جنگ ایران که دونالد ترامپ انتظار داشت ظرف چند هفته پایان یابد، پس از نزدیک به ۸ ماه به چالشی برای او تبدیل شده است. در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، افزایش قیمت سوخت جمهوریخواهان را نگران کرده و دو تحلیلگر آمریکایی معتقدند واشنگتن میان سه گزینه دشوار برای ادامه جنگ گرفتار شده است.
افزایش بهای سوخت و طولانی شدن جنگ، تلاش جمهوریخواهان برای حفظ اکثریت کنگره را دشوار کرده است.
یکی از رایدهندگانی که با خبرگزاری آسوشیتدپرس گفتوگو کرده، نور دوبو، ۴۴ ساله و کارمند یک شرکت حملونقل در اوهایو است. او که معمولاً به جمهوریخواهان رأی میداد، میگوید این بار به دلیل نارضایتی از تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ با ایران بیشتر به سوی دموکراتها متمایل شده است. افزایش هزینه سوخت نیز به گفته او بر فعالیت شرکتهای حملونقل فشار آورده است.
میانگین قیمت بنزین در آمریکا از اواسط ژوئن بالاتر از چهار دلار برای هر گالن باقی مانده و قیمت گازوئیل نزدیک رکوردهای تاریخی است. پنج استراتژیست جمهوریخواه نیز به آسوشیتدپرس گفتهاند که بررسیهای داخلی آنها از ماهها پیش زنگ خطر را به صدا درآورده بود. به گفته آنان، حتی حوزههایی که ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با اختلاف چشمگیر در آنها پیروز شده بود، رقابتیتر شدهاند.
توافق آتشبس موقت میان تهران و واشنگتن در ژوئن تنها چند هفته دوام آورد. همزمان، حملات حوثیهای مورد حمایت ایران به تاسیسات نفتی و فرودگاههای عربستان و پاسخ ائتلاف تحت رهبری ریاض، دامنه بحران را گستردهتر کرده است. وزارت خارجه آمریکا نیز از کاهش کارکنان چهار سفارتخانه در منطقه به دلیل نگرانیهای امنیتی خبر داده است.
نظرسنجی مشترک آسوشیتدپرس و مرکز NORC نیز نشان میدهد که رایدهندگان هر دو حزب خواهان تمرکز کنگره آینده بر کاهش هزینههای زندگی و پایان دادن به جنگ هستند. با این حال، همه حامیان ترامپ نظر یکسانی ندارند؛ برخی افزایش قیمت سوخت را هزینهای موقت برای مقابله با تهدید ایران میدانند.
ترامپ همچنان از تصمیم خود دفاع میکند و میگوید پایان جنگ نزدیک است، اما در عین حال احتمال دور تازهای از بمباران گسترده پس از انتخابات را مطرح کرده است. او در تجمعی در میشیگان گفت تصور میکرد قیمت بنزین حتی دو یا سه برابر شود و هزینه کنونی را در برابر اهداف امنیتی جنگ قابل قبول دانست.
سه گزینه آمریکا؛ تشدید جنگ، عقبنشینی یا ادامه فشار
در چنین شرایطی، رافائل اس. کوهن، مدیر برنامههای سیاست امنیت ملی و فناوری در مدرسه سیاست عمومی رَند، و هاوارد جی. شاتز، اقتصاددان ارشد موسسه رَند، در یادداشتی با عنوان «کمضررترین گزینه آمریکا در ایران» در نشریه فارین پالیسی، سه مسیر پیش روی واشنگتن را بررسی کردهاند.
به نوشته آنها، جنگ تاکنون دهها میلیارد دلار هزینه، ۱۵ کشته و بیش از ۸۰۰ زخمی در میان نیروهای آمریکایی و خسارت به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه بر جای گذاشته است. مصرف گسترده مهمات و افزایش قیمت انرژی نیز فشار بیشتری بر واشنگتن وارد کرده است.
گزینه نخست، تشدید جنگ از طریق ازسرگیری بمباران گسترده یا حتی عملیات زمینی است. نویسندگان هشدار میدهند حملات هوایی بهتنهایی بهندرت به سرنگونی حکومتها منجر شده و تصرف و نگهداری سرزمینی مانند جزیره خارک، با توجه به تهدید موشکها و پهپادهای ایران، میتواند تلفات تازهای به همراه داشته باشد. آنها یادآور میشوند جمعیت ایران تقریبا دو برابر و وسعتش حدود چهار برابر عراق است.
گزینه دوم، کنار کشیدن آمریکا و رفع یکجانبه محاصره است. کوهن و شاتز معتقدند چنین اقدامی بدون توافق بر سر عبور آزاد کشتیها از تنگه هرمز، اهرم فشار واشنگتن را تضعیف و امکان کسب درآمد از تردد نفتکشها را برای تهران فراهم میکند. از نگاه آنان، این مسیر میتواند موقعیت منطقهای ایران را نیز تقویت کند.
این دو پژوهشگر گزینه سوم، یعنی حفظ محاصره و فشار اقتصادی، پاسخ نظامی به حملات علیه منافع آمریکا و متحدانش، و تلاش برای توافق بر سر هرمز و برنامه هستهای ایران را «کمضررترین» راه میدانند.
آنها با اشاره به سقوط ارزش ریال، تورم نزدیک به ۹۰ درصد و پیشبینی کوچک شدن ۷.۶ درصدی اقتصاد ایران در سال جاری استدلال میکنند فشار اقتصادی در بلندمدت ممکن است تهران را به مصالحه وادارد. البته خودشان اذعان دارند تحریم و بحران اقتصادی همیشه به تغییر رفتار حکومتها منجر نمیشود و نتیجه این راهبرد ممکن است ماهها یا سالها زمان ببرد.
تفاوت مهم دو گزارش در همین نقطه آشکار میشود: نویسندگان فارین پالیسی زمان را به سود واشنگتن میدانند، اما گزارش آسوشیتدپرس نشان میدهد ادامه جنگ برای ترامپ هزینه سیاسی فوری دارد. با نزدیک شدن به انتخابات سوم نوامبر، راهبردی که از نگاه دو تحلیلگر آمریکایی ممکن است در بلندمدت بر ایران فشار بگذارد، در کوتاهمدت میتواند بار سنگینتری بر دوش جمهوریخواهان بگذارد.