نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حمله حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) در شرایطی قرار است در تاریخ ۲۷ اکتبر (پنجم آبان ۱۴۰۵) برگزار شود که این حمله به محور اصلی رقابت میان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و رقبای او تبدیل شده است.
تقریبا در همه بخش‌های کارزار انتخاباتی، از پوسترها و سخنرانی‌های نامزدها گرفته تا مناظره‌های تلویزیونی، به هفتم اکتبر اشاره می‌شود. این حمله که به مرگبارترین روز در تاریخ ۷۸ ساله اسرائیل تبدیل شد، بیش از سه سال پس از وقوع، همچنان در ذهن رای‌دهندگان حضور دارد.
آگهی
آگهی
از پوسترهای انتخاباتی و سخنرانی‌های نامزدها تا مناظره‌های تلویزیونی، تقریبا همه‌جا به هفتم اکتبر اشاره می‌شود؛ حمله‌ای که به گفته کارشناسان، جامعه اسرائیل را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و هنوز در ذهن رای‌دهندگان تازه است.
مخالفان آقای نتانیاهو، او را مسئول شکست‌های امنیتی منتهی به حمله می‌دانند و خواستار پاسخگویی دولت هستند. در مقابل، حامیان نخست‌وزیر اسرائیل می‌گویند که هم او بوده که توانسته اسرائیل را در جنگ‌های منطقه‌ای هدایت کند و مانع از فروپاشی آن شده است.
نتیجه انتخابات برای آقای نتانیاهو نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. شکست می‌تواند به فعالیت سیاسی این نخست‌وزیر ۷۷ ساله که حدود سه دهه در مرکز سیاست اسرائیل بوده است، پایان دهد؛ در حالی که پیروزی می‌تواند یکی از مهم‌ترین بازگشت‌های سیاسی او باشد.
روزی که منطقه را عمیقا تحت تاثیر قرار داد
در صبح هفتم اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای حماس هزاران راکت به سوی اسرائیل شلیک کردند و همزمان هزاران نیروی مسلح از طریق نقاطی که در حصار مرزی ایجاد شده بود، وارد خاک اسرائیل شدند. در این حمله حدود هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند.
اسرائیل در واکنش، عملیات نظامی گسترده‌ای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر آمار مقام‌های بهداشتی محلی، بیش از ۷۴ هزار فلسطینی در آن کشته شده‌اند. این عملیات بخش بزرگی از غزه را ویران کرده و بحران انسانی گسترده‌ای در این منطقه به وجود آورده است.
جنگ سپس از غزه فراتر رفت. اسرائیل با حزب‌الله در لبنان وارد جنگ شد، بخش‌هایی از سوریه را تحت اشغال در آورد، اهدافی را در یمن هدف قرار داد و در کنار آمریکا در دو جنگ با ایران مشارکت کرد. در داخل اسرائیل نیز چندصد نفر، عمدتا سربازان جوان، کشته شدند و تقریبا همه خانواده‌ها به نوعی تحت تاثیر این درگیری‌ها قرار گرفتند.
نتانیاهو در آغاز جنگ وعده «پیروزی کامل» داده بود، اما حماس، حزب‌الله و حکومت ایران هر چند ضعیف‌تر از گذشته ولی همچنان پابرجا هستند. همزمان، جایگاه بین‌المللی اسرائیل آسیب دیده و برخی دولت‌ها این کشور را به نسل‌کشی متهم کرده‌اند که خود اسرائیل به‌شدت رد می‌کند. آقای نتانیاهو نیز با حکم بازداشت صادرشده از سوی دیوان کیفری بین‌المللی روبه‌رو است.
در پی استعفای شماری از مقام‌های ارشد امنیتی در این مدت، آقای نتانیاهو اکنون تنها مقام بلندپایه مرتبط با دوره هفتم اکتبر است که همچنان در قدرت باقی مانده است. همین موضوع باعث شده انتخابات پیش رو تا حد زیادی به همه‌پرسی درباره عملکرد و مسئولیت سیاسی او تبدیل شود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
مخالفان نتانیاهو از طیف‌های مختلف سیاسی، ائتلاف تحت رهبری او را مسئول شکست‌های منتهی به هفتم اکتبر می‌دانند و خواستار تشکیل یک کمیسیون رسمی تحقیق درباره این حمله هستند.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و رقیب اصلی نتانیاهو، وعده تشکیل دولتی برای «ترمیم و بازسازی» داده است. او همچنین خواستار پایان معافیت خدمت نظامی برای مردان یهودی فوق‌ارتدوکس شده؛ سیاستی که در میان بخش سکولار جامعه اسرائیل، به‌ویژه در شرایط جنگ، با انتقاد روبه‌رو است.
