پس از تندیس جنجالی «طاعون نارنجی» اثر هنرمند دانمارکی ینس گالسیوت در پارلمان اروپا در استراسبورگ، به تصویرسازی‌های طنزآمیز و تامل‌برانگیز هنرمندان از ترامپ می‌پردازیم.
دونالد ترامپ بارها سوژه هنرمندان شده است و خلاقان با استفاده از توانایی‌هایشان از او شوخی ساخته‌اند، او را نقد کرده‌اند، آموزش داده‌اند و حتی هشدار داده‌اند.
آگهی
آگهی
از تابلوهای اعتراضی و نقاشی‌های دیواری گرفته تا ماکت‌های کارناوال، این رئیس‌جمهور جنجالی آمریکا الهام‌بخش آثار بسیاری بوده که به مردم یادآوری می‌کند هنر یکی از ابزارهای اصلی برای اظهار نظر، اطلاع‌رسانی و الهام‌بخشی است.
یکی از قالب‌های هنری محبوب برای به تصویر کشیدن ترامپ پیکره‌سازی است. این انتخاب بی‌دلیل نیست، چون ترامپ بارها نشان داده شیفته زیبایی‌شناسی کلاسیک و زراندود است و مجسمه‌ها با برداشت او از عظمت به‌عنوان نماد قدرت بازی می‌کنند. به همین دلیل هنرمندان از مجسمه‌های بسیار بزرگ یا پرزرق‌وبرق استفاده می‌کنند تا هم خودبزرگ‌بینی ترامپ را بهتر نشان دهند و به آن کنایه بزنند و هم به دام‌های تندیس‌های پرزرق‌وبرق اشاره کنند، نمادهایی که اغلب حس خودشیفتگی را لو می‌دهند.
در عمل، این یادمان‌ها مستقیما حساسیت‌های ترامپ را هدف می‌گیرند و او را به‌طور نمادین در جایگاه عقاب افسانه ازوپ قرار می‌دهند؛ شخصیتی که در نهایت به دست انتخاب‌های خودش از پا درمی‌آید؛ در اینجا، شیفتگی آشکار به تندیس‌های غول‌پیکر.
نمونه تازه این روند «طاعون نارنجی» است؛ مجسمه‌ای ۲٫۶ متری اثر هنرمند دانمارکی ینس گالشیوت.
این اثر که با طلای ۲۳ عیار روکش شده و به نام «پادشاه بی‌عدالتی» هم شناخته می‌شود، ترامپ برهنه‌ای را نشان می‌دهد که در یک دست چوب گلفی با اندازه مضحک گرفته و در دست دیگر ترازو، و هم‌زمان بر پشت مردی کوچک‌تر و نحیف‌تر نشسته است.
روی لوح زیر مجسمه نوشته شده است: «من روی پشت مردی نشسته‌ام. او زیر بار من در حال فرورفتن است. برای کمک به او هر کاری می‌کنم، جز این‌که از روی پشتش پایین بیایم.» امضا: «پادشاه بی‌عدالتی».
گالشیوت این اثر را «فریادی طنزآمیز» علیه سیاست‌های ناپایدار ترامپ در حوزه آب‌وهوا و روابط خارجی توصیف می‌کند.
این مجسمه پیش‌تر در تظاهرات «گرینلند را دست‌نزنید» در کپنهاگ در اوایل امسال و در اجلاس آب‌وهوای سازمان ملل، COP30، در شهر بلم در برزیل به نمایش درآمد. به‌تازگی دوره حضور کوتاهش را در ساختمان پارلمان اروپا در استراسبورگ به پایان رسانده و ماه آینده راهی کنفرانس آب‌وهوای سازمان ملل، COP31، در آنتالیا ترکیه می‌شود.
پیش از آن‌که بار دیگر «طاعون نارنجی» را ببینیم، نگاهی می‌اندازیم به چند مجسمه مشهور دیگر از ترامپ که تماشاگران را سرگرم کرده و سعی داشته‌اند نشان دهند بخشی از افکار عمومی درباره «رهبر جهان آزاد» چیست.
«امپراتور بی‌بیضه»
هنرمند: ایندی‌کلاین
سال: ۲۰۱۶
محل اولیه: کلیولند، لس‌آنجلس، نیویورک، سان‌فرانسیسکو، سیاتل
توضیحات: نه یک، بلکه پنج مجسمه ۱٫۹۵ متری در پنج شهر بزرگ آمریکا نصب شد. این پیکره‌ها که از سفال و سیلیکون ساخته شده‌اند، ترامپ برهنه‌ای را نشان می‌دادند که بخش‌هایی از بدنش حذف شده است؛ عنوان اثر هم به‌خوبی راهنمایی می‌کند کدام بخش. همه این یادمان‌ها خیلی سریع جمع‌آوری شدند و در این میان، بهترین واکنش رسمی را اداره پارک‌های شهر نیویورک ارائه کرد. این اداره اعلام کرد: «قاطعانه با هرگونه برپا شدنِ بدون مجوز در پارک‌های شهر، فارغ از اندازه آن، مخالف است.»
