بنابر اعلام یک نهاد حقوق بشری و یک نهاد رصد پروازها، هواپیمای حامل مهاجران ایرانی که قرار بود از آمریکا اخراج شوند، بامداد سهشنبه از شهر «میسا» (Mesa) در آریزونا به مقصد پاکستان برخاست، اما در میانه پرواز دور زد و بار دیگر در آریزونا فرود آمد.
قرار بود این مهاجران ایرانی از پاکستان به ایران منتقل شوند. با این حال، یکی از بستگان یک بازداشتی به نیویورک تایمز گفت که از یک مقام ایرانی شنیده است هواپیما پس از آنکه پاکستان بهطور ناگهانی از پذیرش این مهاجران خودداری کرد، بازگشت. یک مقام آمریکایی نیز این موضوع را تأیید کرد.
به گفته این فرد، مهاجران ایرانی تا بعدازظهر سهشنبه از هواپیما به بازداشتگاه مهاجرتی آریزونا بازگردانده شدند. او افزود که دستکم ۹ نفر در این گروه بودند.
دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در نظر دارد در ماه جاری دستکم دو عملیات برای اخراج مهاجران به افغانستان و ایران انجام دهد و از پاکستان بهعنوان محل انتقال آنها استفاده کند.
این برنامهها پرسشهایی را در میان وکلا و گروههای مدافع حقوق مهاجران درباره نقش پاکستان در تسهیل اخراج افراد به کشورهایی برانگیخته است که بسیاری از مهاجران بیم دارند در صورت بازگشت به آنجا تحت آزار و اذیت قرار گیرند.
سجاد حیدر خان، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، روز جمعه در پاسخ به پرسشی درباره اخراج مهاجران به افغانستان از طریق پاکستان گفت که این ترتیبات «در دست بررسی» است. او افزود که پاکستان امیدوار است «راهکاری مورد قبول دو طرف پیدا شود».
بر اساس اسنادی که «صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا» به دادگاه ارائه کرده است، یک مقام دولت ایران در تعطیلات آخر هفته به گروهی از ایرانیان بازداشتشده در یکی از مراکز اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) در آریزونا گفته بود که آنها با پروازی به پاکستان فرستاده خواهند شد تا «سپس به ایران منتقل شوند». صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا از طرف بازداشتشدگان ایرانی دادخواستی ارائه کرده است.
سازمان غیرانتفاعی «هیومن رایتس فرست» (Human Rights First) که پروازهای اخراج مهاجران را رصد میکند، در بیانیهای اعلام کرد که هواپیمای این پرواز، یک جت چارتر خصوصی کوچک متعلق به «تالون» با ظرفیت ۱۷ نفر، کمی پیش از ساعت پنج بامداد به وقت محلی از شهر «میسا» در ایالت آریزونا برخاست. این هواپیما حدود ۳۰ دقیقه بعد تغییر مسیر داد و دوباره در میسا فرود آمد.
از میان صدها پرواز اخراج اداره مهاجرت و گمرک آمریکا که «هیومن رایتس فرست» در یک سال گذشته رصد کرده است، تنها شمار اندکی پس از برخاستن به مبدأ بازگشتهاند.
علی رهنما، وکیل «صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا»، روز یکشنبه از لغو یک پرواز اخراج دیگر خبر داده بود. به گفته آقای رهنما، صبح یکشنبه دستکم هشت ایرانی در شهر میسا در ایالت آریزونا سوار هواپیمایی شدند که قرار بود ابتدا به گرجستان و سپس به پاکستان برود، اما این پرواز بدون هیچ توضیحی لغو شد.
این نهاد حقوق بشری در تابستان با ثبت شکوائیهای مدعی شد که دولت آقای ترامپ اطلاعات محرمانه مربوط به درخواستهای پناهندگی بازداشتشدگان را بهطور غیرقانونی در اختیار دولت ایران گذاشته و دهها ایرانی را در معرض آزار و اذیت قرار داده است.
بنا بر اسنادی که این نهاد حقوق بشری به دادگاه ارائه کرده است، افراد همجنسگرا، مخالفان سیاسی و کسانی که به مسیحیت گرویدهاند در میان این مهاجران حضور دارند. بسیاری از این پناهجویان در اعتراضات سال ۱۴۰۱ (۲۰۲۲) ایران شرکت کرده بودند.
دو مقام اداره مهاجرت و گمرک آمریکا که مسئول هماهنگی اخراج مهاجران به ایران بودند، در جلسهای در دادگاه در ماه اکتبر شهادت دادند که حتی پس از آغاز جنگ میان دو کشور نیز به همکاری با دیپلماتهای ایرانی ادامه دادهاند، اما هرگز با ارائه جزئیات درخواستهای پناهندگی موافقت نکردهاند. به گفته آنها، این هماهنگی صرفاً برای تدارک سفر و تهیه گذرنامه و دیگر مدارک سفر انجام شده است.
به گفته آقای رهنما، دستکم شماری از ایرانیانی که در پرواز روز سهشنبه حضور داشتند، از اعضای این گروههای آسیبپذیر بودند. او گفت که نمیداند آیا اطلاعات هیچیک از سرنشینان آن پرواز افشا شده است یا خیر.
آقای رهنما که روز گذشته با گروهی از بازداشتشدگان ایرانی دیدار کرده بود، گفت برخی از آنها به این نتیجه رسیده بودند که بازگشت به جمهوری اسلامی ایران، حتی «زیر تهدید موشکها»، بهتر از ماندن در بازداشتگاه اداره مهاجرت و گمرک آمریکاست.
به گفته او، در میان افرادی که قرار بود با این پرواز اخراج شوند، هم کسانی بودند که بهتازگی برای درخواست پناهندگی به آمریکا آمده بودند و هم دستکم یک نفر که سالها در این کشور زندگی کرده بود.