گاهی صداها رشته افکار جیک اندرو، هنرمند و نقاش بریتانیایی را از هم میگسلد، اما او اختلال عصبی «حس آمیزی» یا «سینتزیا» را جزئی جداییناپذیر از زندگی روزمرهاش میداند.
برای جیک اندرو، هنرمند بریتانیایی، موسیقی رنگ، شکل و بافت دارد. نقاشیهای او تصویری از چیزهایی است که هنگام شنیدن موسیقی به ذهنش متبادر میشود.
اندرو دچار حسآمیزی،همحسی یا سینتزیا است، یک عارضه نادر عصبی که در آن یک تجربه حسی، تجربهای حسی دیگر را برمیانگیزد. برای او صداها بلافاصله به واکنشهای بصری تبدیل میشوند.
ساز محبوب او برای نقاشی ویولنسل است.
اندرو میگوید: «تاریک است، اما حس شومی ندارد. انگار از لبه خود لوله است، جایی که صدا از آن میآید، این حس را میدهد که تقریباً ذرات غبار از آن خارج میشوند.»»
این واکنشها به صداهای روزمره نیز تعمیم داده میشود. عبور یک موتورسیکلت در نگاه اندرو به رنگ بنفش تیره دیده میشود در حالی که صدای پارس سگ یکی از دوستانش رنگ سبز لیمویی به خود میگیرد.
در ماه سپتامبر، او این روش تجربه صدا را به یک اجرای زنده در کارخانه کیف دستی در واکسهال، لندن، بریتانیا آورد.
پیانیستها در حالی که اندرو موسیقی را به رنگ تبدیل میکرد، بداههنوازیهایی پیرامون ساختههای اصلی خود انجام دادند.
نتیجه کار همیشه از پیوندهای آشنا میان رنگ و حالوهوای موسیقی پیروی نمیکند و استفاده از گام مینور لزوما به معنای خلق تابلویی تیره و غمانگیز نیست. اندرو توضیح میدهد: «برای مثال، می مینور معمولاً برای من آبی تیره است؛ با حرکتهای آرام و پیوستهای که حالتی چرخان و مارپیچ دارند.»
یافتن نقطه تلاقی تصویر و صدا
به گفته کارشناسان، آثار حسی این پدیده به رنگها محدود نمیشود.
پروفسور جیمی وارد، استاد علوم اعصاب شناختی در دانشگاه ساسکس در اینباره میگوید:«معمولاً به این پدیده، تبدیل موسیقی به رنگ یا «کرومستزیا» میگویند؛ اما همانطور که میبینید، موضوع فقط رنگ نیست. شکلها، حرکت، بافت و نحوه سازمانیافتن همه این عناصر در فضا هم اهمیت دارند.»
صداها گاهی رشته افکار اندرو را قطع میکنند اما او سینستزیا را بخشی جداییناپذیر از زندگی خود میداند.
اندرو میگوید: «این نفرین نیست. اصلا نمیتوانم تصور کنم بدون آن چه حسی داشتم.»
برای نوازندگانی که در این اجرای زنده شرکت کردهاند این تجربه فرایندی بسیار جذاب بوده است. یکی از آنها میگوید: «این مثل آن است که از من بپرسید بعد چهارم چه شکلی است؛ اصلا نمیتوانم آن را تصور کنم.»
ویدیوی بالا گزارش تصویری از اجرای جیک اندرو را نشان میدهد.