کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بینالمللی پول، از دولتهای بدهکار و بانکهای مرکزی خواسته کمربندها را سفت کنند و به ریاضت برگردند، چون شوک انرژی جنگ ایران، بدهی رکوردی و رونق اعتباری سرمایهگذاری هوش مصنوعی بر اقتصاد جهان سنگینی میکند.
بهگفته رئیس صندوق بینالمللی پول (IMF)، دوران تکیه دولتها بر پول ارزان و رشد سریع برای تحتکنترل نگهداشتن بدهیها به پایان رسیده و او خواستار انضباط در هزینهکرد و سختگیرانهتر شدن سیاست پولی در سراسر جهان شده است.
کریستالینا جورجیوا روز چهارشنبه در سنگاپور و در آستانه نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در بانکوک هفته آینده گفت «سیاستگذاران دیگر نمیتوانند تنها به نرخهای رشد بالاتر برای حل مشکلات مالی تکیه کنند».
او هشدار داد سطح بدهی عمومی در جهان اکنون نزدیک به سطوحی است که آخرینبار پس از جنگ جهانی دوم دیده شده بود و ممکن است تا پیش از ۲۰۳۰ از ۱۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی هم فراتر برود. جورجیوا اقتصادهای توسعهیافته را «بدترین مقصران» خواند.
جورجیوا گفت «با این حال، در اقتصادهای پیشرفته با بدهی بالا شاهد اقدام قاطع نیستیم؛ جایی که نیاز فوری، داشتن برنامههای معتبر برای تثبیت مالی در افق میانمدت است» و افزود «فضای مالی بهشدت نیازمند بازسازی است».
او یادآور شد هزینه استقراض هماکنون رو به افزایش است و بازدهی اوراق قرضه دولتی ۱۰ ساله در آمریکا، آلمان و ژاپن به بالاترین سطح از سالهای ۲۰۰۷، ۲۰۰۹ و ۱۹۹۶ رسیده است.
در زمینه سیاست پولی، جورجیوا افزایشهای اخیر نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا، بانک مرکزی اروپا و بانک ژاپن را «بسیار مناسب» توصیف کرد.
او گفت «اکنون ممکن است زمان مناسبی برای اتخاذ سوگیری محتاطانه اما متمایل به انقباض در سیاست پولی بسیاری از کشورها باشد».
جورجیوا همچنین هشدار داد اقتصاد جهانی زیر فشار دو نیروی متضاد قرار گرفته است؛ شوک منفی عرضه انرژی ناشی از جنگ ایران و شوک مثبت تقاضا از سوی هوش مصنوعی. او افزود «تاثیر ترکیبی این دو نیرو در سراسر جهان بهشدت نامتوازن است».
او گفت قیمت نفت همچنان حدود هر بشکه ۱۰۰ دلار است؛ رقمی که بهمراتب بالاتر از ۸۹ دلاری است که صندوق در پیشبینیهای ماه ژوئیه خود برای امسال در نظر گرفته بود؛ پیشبینیهایی که رشد جهانی را در سال ۲۰۲۶ معادل ۳ درصد و در ۲۰۲۷ برابر با ۳.۴ درصد برآورد میکرد.
جورجیوا گفت «حتی اگر جنگ در خلیج فارس بهزودی پایان یابد، مشکل قیمتهای بالای انرژی بهاحتمال زیاد برای مدتی ادامه خواهد داشت».
رونق هوش مصنوعی همراه با ریسکها
رئیس صندوق بینالمللی پول گفت «چه دوستش داشته باشید، چه از آن خوشتان نیاید یا از آن بترسید، هوش مصنوعی اینجاست» و این فناوری را «در حال تبدیل شدن سریع به یکی از محرکهای اصلی تفاوت جایگاه کشورها در اقتصاد جهانی» توصیف کرد.
بر اساس برآوردهای صندوق بینالمللی پول، اگر بهدرستی از هوش مصنوعی استفاده شود میتواند رشد جهانی را هر سال تا حدود نیم واحد درصد افزایش دهد.
جورجیوا با اشاره به بلوک جنوب شرق آسیا گفت «در افق یک دهه، این افزایش معادل اضافه کردن اقتصادی به اندازه اتحادیه کشورهای آسیای جنوب شرقی (آسهآن) به اقتصاد جهانی است».
او هشدار داد «رونق سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی تورمزا است» و افزود هزینهکرد برای این فناوری نسبت به اندازه اقتصاد احتمالا از موجهای سرمایهگذاری گذشته در راهآهن، شبکههای برق و مخابرات نیز فراتر خواهد رفت.
او هشدار داد «ناکامی در برآوردن انتظارات سرمایهگذاران میتواند به شوکی گسترده تبدیل شود».
جورجیوا همچنین از مجموعهای از خطرات، از دست رفتن مشاغل و حملات سایبری گرفته تا مدلهای پیشرفتهای که میتوانند «از کنترل انسانی خارج شوند و بیمحابا عمل کنند»، سخن گفت.
قرار است صندوق بینالمللی پول در نشستهای هفته آینده در بانکوک پیشبینیهای بهروزشده خود از رشد اقتصاد جهانی را منتشر کند.