پس از آغاز اعتراضات دی ماه و در پی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در اسفند، ایران طولانی‌ترین قطعی سراسری اینترنت ثبت‌شده در یک کشور را تجربه کرد.
یک مقام ایرانی روز دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ مدعی شد که این کشور در جریان اعتراضات ضدحکومتی دیماه ۱۴۰۴ توانسته است پایانه‌های مورد استفاده برای خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک متعلق به شرکت ایلان ماسک را از کار بیندازد.
آگهی
آگهی
این نخستین بار است که یک مقام ایرانی درباره توانایی‌های ادعایی برای مقابله با این فناوری در ایران سخن می‌گوید و در حالی مطرح می‌شود که مقام‌های وزارت ارتباطات پیش‌تر درباره پیامدهای شدید اقتصادی و عملیاتی قطع طولانی‌مدت اینترنت هشدار داده بودند؛ آن هم در کشوری که دسترسی به اینترنت در شرایط عادی نیز با محدودیت‌های بسیار شدید روبه‌رو است.
محمد امین آقامیری، رئیس مرکز ملی فضای مجازی، نهاد دولتی ناظر بر اینترنت، روز دوشنبه در تلویزیون دولتی ایران گفت: «ایران برای نخستین بار در جریان این ناآرامی‌ها توانست پایانه‌های استارلینک را از کار بیندازد.»
او توضیحی درباره فناوری‌هایی که ایران برای از کار انداختن پایانه‌ها به کار گرفته، ارائه نکرد.
آقامیری گفت که «جمهوری اسلامی ایران در مقطعی توانست به‌صورت مدیریت‌شده پایانه‌های استارلینک را از کار بیندازد و فناوری‌های دیگری نیز برای شناسایی و جلوگیری از فعالیت این پایانه‌ها در اختیار کشور قرار دارد.»
میخ آخر بر تابوت
پیش‌تر نیز یک مقام ارشد وزارت اطلاعات و ارتباطات ایران اعلام کرده بود که گسترش استفاده از اینترنت ماهواره‌ای استارلینک ممکن است حکومت را ناگزیر کند در بحران‌های آینده برق را قطع کند. به گفته این مقام، قطع شبکه برق می‌تواند به جای قطع سنتی اینترنت، به گزینه‌ای برای جلوگیری از استفاده شهروندان از ابزارهای خارج از کنترل حکومت تبدیل شود.
محمد حافظ حکمی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در امور نوآوری و فناوری روز نهم مهرماه در واکنش به گسترش اینترنت ماهواره‌ای گفته بود: « در بحران بعدی ناچار از قطع برق می‌شویم، چون استارلینک به‌عنوان ابزار جدید حاکمیت‌گریز، اساسا دیگر مبتنی بر شبکه ما نیست.»
او فراگیر شدن استارلینک را «میخ آخر بر تابوت حکمرانی فضای مجازی» توصیف کرد.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
او همچنین گفته است استارلینک و فناوری «اتصال مستقیم به تلفن همراه» یا «دایرکت تو سل» می‌توانند سازوکارهایی مانند رجیستری تجهیزات و احراز هویت کاربران را نیز «بی‌اثر» کنند. «اتصال مستقیم به تلفن همراه» یک سرویس جدید از «استارلینک» است که در آن ماهواره‌های مستقر در «مدار پایینی زمین» مانند دکل‌های سلولی مستقر در فضا عمل می‌کنند و امکان اتصال سیار محدود را به طور مستقیم به گوشی‌های تلفن همراه سازگار و بدون نیاز به ایستگاه‌های زمینی واسط ارائه می‌دهند.
در روزهای اخیر، امجد طه، تحلیلگر بریتانیایی-عرب مقیم لندن در فرسته‌ای در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که «به‌زودی مردم ایران به اینترنتی کاملا رایگان و بدون محدودیت دسترسی خواهند داشت؛ اینترنتی که جمهوری اسلامی حتی با قطع برق از سوی سپاه پاسداران نیز قادر به سانسور، کنترل یا قطع آن نخواهد بود.»
او با اشاره به نام عملیات نظامی آمریکا علیه ایران افزود: «آنچه در راه است، اپیک فیوری (خشم حماسی) نیست، بلکه استورم‌بریک (طوفان‌شکن) است.»
تهران نروژ را مقصر دانست
همزمان، رسانه‌های دولتی ایران روز دوشنبه گزارش دادند که ایران رسما به نروژ درباره آنچه فعالیت‌های غیرمجاز اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در قلمرو خود توصیف کرده، اعتراض کرده است.
وزارت امور خارجه ایران روز یکشنبه سفیر نروژ در تهران را احضار و یادداشت رسمی اعتراض را به او تحویل داد.
مقام‌های ایرانی آمریکا و اسرائیل را متهم کردند که از سامانه‌های ماهواره‌ای استارلینک برای انجام «اقدامات اخلالگرانه» علیه ایران استفاده می‌کنند.
بنیامین نتانیاهو،نخست‌وزی اسرائیل، در پایان سخنرانی اخیر خود در سازمان ملل، با اقدامی نمادین خطاب به ایران، یک پایانه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را در دست گرفت و گفت آن را نزد رئیس مجمع عمومی سازمان ملل می‌گذارد تا به هیئت ایرانی تحویل داده شود.
او این پایانه را نمادی از دسترسی به اطلاعات آزاد و عبور از سانسور حکومت در تهران دانست و پیش‌بینی کرد که مردم ایران سرانجام حکومت خود را سرنگون خواهند کرد.
تهران همچنین نروژ را به کوتاهی در انجام تعهداتش به‌عنوان کشور مسئول ثبت شبکه ماهواره‌ای استارلینک نزد اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) متهم کرد.
مقام‌های ایرانی می‌گویند بر اساس تصمیم‌های هیئت مقررات رادیویی این اتحادیه، نروژ موظف است برای جلوگیری از ارسال سیگنال‌های غیرمجاز استارلینک در خاک ایران اقدام کند.
تعداد پایانه‌های استارلینک در ایران
مقام‌های ایرانی در ماه مارس اعلام کردند ۳۰ نفر را که به جاسوسی برای اسرائیل و آمریکا در جریان این درگیری متهم بودند، بازداشت کرده‌اند. نیروهای امنیتی ایران همچنین از کشف و ضبط سلاح و دستگاه‌های استارلینک از این افراد خبر دادند.
در جریان موج اعتراضات اقتصادی که در ۱۷ و ۱۸ دیماه به اوج خود رسید، ایران برای چندین هفته اینترنت دسترسی به اینترنت را قطع کرد و در نتیجه، امکان انتقال اطلاعات درباره اعتراضات و سرکوب پس از آن به خارج از کشور از بین رفت.
استارلینک گزینه‌ای جایگزین برای ایرانیان فراهم کرد، اما در اختیار داشتن پایانه‌های آن خطر زندانی شدن را به همراه داشت.
این فناوری در آن زمان با محدودیت‌هایی نیز مواجه بود و کارشناسان می‌گفتند ایران با موفقیت در حال ایجاد اختلال در سیگنال‌های آن بوده است.
استفاده از این سامانه در ایران ممنوع است، اما بر اساس برآوردها، پیش‌تر حدود ۵۰ هزار پایانه استارلینک از طریق مسیرهای قاچاق وارد کشور شده‌اند.