مخالفان همچنین نتانیاهو را به تهدید نهادهای دموکراتیک متهم می‌کنند و انتخابات را انتخابی میان پذیرش مسئولیت و آنچه آنها «فرار از مسئولیت» می‌نامند، توصیف کرده‌اند.
در مقابل، نتانیاهو بارها با تشکیل کمیسیون تحقیق مخالفت کرده و تلاش کرده مسئولیت شکست امنیتی را متوجه مقام‌های نظامی و امنیتی کند. او اخیرا رونن بار، رئیس وقت شین‌بت، را متهم کرد که پیش از حمله اطلاعات لازم را در اختیار او قرار نداده است. آقای بار این اتهام را رد کرده و گفته است علیه آقای نتانیاهو شکایت خواهد کرد.
نتانیاهو همچنین گزارش‌هایی را که بر اساس آنها مصر و امارات عربی متحده پیش از حمله درباره احتمال حمله حماس هشدار داده بودند، رد کرده است. او در مقابل می‌گوید اسرائیل پس از هفتم اکتبر نه‌تنها فرو نپاشیده، بلکه توانسته در برابر دشمنان خود مقاومت کند.
بازماندگان ۷ اکتبر در پی ورود به پارلمان هستند
اهمیت هفتم اکتبر در انتخابات تنها به مواضع احزاب محدود نمی‌شود و شماری از قربانیان و خانواده‌های کشته‌شدگان نیز وارد رقابت انتخاباتی شده‌اند.
در فهرست انتخاباتی حزب متبوع آقای آیزنکوت به نام حزب یاشار، دو پدر و مادر حضور دارند که فرزندان خود را در هفتم اکتبر از دست داده‌اند. حزب لیکود نیز دو داغدار را در فهرست خود قرار داده است. یکی از آنها مادر یک پلیس کشته‌شده در روز حمله است و یکی دیگر از نامزدهای این حزب نیز هر دو پای خود را در جنگ غزه از دست داده است.
یائیر گولان، رهبر حزب «دموکرات‌ها» و ژنرال بازنشسته، نیز در روز حمله لباس نظامی پوشید و برای مقابله با مهاجمان به جنوب اسرائیل رفت.
در حزب میانه‌روی «با هم» نیز ژنرال بازنشسته نوام تیبون حضور دارد که در جریان حمله با نیروهای حماس جنگید و برای نجات خانواده پسرش وارد عمل شد.
درباره فلسطینی‌ها کمتر صحبت می‌شود
با این حال، یکی از نکات قابل توجه در کارزار انتخاباتی، کم‌رنگ بودن مسئله فلسطینیان است. با وجود تلفات گسترده در غزه و بحران انسانی این منطقه، رهبران اسرائیل عمدتا بر رنج اسرائیلی‌ها در هفتم اکتبر تمرکز کرده‌اند.
در فضای انتخاباتی همچنین بحث چندانی درباره مذاکرات صلح یا تشکیل کشور فلسطینی در کنار اسرائیل مطرح نمی‌شود و حتی بسیاری از رقبای نتانیاهو نیز با تشکیل کشور فلسطینی مخالفت می‌کنند؛ راه‌حلی که جامعه بین‌المللی از آن به عنوان راه‌حل اصلی مناقشه اسرائیل و فلسطینیان حمایت می‌کند.
نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد اسرائیلی‌ها می‌گویند نگاه آنها به هفتم اکتبر در تصمیم انتخاباتی‌شان نقش اساسی دارد.
این رقم در میان یهودیان اسرائیل به ۶۸ درصد می‌رسد. در میان رای‌دهندگان عرب، مسئله اصلی بیشتر افزایش جرایم در جوامع عربی است.