پایتختهای اسلوونی و کرواسی در سایه محبوبیت دریاچهها و سواحل دیگر نادیده میمانند؛ حالا وقت آن است که این عادت را تغییر دهید.
لیوبلیانا و زاگرب دو پایتخت اروپایی هستند که به شکل جدی دستکم گرفته شدهاند.
هر دو در کشورهای خود زیر سایه مقاصد محبوبتری قرار گرفتهاند؛ برای اسلوونی دریاچه بلد و برای کرواسی عملا هر نقطهای در امتداد ساحل، در حالی که وقت آن رسیده این دو شهر هم برای مدتی روی صحنه اصلی دیده شوند.
در حالی که کمکم مردم دارند لذتهای لیوبلیانا را کشف میکنند؛ از جمله مرکز شهر بدون خودرو و صحنه خلاق و پرجنبوجوش آن، زاگرب در همسایگیاش هنوز آن طور که باید وارد جریان اصلی گردشگری نشده است.
امیدواریم بتوانیم این وضعیت را عوض کنیم.
ضمن این که اگر بعد از خواندن همه اینها باز هم نمیتوانید بین دو شهر تصمیم بگیرید، همیشه میتوانید با «trip-maxx» هر دو را در یک سفر ببینید؛ فاصله بین آنها با اتوبوس یا قطار تنها حدود دو ساعت و نیم است.
لیوبلیانا
یکی از نکاتی که بیشتر مسافران هنگام صحبت درباره لیوبلیانا به آن اشاره میکنند این است که شهر تا چه اندازه برای پیادهروی مناسب است.
مرکز شهر از سال ۲۰۰۷ به روی خودروها و دیگر وسایل نقلیه بسته شده و همین موضوع مهمترین ویژگی یک سفر کوتاه شهری در اروپا را، یعنی پرسهزدن بیهدف و ایستادن جلوی هر مغازه، کافه یا رستورانی که توجهتان را جلب میکند، بسیار دلپذیرتر کرده است.
بهترین جا برای شروع این پرسهزنی پل سهگانه روی رود لیوبلیانیتسا است؛ نه فقط چون در مرکز شهر قرار دارد، بلکه به این دلیل که این پلها به عنوان بخشی از مجموعه آثار یوزه پلچنیک در لیوبلیانا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدهاند.
این معمار اسلوونیایی در فاصله دو جنگ جهانی نقش کلیدی در شکلگیری چهره شهر داشت و میتوانید آثار او (منبع به زبان انگلیسی) را در امتداد کرانههای رود و در مکانهایی مانند کتابخانه ملی و دانشگاهی یا تئاتر روباز کریژانکه ببینید.
اگر میخواهید بیشتر با کارهای او آشنا شوید، به خانه پلچنیک سر بزنید؛ جایی که با نمایش پروژههای مشهور او، چه آنهایی که اجرا شدهاند و چه طرحهایی که روی کاغذ ماندهاند، و نیز با حفظ بخشی از مبلمان و ابزارهای شخصیاش، تصویری عمیقتر از این معمار ارائه میدهد.
اگر از این همه قدمزدن گرسنه شدهاید، سری به خیابان تروباریوا بزنید که پر از فروشگاهها، کافهها و رستورانهای مستقل است.
با این که همین حالا از لذت پرسهزنی بدون مقصد گفتم، لازم است یک توصیه مشخص هم بکنم: رستوران ابی فلافل که بهترین فلافلی را که تا به حال خوردهام سرو میکند و مدام به آن فکر میکنم. این تعریف کمی نیست، مخصوصا وقتی در قطر زندگی میکنم که خودش پر از گزینههای عالی برای فلافل است.
اگر بین ماههای مارس تا اکتبر در روز جمعه در شهر باشید، میتوانید بازار غذای اوپن کیچن را هم که کنار بازار مرکزی برگزار میشود امتحان کنید.
مشهورترین نماد شهر، البته، قلعه لیوبلیاناست که بر تپهای مشرف به پایتخت قرار گرفته است.
بخش نخست این قلعه در قرن یازدهم ساخته شد اما بیشتر سازه فعلی به قرنهای پانزدهم و شانزدهم برمیگردد و بازدیدکنندگان میتوانند با قطار کابلی خود را به آن برسانند.
