وامهای مسکن در آلمان اکنون در بالاترین سطح از ۲۰۰۹ است و به گفته کارگزار اینترهیپ میانگین نرخ وام دهساله به حدود ۴.۵ درصد نزدیک شده و نگرانی از تورم ناشی از جنگ ایران هزینه استقراض را بالا برده است.
وامهای مسکن در آلمان اکنون از هر زمان دیگری از سال ۲۰۰۹، یعنی دوره بحران مالی جهانی، گرانتر شدهاست. به گفته شرکت واسطه وام مسکن اینترهیپ مستقر در مونیخ، شعلهور شدن دوباره جنگ ایران ترس از تورم را تشدید کرده و نرخهای بهره را بالاتر بردهاست.
این شرکت میگوید نرخ متعارف وامهای دهساله اکنون نزدیک به ۴٫۵ درصد است که از اوج قبلی، یعنی اندکی بیش از ۴٫۴ درصد در پایان سال ۲۰۲۳، بالاتر است.
یوگ اوتخت مدیرعامل اینترهیپ با استناد به دادهها اعلام کرد میانگین نرخ وامهای دهساله که هنوز در ماه مه ۳٫۹ درصد بود، از آن زمان تا سطح کنونی حدود ۴٫۵ درصد افزایش یافتهاست.
در تازهترین نظرسنجی اینترهیپ از وامدهندگان که ۱۵ اکتبر منتشر شد، میانگین نرخ وامهای دهساله حدود ۴٫۴ درصد برآورد شد اما روند صعودی ادامه دارد. با این حال بیشتر بانکهای شرکتکننده انتظار دارند نرخها در دو ماه آینده ثابت بماند، در حالی که ۶۰ درصد کاهش آن را در بازه شش تا ۱۲ ماهه محتمل میدانند و ۴۰ درصد دیگر منتظر افزایشهای بیشتر هستند.
هم آمار اینترهیپ و هم دادههای مربوط به وامهای مسکن خانوارها در بوندسبانک، بانک مرکزی آلمان، نشان میدهد هزینه استقراض از زمان بحران مالی ۲۰۰۹ تاکنون تا این اندازه بالا نبودهاست.
آمار بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز تایید میکند هزینههای استقراض با چه سرعتی تغییر کردهاست.
میانگین نرخ وام مسکن در آلمان از ۱٫۴۸ درصد در اوایل ۲۰۲۲ به ۴٫۱۵ درصد در پایان ۲۰۲۳ جهش کرد، در ابتدای ۲۰۲۵ تا ۳٫۵۷ درصد کاهش یافت و در سهماهه دوم امسال پیش از جهش اخیر دوباره به ۳٫۹۱ درصد رسید.
جنگ و بانک مرکزی اروپا
اوتخت علت اصلی افزایش تازه را جنگ ایران و نگرانیهای تورمی ناشی از آن دانست.
برای مهار قیمتها، بانک مرکزی اروپا امسال دوبار نرخهای بهره را افزایش دادهاست و نرخ سپرده کلیدی خود را به ۲٫۵ درصد رساندهاست.
اوتخت گفت برای یک وام مسکن معمولی، افزایش اخیر نزدیک به ۲۰۰ یورو به اقساط ماهانه اضافه میکند و افزود برخی مشتریان در تصمیمگیری محتاطتر شدهاند.
او همچنین توضیح داد که نرخها تنها زمانی به شکل محسوس کاهش خواهد یافت که این درگیری برای همیشه حلوفصل شود؛ امری که به گفته او تاکنون نشانه چندانی از آن دیده نمیشود.
بانک هلندی ING در تحلیلی که ماه گذشته منتشر کرد اعلام کرد: «با وجود افزایش هزینههای استقراض، قیمت خانه در آلمان همچنان آرامآرام بالا میرود» و استدلال کرد ضعف بازار مسکن در همه جا جز در قیمتها دیده میشود.
قیمتها ۰٫۶ درصد افزایش یافت و بر اساس اعلام اداره فدرال آمار آلمان، دستاتیس، در سهماهه دوم امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کرد؛ در نتیجه سطح قیمتها اکنون بیش از ۵ درصد بالاتر از کف سال ۲۰۲۴ است، هرچند هنوز ۸٫۲ درصد پایینتر از اوج ۲۰۲۲ قرار دارد.
در همین حال حجم وامهای جدید مسکن بین ماههای ژانویه تا ژوئیه بیش از ۱٫۵ درصد کاهش یافتهاست.
ING تاکید کرد که «کمبود مزمن عرضه مسکن مانع از اصلاح شدیدتر قیمتها شدهاست» و افزود ساختوسازهای مسکونی «همچنان در سطحی پایین» باقی ماندهاست.
این بانک همچنین هشدار داد که «بازگشت چشمگیر تقاضا برای مسکن در کوتاهمدت بعید به نظر میرسد».
اکنون وامگیرندگان چشم به بانک مرکزی اروپا دوختهاند که قرار است ۲۹ اکتبر تصمیم بعدی خود درباره نرخهای بهره را اعلام کند.