضیح داد که تامین‌کنندگان نمی‌توانند در مدت زمانی که این نرخ‌ها ثابت است، هزینه‌های بالاتر عمده‌فروشی را به مشتریان منتقل کنند.
او افزود که تامین‌کنندگان همچنین اغلب گاز و برق را پیش‌خرید می‌کنند تا خود را در برابر نوسان قیمت‌ها محافظت کنند. این امر می‌تواند تاثیر تغییرات قیمت عمده‌فروشی را بر تعرفه‌های خانگی به تأخیر بیندازد.
قبوض سنگین‌تر ممکن است در سال ۲۰۲۷ از راه برسد
مو گفت که قیمت مرجع عمده‌فروشی گاز در اروپا در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ میلادی نسبت به نیمه نخست همان سال ۱۹ درصد و نسبت به نیمه دوم سال ۲۰۲۴ میلادی ۱۴ درصد کاهش یافت.
او گفت: «به باور من، این یکی از دلایل کلیدی پشت کاهش قیمت انرژی خانگی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ است، با وجود افزایش بعدی قیمت عمده‌فروشی گاز پس از درگیری در خاورمیانه.»
او افزود: «به همین دلیل، متأسفانه انتظار دارم که خانوارها در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ و بلکه بیشتر در نیمه نخست سال ۲۰۷ با قبوض بالاتر انرژی روبه‌رو شوند.»
در پایتخت‌های اتحادیه اروپا که توسط هپی رصد می‌شوند، قیمت گاز خانگی بین ۲ فوریه تا ۱ سپتامبر به طور میانگین ۱۲ درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت برق ۴.۲ درصد بالا رفت.
به‌روزرسانی اکتبر هپی افزایش قیمت برق را در ۲۱ مورد از ۳۳ پایتخت اروپایی که آن را رصد می‌کند و افزایش قیمت گاز را در ۱۴ مورد از ۲۷ پایتختی که داده گاز برای آن‌ها موجود است، ثبت کرد.