در داخل قلعه میتوانید با تاریخ این دژ آشنا شوید، از برج دیدهبانی بالا بروید یا بطری شرابی بخرید که انگور آن در دامنه تپه قلعه کشت شده است.
لیوبلیانا همچنین به خاطر صحنه فرهنگی آلترناتیوش شناخته میشود که مشهورترین نمونه آن متلوکووا مستو است؛ مرکز فرهنگیای که در دهه ۹۰ میلادی از اشغال یک پادگان نظامی متروکه شکل گرفت. امروز در این مجموعه فضاهای هنری متعددی وجود دارد و همچنین میتوانید در مهمانیهای شبانه و برنامههای باشگاهی آن شرکت کنید که جزییاتشان در سایت متلوکووا (منبع به زبان انگلیسی) منتشر میشود.
زاگرب
پایتخت کرواسی هم شهری مناسب پیادهروی است و بسیاری از جاذبههای اصلی گردشگری آن در بخش بالای شهر متمرکز شدهاند، هرچند شبکه گسترده تراموا نیز در دسترس است.
برای رسیدن به شهر بالایی باید از دروازه سنگی عبور کنید که قدمتش به قرن سیزدهم میرسد.
شاید در سفر به شهرهای تاریخی دیگر اروپا از زیر دروازههای قرون وسطایی زیادی عبور کرده باشید، اما زاگرب به خاطر زیارتگاه مریم مقدس که در این دروازه قرار دارد و در آتشسوزی سده هجدهم سالم ماند و از آن زمان به بعد به عنوان حامی شهر شناخته میشود، منحصر بهفرد است.
مشهورترین و رنگارنگترین جاذبه زاگرب کلیسای سنت مارک است. بنای اولیه آن در قرن سیزدهم ساخته شد و کاشیهای سقفش نشاندهنده نماد شهر زاگرب و همچنین نشانهای سلطنتی کرواسی، اسلاونیا و دالماسی، پادشاهی زیر سلطه امپراتوری اتریش ـ مجارستان، است.
اگر بازدید خود را طوری تنظیم کنید که نزدیک ظهر به برج لوترشچاک برسید، میتوانید شلیک توپ گریچ را ببینید که از سال ۱۸۷۷ هر روز ساعت دوازده انجام میشود.
به جای موزههای متعارف تاریخ یا باستانشناسی، موزه روابط شکستخورده در زاگرب یک توقف الزامی است.
در این موزه مجموعهای از اشیای اهدایی مردم از سراسر جهان به نمایش گذاشته شده و در میان آنها چیزهایی مثل «توستر انتقام» هم پیدا میشود که بعد از جدایی در سفری زمینی از این کشور به آن کشور برده شده بود و صاحبش با خود گفته بود: «حالا دیگر چطور میخواهی چیزی را تست کنی؟» این موزه در عین حال هم غمگین است و هم خندهدار و آن قدر محبوب شده که در سالهای اخیر شعبه دومی از آن در تایلند افتتاح شده است.
یکی دیگر از جاذبههای محبوب در بخش بالای شهر کلیسای جامع زاگرب است، هرچند باید توجه داشت که کارهای مرمتی پس از زلزله سال ۲۰۲۰ زاگرب همچنان ادامه دارد.
در حالی که شهر بالایی تماما حالوهوای قرون وسطایی دارد، شهر پایینی زاگرب در سبکهایی ساخته شده که در قرنهای نوزدهم و بیستم و در دوران امپراتوری اتریش ـ مجارستان رواج داشت.
در این بخش فضای سبز زیادی وجود دارد؛ از جمله نعل اسب سبز، مجموعهای نعلاسبی از پارکها در میدانهای شهر، و همچنین باغ گیاهشناسی زاگرب.
در این منطقه موزهها و گالریهایی مانند موزه باستانشناسی، موزه قومنگاری و موزه هنرها و صنایع دستی را خواهید یافت و اگر به دنبال رستوران، کافه و بار هستید میتوانید به خیابانهای اطراف میدان بان یلاتچیچ سر بزنید.