هیئت وزیران آلمان پیشنویس قانونی را تصویب کرده که از اول ژوئیه ۲۰۲۷ نوشابههای شیرینشده با شکر مشمول مالیات میشوند. هدف این مالیات کمک به تامین مالی بیمه درمانی قانونی و کاهش فشار برای افزایش حق بیمه است.
هیئتوزیران آلمان طرح قانونی تازهای را برای وضع مالیات بر نوشیدنیهای شیرین در بزرگترین اقتصاد اروپا تصویب کرده است. در صورت تصویب این طرح در بوندستاگ آلمان، این مالیات از اول ژوئیه ۲۰۲۷ اجرایی میشود. هدف ائتلاف حاکم این است که هم برای بودجه فدرال درآمد ایجاد کند و هم تولیدکنندگان را به کاهش میزان قند و عرضه محصولات سالمتر تشویق کند.
این مالیات قرار است فشار بر نظام سلامت را کاهش دهد؛ نظامی که هر سال با هزینهای بیش از ۲ میلیارد یورو ناشی از مصرف بالای نوشیدنیهای شیرین روبهرو است؛ مصرفی که به چاقی، دیابت و پوسیدگی دندان دامن میزند.
دولت فدرال اعلام کرده است: برلین با استفاده از این مالیات در حال اجرا کردن «آن چیزی است که انجمنهای حوزههای سلامت، علم، حمایت از کودکان و حمایت از مصرفکننده مدتهاست خواستار آن هستند».
انتظار میرود این مالیات در سال ۲۰۲۷ برای دولت فدرال ۶۹۰ میلیون یورو و در سال ۲۰۲۸، ۹۲۵ میلیون یورو درآمد اضافی ایجاد کند.
بهگفته دولت فدرال، این درآمدها به محدود کردن کاهشهای برنامهریزیشده در یارانه اختصاصیافته به صندوق مرکزی بیمه سلامت کمک میکند و میتواند فشار برای افزایش حق بیمه درمان شهروندان را کاهش دهد.
کدام نوشیدنیها مشمول این مالیات میشوند و چه کسانی باید بیشتر بپردازند؟
بر اساس پیشنویس قانون، نوشیدنیهایی که میزان کل قند آنها ۵ گرم یا بیشتر در هر ۱۰۰ میلیلیتر باشد، مشمول این مالیات میشوند. برای نوشیدنیهایی با دستکم ۵ گرم اما کمتر از ۸ گرم قند در هر ۱۰۰ میلیلیتر، مالیات ۰٫۲۶ یورو برای هر لیتر تعیین شده است و در سطح ۸ گرم یا بیشتر، این رقم به ۰٫۳۲ یورو برای هر لیتر افزایش مییابد.
در نتیجه، فهرست مشمولان شامل نوشابههای گازدار مانند کوکاکولا، چای سرد، نوشیدنیهای انرژیزا، نکتارهای میوه و کنسانترههای آبمیوه دارای شکر افزوده میشود.
نوشیدنیهای الکلی و نسخههای بدون الکل آنها در این طرح گنجانده نشدهاند. شیر، نوشیدنیهای جوی دوسر و برنج و همچنین آبمیوه و آبسبزی صددرصد طبیعی نیز از این مالیات معاف خواهند بود. نوشیدنیهایی که بهجای شکر از شیرینکنندهها استفاده میکنند هم مشمول مالیات نمیشوند.
اگرچه پرداخت این مالیات بر عهده تولیدکنندگان یا عمدهفروشان است، دولت فدرال انتظار دارد مشتریان با افزایش قیمت چند ده سنتی نوشیدنیهای شیرین روبهرو شوند.
تولیدکنندگان کوچک و مستقل با حجم تولید سالانه تا ۷۰ هزار لیتر از پرداخت این مالیات معاف خواهند بود. معافیت بیشتر برای کسبوکارهایی که تا یک میلیون لیتر در سال تولید میکنند، نیازمند تایید کمیسیون اروپا طبق مقررات کمکهای دولتی است.
این مالیات هم پیش و هم پس از دستیابی ائتلاف به توافق، با انتقادهایی روبهرو شد. بر اساس گزارش سرویس خبری تاگسشاو در شبکه عمومی آلمان ARD، بوریس راین، نخستوزیر ایالت هسن از حزب دموکراتمسیحی (CDU)، گفته است: «این مالیات نوشیدنیها را گرانتر میکند و میتواند مشاغل در صنعت نوشیدنی را تهدید کند.»
بنیاد آمریکایی Tax Foundation نیز در گزارشی که سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، در مورد منافع سلامت ناشی از مالیات بر نوشیدنیهای شیرین تردید ابراز کرده است. این بنیاد استدلال کرده است: «هرچند مالیات بر نوشیدنیهای شیرین ظاهرا قیمت آنها را افزایش میدهد، هیچ شواهدی دال بر بهبود قابلتوجه پیامدهای سلامت در نتیجه افزایش قیمت این نوشیدنیها وجود ندارد.»
با اجرای این طرح، آلمان به جمع چند کشور عضو اتحادیه اروپا میپیوندد که پیشتر مالیات بر نوشیدنیهای شیرین را اعمال کردهاند؛ از جمله فرانسه، پرتغال و مجارستان، جایی که از سال ۲۰۱۱ یک مالیات گستردهتر سلامت عمومی برقرار بوده است.