خانوادههای بیش از چهار هزار آذربایجانی که از جنگ اول قرهباغ تاکنون مفقود شدهاند، با رجوع به نهادهای اتحادیه اروپا امیدوارند روند صلح میان ارمنستان و آذربایجان پس از دههها رنج دو طرف، سرنوشت بستگانشان را روشن کند.
خانوادههای آذربایجانی افراد مفقود در تظاهراتی که این هفته در برابر ساختمانهای پارلمان و کمیسیون اتحادیه اروپا در بروکسل برگزار کردند، خواستار حمایت نهادهای اتحادیه اروپا شدند؛ آنها همچنان در جستوجوی دریافتن حقیقت درباره سرنوشت بیش از چهار هزار عزیز خود هستند که از زمان جنگ اول قرهباغ ناپدید شدهاند.
این تجمع به ابتکار «اتحادیه عمومی خانوادههای مفقودان قرهباغ» برگزار شد و خانوادهها در تلاش برای روشن شدن سرنوشت خویشاوندان خود از نهادهای اروپایی کمک خواستند؛ خویشاوندانی که شامل کودکان، زنان و سالمندان میشوند و از جنگ اول که در سال ۱۹۹۴ پایان یافت هنوز مفقود هستند. آنها از اتحادیه اروپا خواستند بر ارمنستان فشار بیاورد تا اطلاعات آرشیوی و محل گورهای دستهجمعی را افشا کند.
با کشف ۳۲ گور دستهجمعی در قرهباغ در ماههای اخیر، خانوادهها تاکید میکنند حق آنها برای دانستن حقیقت پس از ۳۰ سال نیازمند توجه بینالمللی است. آنها میگویند این گروه تاکنون هیچگونه بهرسمیتشناسی یا کمک بینالمللی برای یافتن بستگانشان دریافت نکرده است.
خانوادهها میگویند ارمنستان هیچ اطلاعاتی درباره افراد مفقود ارائه نکرده است، اما امیدوارند روند صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان بتواند اکنون بر سرنوشت عزیزانشان نوری بیفکند و به این پرونده پایان دهد.
شرکتکنندگان در تجمع ژاکتهای سفیدی به تن داشتند که روی هر کدام عکس عزیزشان، تاریخ تولد او و علامت سوالی نقش بسته بود؛ نمادی از سرنوشت نامعلوم آنها.
فریده جباروا، از شرکتکنندگان در تجمع، گفت: «همسرم آزاد جباروفدر خوجالی مفقود شد و در طول این ۳۴ سال هیچ خبری از او نداریم.»
او افزود: «اینجا من نماینده او و بیش از چهار هزار نفری هستم که ناپدید شدهاند و نیازمند عدالت و دریافت اطلاعات درباره آنها هستند.»
در این تجمع، اشیای شخصی افراد مفقود از جمله گذرنامهها، عکسها و لباسهایشان به نمایش گذاشته شد.
به گفته کنول بهبودوا، رئیس اتحادیه عمومی خانوادههای مفقودان قرهباغ، تاکنون هویت ۳۲۸ فرد مفقود با آزمایشهای دیانای شناسایی شده و پیکر ۲۷۳ قربانی به خانوادههایشان تحویل داده شده است، اما سرنوشت هزاران نفر دیگر هنوز نامعلوم است.
بهبودوا گفت: «این مناطق آلوده به مین و مهمات عملنکرده است، به همین دلیل پیدا کردن آنها دشوار است.»
جباروا گفت: «هدف ما این است که محل دفن این افراد و هرگونه اطلاعاتی درباره سرنوشتشان را پیدا کنیم، پیکرهایشان را به دست آوریم و بتوانیم آنها را به خاک بسپاریم تا جایی در گورستان برای زیارتشان داشته باشیم.»
رنج خانوادههای آذربایجانی اکنون بخشی از روند گستردهتر صلح و آشتی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان پس از دههها جنگ خونین بر سر قرهباغ است؛ جنگهایی که رنج عظیمی بر دو ملت تحمیل کرد و هزاران قربانی و آواره در هر دو طرف بر جای گذاشت.
ارمنستان اعلام کرده است که صدها شهروند ارمنی نیز پس از جنگهای قرهباغ مفقود هستند و این کشور نیز در جستوجوی پاسخ درباره سرنوشت آنهاست.