شیوع ابولا در کنگو مرگبارترین در تاریخ این کشور شده است؛ تاکنون بیش از ۱۱هزار مورد ابتلا و بیش از ۵هزار مرگ ثبت شده، در حالیکه درگیریها، اعتصابات و بیاعتمادی روند پاسخ را مختل کرده است.
بر اساس جدیدترین دادههای دولتی که روز چهارشنبه منتشر شد، شیوع ابولا در کنگو به ۱۱ هزار و ۴۲ مورد ابتلا و ۵ هزار و ۳۸۷ مورد مرگ رسیده است، یعنی تقریبا نیمی از مبتلایان جان باختهاند، و این شیوع را مرگبارترین مورد در این کشور کرده است.
این هفدهمین شیوع ابولا در کنگو و سریعترین آنها در تاریخ این کشور است. تعداد موارد تأییدشده این شیوع ظرف ۴۰ روز پس از آغاز واکنش، از ۱ هزار مورد گذشت. برای مقایسه، در شیوع سال ۲۰۱۸ حدود ۲۳۵ روز طول کشید تا شمار موارد از ۱ هزار مورد فراتر رود.
این شیوع که به طور رسمی در ماه مه اعلام شد، همچنان در حال گسترش است و به دلیل تداوم درگیری مسلحانه، بحران در نظام سلامت، جادههای نامناسب و خشونت ساکنان که بیاعتمادی و انتشار اطلاعات نادرست آن را تغذیه میکند، مهار آن دشوار مانده است.
وزارت بهداشت اعلام کرد که حقوق پرداختنشده و اعتصابهای کارگران، واکنش به شیوع را بیش از پیش پیچیده کرده و باعث فلج شدن مراکز کلیدی در چندین منطقه و توقف کار در شمار زیادی از ایستهای پایش در محورهای حملونقل، در بنادر رودخانهای، در مرزهای شهری و در فرودگاهها شده است، وزارت بهداشت اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی).
افزایش دوباره خشونت توسط گروههای مسلح در دو کانون اصلی، یعنی استانهای ایتوری و کیوو شمالی، مقامهای بهداشتی را نگران کرده است؛ مقامهایی که خواستار توقف درگیریها شدهاند تا کارکنان سلامت بتوانند بدون مانع به بیماران دسترسی پیدا کنند.
وزارتخانه همچنین هشدار داد که بیاعتمادی یکی از موانع اصلی مهار شیوع است که خود را در شایعات زیانآور، نرخ بالای امتناع از پایشهای سلامت، مقاومت در برابر تدفینهای ایمن و کاهش مراجعه به مراکز درمانی نشان میدهد.
در برخی موارد، بیاعتمادی در میان جوامع محلی به خشونت علیه کارکنان و تأسیسات درمانی دامن میزند که همین امر نیز عملیات را مختل کرده و چندین نقطه واکنش در سراسر کشور، از جمله در ایتوری، کانون این شیوع، را تعطیل کرده است.
واکسن تأییدشدهای وجود ندارد، اما آزمایشها در جریان است
ویروس بوندیبوگیو که مسئول این شیوع است، هنوز هیچ واکسن یا درمان تأییدشدهای ندارد، هرچند چندین کارآزمایی در حال انجام است.
هفته گذشته سازمان جهانی بهداشت (WHO) از دو نامزد واکسن حمایت کرد: یکی که توسط دانشگاه آکسفورد با همکاری مؤسسه سرم هند توسعه داده شده و دیگری که شرکت مدرنا تولید کرده است. قرار است این کارآزمایی توسط مؤسسه ملی پژوهشهای زیستپزشکی جمهوری دموکراتیک کنگو، با حمایت شرکای بینالمللی از جمله سازمان جهانی بهداشت، هدایت شود.
تدروس آدانوم قبریسوس، دبیرکل سازمان جهانی بهداشت، در کنفرانس خبری اعلام این کارآزماییها در روز ۴ نوامبر گفت: «واکسنها ابزارهای قدرتمندی هستند، اما جایگزین اقدامهای اثباتشدهای نیستند که میتوانند همین حالا جانها را نجات دهند.» او به مراقبت زودهنگام، ردیابی تماسها، ایزوله کردن بیماران، خاکسپاریهای ایمن و باوقار و تعامل مبتنی بر اعتماد با جوامع اشاره کرد.
از زمان شناسایی این بیماری در سال ۱۹۷۶، دهها شیوع ابولا گزارش شده است. بزرگترین و مرگبارترین آنها در آفریقای غربی و بین سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ رخ داد که طی آن ۲۸ هزار مورد ابتلا و بیش از ۱۱ هزار مورد مرگ ثبت شد.