ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در دیدار با مسعود پزشکیان در ترکمنستان اعلام کرد که مسکو آماده است هر آنچه در توان دارد برای کمک به پایان جنگ در خاورمیانه انجام دهد.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران نیز از تبادل پیشنهادهای تازه میان ایران و آمریکا خبر داد و گفت تهران با وجود ادامه درگیری، میز مذاکره را ترک نخواهد کرد.
آگهی
آگهی
پوتین در این دیدار که شامگاه پنج‌شنبه، هشتم اکتبر، در منطقه ساحلی آوازه برگزار شد، گفت: «آماده‌ایم هر آنچه در توان داریم برای کمک به حل‌وفصل این وضعیت انجام دهیم.»
او با اشاره به پیشنهادهای تازه ایران برای حل مسالمت‌آمیز بحران، گفت تهران برای پایان دادن به جنگ «تلاش‌های واقعی» انجام می‌دهد. رئیس‌جمهور روسیه همچنین از روند گسترش روابط دو کشور ابراز رضایت کرد و خواستار ادامه همکاری‌ها شد.
پزشکیان در مقابل گفت ایران و آمریکا پیشنهادهایی برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز مبادله کرده‌اند و تهران در حال بررسی و اصلاح آنهاست.
مسعود پزشکیان در این دیدار همچنین گفت: «ما در حال گفت‌وگو هستیم، اما هر بار که با آمریکا مذاکره می‌کنیم، آنها دوباره حمله می‌کنند. با این حال، میز مذاکره و گفت‌وگو را ترک نخواهیم کرد.»
رئیس‌جمهور ایران افزود: «ما اصلاحات خود را روی این پیشنهادها انجام داده‌ایم. پس از نهایی شدن، قرار است از طریق میانجی‌های موجود بنشینیم و آنها را جمع‌بندی کنیم.»
پزشکیان هدف تهران را پایان جنگ همراه با رعایت حقوق مردم ایران بر اساس قوانین بین‌المللی عنوان کرد و از مواضع روسیه درباره تحولات منطقه و در سازمان ملل قدردانی کرد.
گسترش روابط در دوران جنگ؛ تمرکز بر همکاری اقتصادی
روابط نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی ایران و روسیه از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تقویت شده است. جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران نیز به افزایش رایزنی‌های دو کشور درباره حمایت سیاسی، تامین کالا و همکاری‌های مالی انجامیده است.
کی‌یف و کشورهای غربی، ایران را به ارائه فناوری پهپادهای شاهد و موشک‌های کوتاه‌برد به روسیه متهم کرده‌اند. روسیه نیز با این اتهام روبه‌رو شده که اطلاعات هدف‌گیری را برای حمله به منافع آمریکا در خاورمیانه در اختیار تهران قرار داده است.
در دیدار تازه، بخش مهمی از گفت‌وگوها به توسعه روابط اقتصادی اختصاص داشت. دو رئیس‌جمهور همکاری در حوزه‌های انرژی، کشاورزی، حمل‌ونقل و تجارت را بررسی کردند و خواستار تسریع در نهایی‌سازی و تکمیل پروژه‌های مشترک شدند.
پوتین گفت روابط دو کشور بر پایه توافق جامع مشارکت راهبردی، امضاشده در اوایل سال گذشته میلادی، پیش می‌رود. به گفته او، مبادلات تجاری ایران و روسیه در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۱ درصد افزایش یافته و این روند در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ادامه داشته است.
مسعود پزشکیان نیز شرایط کنونی را فرصتی برای تعمیق همکاری‌ها دانست و ابراز امیدواری کرد هماهنگی تهران و مسکو «با سرعت و قدرت» بیشتری پیش برود. او بر گسترش روابط در چارچوب برنامه راهبردی مشترک و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تاکید کرد.
دیدار تازه پس از تماس تلفنی؛ تکرار وعده حمایت مسکو
دیدار آوازه، با احتساب شش ملاقات پیشین گزارش‌شده، هفتمین دیدار پزشکیان و پوتین از زمان آغاز ریاست‌جمهوری پزشکیان است. آخرین دیدار آنها اول سپتامبر در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، انجام شده بود.
