یک پژوهش نشان میدهد زنان بسیار بیشتر از مردان با تاخیرهای طولانی در تشخیص مواجه میشوند و علائم خودایمنی جسمی آنها بهاشتباه به مشکلات روانی مثل اضطراب یا افسردگی نسبت داده میشود.
زنان به شکل نامتناسبی در معرض ابتلا به بیماریهای خودایمنی قرار دارند؛ اختلالهایی که در آنها سیستم ایمنی به اشتباه به سلولها و بافتهای سالم بدن حمله میکند. با این حال، یک مطالعه جدید نشان داده است (منبع به زبان انگلیسی) که زنان نسبت به مردان به طور قابل توجهی بیشتر با روندهای طولانی تشخیص روبهرو میشوند و نزدیک به یکسوم زنان شرکتکننده در نظرسنجی چهار سال یا بیشتر برای دریافت تشخیص منتظر ماندهاند.
در حالی که نزدیک به نیمی از مردان ظرف یک سال از آغاز علائم تشخیص داده میشوند، بیشتر زنان با تاخیرهای طولانیتر روبهرو هستند و ۶۰.۴ درصد آنها بیش از یک سال برای دریافت تشخیص درست انتظار میکشند.
شایستا تایابالی، نویسنده همکار این پژوهش، گفت: «این تفاوتهای چشمگیر نشان میدهد که سوگیریهای تاریخی جنسیتی همچنان یکی از جنبههای دشوار مسیر تشخیص است» و به عنوان دلایل احتمالی به سوگیریهای تاریخی، محدود بودن پژوهشها در حوزه سلامت زنان و دادههای جنسیتزدهای که وارد مدلهای یادگیری ماشینی میشوند اشاره کرد.
زنان در سراسر جهان ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد ابتلا به بیماریهای خودایمنی را به خود اختصاص میدهند و شایعترین این بیماریها دیابت نوع ۱، بیماریهای خودایمنی تیروئید، لوپوس سیستمیک و اماس است.
هرچند زنان بیش از مردان از بیماریهای خودایمنی رنج میبرند، روند تشخیص برای آنها طولانیتر است.
شایستا تایابالی گفت: «اگرچه برچسبهایی مانند هیستری منسوخ شده و خوشبختانه امروزه به ندرت استفاده میشود، ما زنان هنوز هم اغلب برای این که علائممان باور شود و در نتیجه بهطور دقیق مورد رسیدگی قرار گیرد، با دشواری بیشتری روبهرو هستیم.»
در این پژوهش وضعیت بیش از ۶ هزار بیمار مبتلا به طیف گستردهای از بیماریهای خودایمنی بررسی شد. از شرکتکنندگان پرسیده شد از زمان بروز علائم تا دریافت تشخیص چه مدت طول کشیده، چند بار به مراکز درمانی مراجعه کردهاند و پیش از تشخیص بیماری خودایمنی چه تشخیصهای دیگری گرفتهاند.
نادیده گرفتن علائم و نسبت دادن آنها به مسائل روانی
پزشکان اغلب علائمی مانند خستگی، درد، اختلال خواب یا افت خلق را بدون در نظر گرفتن بیماریهای خودایمنی در وهله نخست، روانتنی یا روانپزشکی تلقی میکنند؛ رویکردی که میتواند به افزایش زمان انتظار، باقی ماندن بیماریها بدون درمان و کاهش اعتماد به سیستم سلامت منجر شود.
دیوید دیکروز، متخصص روماتولوژی در بیمارستان گایز لندن، گفت: «درمانگران باید ذهنی باز داشته باشند» و از آنها خواست «بررسی کنند آیا ممکن است بیماری خودایمنی زمینهای وجود داشته باشد که هنوز شناخته نشده است و به حرف بیماران گوش دهند».
یکی از دلایل طولانی شدن زمان انتظار این است که علائم زنان بیش از مردان به اشتباه روانتنی تشخیص داده میشود؛ یعنی پزشکان گمان میکنند این علائم ناشی از عوامل روانی است یا با آنها تشدید میشود. ۳۴ درصد زنان در مقایسه با ۲۲ درصد مردان چنین گزارشی را ارائه کردهاند.
پژوهشگران همچنین دریافتند زنان تقریبا ۵۰ درصد بیشتر از مردان گزارش کردهاند که به اشتباه دچار تشخیص روانپزشکی شدهاند و احتمال گزارش تشخیص اشتباه روانتنی در میان آنها نزدیک به ۷۵ درصد بیشتر بوده است.
دیکروز اضافه کرد: «موضوع این نیست که بگوییم تشخیص روانپزشکی هرگز درست نیست. افراد میتوانند همزمان دچار بیماریهای خودایمنی و اختلالات روانپزشکی باشند و هر چه بیشتر روشن میشود که علائم روانپزشکی میتواند بخشی از یک بیماری خودایمنی باشد، بهویژه در بیماریهایی مانند لوپوس که میتواند مستقیما مغز را تحت تاثیر قرار دهد.»