«دور انداختن ترامپ»
هنرمند: دن لِسم
سال: ۲۰۱۹
محل اولیه: میدان ترافالگار، لندن
توضیحات: این مجسمه ۴٫۹ متری ترامپ را نشان می‌دهد که روی توالت طلایی نشسته، مشغول تلفن همراه است و کلاه «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» بر سر دارد که روی آن عبارت «مرا استیضاح کنید!» نوشته شده است. این تندیس هنگام سفر ترامپ به بریتانیا دیده شد و بعدتر در مراسم «سلام بر آمریکا» که خود ترامپ در ۴ ژوئیه ۲۰۱۹ در واشنگتن دی‌سی برگزار کرده بود، دوباره به نمایش درآمد. نکته جالب این‌که این پیکره صدای گاز معده پخش می‌کرد و همراه آن، جملات مشهور ترامپ مثل «من یک نابغه بسیار باثبات هستم» و «خبر جعلی» شنیده می‌شد.
«مجسمه بی‌آزادی»
هنرمند: تومژ اشلگل
سال: ۲۰۱۹
محل اولیه: نزدیکی شهر کامنیک، اسلوونی
توضیحات: این مجسمه چوبی تنها چند هفته پس از نصب مجسمه ملانیا ترامپ اثر معمار و هنرمند اسلوونیایی، تومژ اشلگل، برپا شد؛ اثری که در زادگاه ملانیا، شهر سِونیتسا، قرار داشت. آن مجسمه بعدا در آتش سوخت. «مجسمه بی‌آزادی» ترامپ را با دستی بالا گرفته در سبک مجسمه آزادی نشان می‌داد، اما دو چهره داشت: در یک سو صورت ترامپ با لب‌های سرخ برجسته و در سوی دیگر تصویری شبیه «خون‌آشام»، چهره‌ای هیولامنش که نقش هشداری نمادین را بازی می‌کرد. و همان‌طور که شاید قابل پیش‌بینی بود، این مجسمه نیز یک سال بعد به آتش کشیده شد.
«به افتخار یک عمر تعرض جنسی»
هنرمند: ناشناس
سال: ۲۰۲۴
محل اولیه: پورتلند و فیلادلفیا
توضیحات: دو مجسمه طنزآمیز، حدود ۲٫۴ متر ارتفاع، که با اسپری طلایی رنگ شده و ترامپ را در حالی نشان می‌دادند که لبخند می‌زند و دست راستش را به حالت چنگ زدن جلو برده است. روی لوح کنار مجسمه‌ها بخشی از گفته‌های خود ترامپ در نوار بدنام برنامه «اکسس هالیوود» نقل شده بود. ترامپ در آن نوار می‌گوید: «من فقط شروع می‌کنم به بوسیدنشان؛ مثل آهن‌رباست، فقط می‌بوسم، حتی صبر نمی‌کنم. وقتی ستاره باشی اجازه می‌دهند هر کاری بکنی. می‌توانی هر کاری بکنی، آن‌ها را از اندام جنسی‌شان بگیری، هر کاری بخواهی می‌توانی بکنی.»
«دوستان همیشگی»
هنرمند: گروه هنری «سیکرت هندشیک»
سال: ۲۰۲۵
محل اولیه: نشنال مال، واشنگتن دی‌سی
توضیحات: این اثر که با عنوان «چرا نمی‌توانیم دوست باشیم؟» هم شناخته می‌شود، مجسمه‌ای ۳٫۷ متری است که دونالد ترامپ و جفری اپستین، محکوم به جرایم جنسی را در حالی نشان می‌دهد که شادمانه دست در دست هم دارند و می‌رقصند. این مجسمه در اعتراض به رابطه ترامپ و اپستین و برای یادآوری اتهامات سوءرفتار جنسی علیه ترامپ و انتشار ناقص پرونده اپستین ساخته شد. پیکره از فوم، رزین و چوب ساخته و به رنگی شبیه برنز درآمده بود. روی لوح میانی نوشته شده بود: «به افتخار ماه دوستی – ما پیوند دیرپای میان رئیس‌جمهور دونالد جی. ترامپ و «صمیمی‌ترین دوستش» جفری اپستین را گرامی می‌داریم.» این اثر کمتر از ۲۴ ساعت بعد از نصب توسط پلیس پارک‌های آمریکا برچیده شد اما «دوستان همیشگی» به‌طور موقت در نقاط دیگری از واشنگتن دی‌سی دوباره نصب شد.
«پادشاه جهان»
هنرمند: گروه هنری «سیکرت هندشیک»
سال: ۲۰۲۶
محل اولیه: نشنال مال، واشنگتن دی‌سی
توضیحات: این مجسمه ۳٫۶ متری امسال به‌عنوان مکمل «دوستان همیشگی» رونمایی شد و آن هم ترامپ و اپستین را به تصویر می‌کشید. این بار هنرمندان ناشناس گروه «سیکرت هندشیک» ژست معروف جک و رز در فیلم تایتانیک را بازآفرینی کردند. روی لوح کنار اثر نوشته شده بود: «داستان عاشقانه تراژیک جک و رز بر سفرهای لوکس، مهمانی‌های پرهیاهو و طراحی‌های مخفیِ برهنه بنا شده بود. این یادمان پیوند میان دونالد ترامپ و جفری اپستین را گرامی می‌دارد؛ دوستی‌ای که گویا بر سفرهای لوکس، مهمانی‌های پرهیاهو و طراحی‌های مخفیِ برهنه استوار است.»