دو طرف روز چهارشنبه، هفتم اکتبر، یعنی یک روز پیش از دیدار حضوری نیز تلفنی گفت‌وگو کرده بودند. پزشکیان در این تماس که به مناسبت تولد پوتین انجام شد، درباره تحولات منطقه و مذاکرات ایران و آمریکا با او رایزنی کرد. رئیس‌جمهور روسیه نیز آمادگی مسکو را برای حمایت از تلاش‌های دیپلماتیک اعلام کرد.
وعده تازه ولادیمیر پوتین برای کمک به پایان جنگ، ادامه مواضعی است که او در ماه‌های گذشته نیز مطرح کرده بود. رئیس‌جمهور روسیه اواخر آوریل، در دیدار با عباس عراقچی در سن‌پترزبورگ، گفته بود مسکو برای کمک به برقراری صلح در خاورمیانه هر کاری از دستش برآید انجام خواهد داد.
پوتین در دیدار سپتامبر با پزشکیان نیز آتش‌بس ایران و آمریکا را «ناپایدار و بیش از حد شکننده» توصیف کرده و گفته بود روسیه در شرایط دشوار از تهران حمایت می‌کند و به تامین کالاهای مورد نیاز ایران کمک خواهد کرد.
گزارش‌ها از تاخیر در دریافت وام یک میلیارد دلاری روسیه
هم‌زمان با تلاش دو کشور برای گسترش همکاری‌های اقتصادی، رسانه‌های ایران چند روز پیش گزارش دادند که روسیه آماده پرداخت وامی یک میلیارد دلاری به ایران است؛ مبلغی که در این گزارش‌ها، نخستین بخش از یک بسته وام ۲۰ میلیارد دلاری معرفی شده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری نیمه رسمی فارس، نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مقدمات پرداخت این مبلغ نهایی شده، اما اختلاف دستگاه‌های دولتی بر سر نحوه هزینه‌کرد آن باعث شده ایران هنوز شماره حساب لازم برای انتقال وجه را اعلام نکند. بنابراین، طبق این گزارش، تا زمان انتشار آن پرداخت انجام نشده بود.
در همین گزارش آمده است که سازمان برنامه و بودجه ایران خواهان استفاده از منابع برای واردات خودرو و دریافت عوارض ورودی است؛ وزارت نفت می‌خواهد آن را صرف خرید تجهیزات نفتی کند و وزارت جهاد کشاورزی به دنبال اختصاص آن به واردات کالاهای اساسی است.
رسانه‌های نوشته‌اند که تفاهم درباره بسته ۲۰ میلیارد دلاری در دیدار علی لاریجانی و پوتین حاصل شده بود و روسیه در میانه جنگ نیز برای پرداخت بخش نخست آن اعلام آمادگی کرده بود.
دو اجلاس در ساحل خزر
دیدار پزشکیان و پوتین در آستانه نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیط‌زیستی دریای خزر برگزار شد. پوتین برای شرکت در این نشست‌ها، روز پنج‌شنبه سفری دو روزه به ترکمنستان را آغاز کرد.
نشست کشورهای مستقل مشترک‌المنافع با حضور رهبران ۹ جمهوری پیشین شوروی، به بررسی همکاری میان اعضا و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی اختصاص دارد. این سازمان در دسامبر ۱۹۹۱ با هدف حفظ ارتباط میان جمهوری‌های شوروی پس از فروپاشی آن شکل گرفت.
روسیه همچنان قدرت غالب در این مجموعه است، اما شماری از اعضا در تلاش‌اند با گسترش روابط با چین و کشورهای غربی، شرکای اقتصادی و دیپلماتیک خود را متنوع کنند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اجلاس محیط‌زیستی خزر نیز رهبران پنج کشور ساحلی، ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان را گرد هم می‌آورد و همکاری برای رسیدگی به مسائل محیط‌زیستی این دریا در دستور کار آن قرار دارد.