میلوارد دودیک، سیاستمدار صرب ملیگرا و طرفدار روسیه که بهدلیل نادیدهگرفتن احکام نماینده بینالمللی و دادگاه قانون اساسی بوسنی ششسال از مناصب عمومی محروم شده، یکشنبه اعلام پیروزی کرد و گفت حزبش «اکثریت گستردهای» خواهد داشت.
دودیک، رئیس پیشین بخش صربنشین بوسنی موسوم به جمهوری صربسکا گفت حزب او توانسته قدرت را در این منطقه و کرسی خود را در شورای ریاستجمهوری مشترک بوسنی حفظ کند؛ این در حالی است که نتایج اولیه از کاهش مشارکت در انتخابات سراسری بوسنی حکایت داشت.
دودیک در صدر اعلام نتایج مربوط به شمار زیادی از سمتهایی قرار گرفت که در انتخابات سراسری و در چارچوب نظام سیاسی پیچیدهای تعیین میشوند؛ نظامی که از زمان توافق صلح سال ۱۹۹۵ تاکنون، این کشور بالکان را که میان گروههای مختلف تقسیم شده، در کنار هم نگه داشته است.
رقابت اصلی بر سر شورای ریاستجمهوری سهنفره بود که کرسیهای آن میان مسلمانان بوسنی یا بوسنیاکها، صربها و کرواتها تقسیم شده است.
ملیگرایان صربِ دودیک با برنامهای مبتنی بر خودمختاری بیشتر و گفتمانی جداییطلبانه وارد رقابتهای انتخاباتی شدند. دودیک در جمع هوادارانش در بانیا لوکا گفت: «اگر پیروزی باشکوه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نبود، احتمالا امروز از نظر سیاسی مرده بودیم.»
او در این سخنرانی همچنین از متحد نزدیک خود، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، تشکر کرد و افزود: «اما اکنون، به لطف شرایط جدید، ما پیروز سیاسی هستیم.»
این سیاستمدار ۶۷ ساله چون به دلیل فراتر رفتن از اختیاراتش محکوم شده و به مدت شش سال از تصدی مقام ریاستجمهوری نیز محروم شد، خودش در این انتخابات نامزد نبود.
با این حال، او همچنان یکی از چهرههای محوری جمهوری صربسکا، بخش صربنشین بوسنی، به شمار میرود.
به گفته مقامهای انتخاباتی، پس از شمارش ۹۵ درصد آرا، ژلیکا تسویانوویچ، نامزد مورد حمایت دودیک، با اختلافی مطمئن در مسیر حفظ کرسی خود در شورای ریاستجمهوری قرار گرفت.
در همین حال، دنیس بشیروویچ، عضو بوسنیاک شورای ریاستجمهوری نیز پس از آنکه نتایج از پیشتازی او در رقابتی نزدیکتر برای حفظ کرسیاش حکایت داشت، اعلام پیروزی کرد.
بشیروویچ، از حزب سوسیالدموکرات، در جمع هوادارانش در سارایوو گفت: «بوسنی و هرزگوینِ آزادیخواه، ضدفاشیست و مدنی زنده است.»
داریانا فیلیپوویچ، نامزد ملیگرای کروات بوسنی نیز در رقابت برای کسب کرسی کرواتها در شورای ریاستجمهوری اعلام پیروزی کرد.
پیشبینیها همچنین نشان میدهد که حزب دودیک با اختلاف زیادی قدرت خود را در پارلمان جمهوری صربسکا و همچنین ریاست این بخش حفظ خواهد کرد.
«توافق دیتون» که با میانجیگری آمریکا حاصل شد، به جنگ سالهای ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ پایان داد، اما در عین حال شکافهایی را تثبیت کرد که اغلب روند تصمیمگیری سیاسی را فلج میکنند. این توافق بوسنی را به دو بخش نیمهخودمختار تقسیم کرد: جمهوری صربسکا با اکثریت صرب و فدراسیون بوسنی و هرزگوین، متشکل از بوسنیاکها و کرواتها؛ این دو بخش از طریق یک دولت مرکزی با اختیارات محدود به یکدیگر پیوند خوردهاند.
بر اساس آمار رسمی، میزان مشارکت در انتخابات روز یکشنبه حدود ۴۲ درصد بود که نسبت به انتخابات سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۱۰ واحد درصد کاهش نشان میدهد.
بشیرویچ در فدراسیون مسلمان-کروات طرفدار حرکت در مسیر پیوستن به اتحادیه اروپا و ناتو است. اما بازگشت حزب دودیک به ریاست جمهوری تقریبا به طور قطعی به معنای تداوم بن بست سیاسی خواهد بود که سالهاست راه اصلاحات ضروری را سد کرده است.
دودیک و حزبش پس از دو دهه در قدرت بارها با مقامات مرکزی کشور درگیر شده و آشکارا با عضویت در اتحادیه اروپا مخالفت می کنند.
احزاب ملیگرای کروات نیز برای اصلاح قانون انتخابات فشار می آورند. آنها خواهان نقش پررنگ تر در انتخاب عضو کروات ریاست جمهوری در واحدی هستند که آن را با بوسنیاکهای پرشمارتر شریکند.