نه ماه پس از مرگ ژوزپ خوانپره در باکیرا، معمار و دوست ایساک اندیک، موسوس شریک او را بازداشت کرده و خواهرزادهای که جسد را پیدا کرده بود در کماست؛ نخستین کالبدشکافی هیچ نشانهای از خشونت نشان نداد.
پروندهای تازه و مرموز جامعه کاتالونیا را شوکه کرده است. نه ماه پس از مرگ معمار سرشناس خوسپ خوانپر در خانهاش در Baqueira، آنچه در ابتدا مرگی بر اثر علل طبیعی به نظر میرسید به شکلی غیرمنتظره تغییر مسیر داده است: پلیس کاتالونیا همسر او را به ظن ارتباط با این مرگ بازداشت کرده است.
خوانپر ۷۲ ساله تنها دو روز پیش از مرگش، پس از احساس ناخوشی، به بیمارستان Vielha مراجعه کرده بود. در نخستین کالبدشکافی نشانهای از خشونت دیده نشد، اما تردیدها درباره چگونگی درگذشت او باعث شد پروندهای گشوده شود؛ تحقیقی که ماهها بعد این هفته به بازداشت زنی منتهی شد که در ساعات پایانی زندگی کنار او بود.
این معمار در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ در اقامتگاه دومش در Baqueira، در منطقه Val d'Aran در استان Lleida، درگذشت؛ جایی که تعطیلات کریسمس را همراه همسرش میگذراند. دو روز پیش از آن، در شب کریسمس، به دلیل ناخوشی به بیمارستان Vielha رفته بود و چند ساعت تحت نظر در آنجا مانده بود.
در ابتدا، همه چیز حاکی از مرگی طبیعی بود. نخستین معاینه پزشکی قانونی نشانهای از خشونت پیدا نکرد و علت مرگ را مشکل قلبی اعلام کرد. با این حال، شرایط پیرامون درگذشت او زیر ذرهبین دادگاه Vielha قرار گرفت و روند رسیدگی تحت محرمانگی ادامه دارد.
این پرونده این هفته با بازداشت در مادریدِ شریک زندگی خوانپر، زنی حدودا ۶۳ ساله، به ظن ارتباط با مرگ این معمار، وارد مرحله تازهای شده است. روزنامه «ال موندو» گزارش داده که او از خانوادهای میآید که ثروتش را در بخشهای ساختمان و هتلداری به دست آورده و با محافل برجسته اجتماعی و اقتصادی رابطه نزدیک دارد.
بازرسان پلیس همچنین بازرسیهایی انجام دادهاند و در کنار دیگر اقدامات قضایی منتظرند متهم برای ادای توضیح در برابر دادگاهی که مسئول رسیدگی به این پرونده است حاضر شود.
به این تحقیق، عامل نگرانکننده دیگری هم اضافه شده است: به گزارش روزنامه «ال کونفیدنسیال»، برادرزاده خوانپر که شاهدی کلیدی به شمار میرود، زیرا او بود که جسد این معمار را پیدا کرد، اکنون در حالت کما در بیمارستان بستری است. به نوشته این روزنامه، او از چند هفته پیش به دلیل عارضهای ریوی در یک کلینیک خصوصی تحت درمان است.
از بیمارستان Vielha تا مرگ در Baqueira
آخرین ۴۸ ساعت زندگی خوانپر یکی از کلیدهای اصلی این پرونده به شمار میرود. او روز ۲۴ دسامبر دچار ناخوشی شد و به بیمارستان Vielha رفت؛ جایی که به گزارش رسانههای محلی تحت معاینه قرار گرفت و چند ساعت زیر نظر ماند. سپس به خانهاش در Baqueira برگشت؛ همان جایی که تعطیلات کریسمس را در آن میگذراند.
دو روز بعد، ۲۶ دسامبر، جسد او در همان خانه پیدا شد. بر پایه گزارشهای منتشر شده درباره این پرونده، اعضای خانواده خوانپر تلاش کرده بودند با او تماس بگیرند اما پاسخی نگرفته بودند. سرانجام، یکی از برادرزادههایش به خانه رفت و حدود یک ساعت پشت در ماند و زنگ زد اما پاسخی نشنید تا این که همسر معمار در را باز کرد. او پس از ورود، بنا بر گزارش روزنامه «ال پریودیکو»، خوانپر را جانباخته و آن زن را در وضعیتی شبیه شوک یافت.
در آن زمان، هیچ نشانه آشکاری از مرگ خشونتآمیز دیده نمیشد، هرچند یک نکته توجهها را جلب کرد: همسر خوانپر پیش از پیدا شدن جسد به خدمات اورژانس خبر نداده بود. جسد نشانهای ظاهری از خشونت نداشت و نخستین نتیجهگیریهای پزشکی قانونی حاکی از مرگ بر اثر علل طبیعی بود.
با این حال، پرونده بسته نشد. ابهامهایی که مرگ او را در بر گرفته بود باعث شد تحقیقها ادامه یابد و دادگاه Vielha سرانجام بررسی قضاییای را آغاز کرد که طی ماهها با احتیاط و دور از توجه عمومی پیش رفته است.
برادرزادهای که خوانپر را یافت، در کما بستری است
به گزارش «ال کونفیدنسیال»، برادرزاده خوسپ خوانپر، چهرهای کلیدی برای بازسازی شرایطی که جسد این معمار در آن پیدا شد، اکنون در حالت کما در بیمارستان بستری است.
در همان روز ۲۶ دسامبر که خانواده نتوانسته بودند با خوانپر تماس بگیرند، این برادرزاده بود که به خانه Baqueira رفت. شهادت او برای بازرسان پرونده اهمیت ویژهای دارد، زیرا از نخستین افرادی بود که بعد از مرگ خوانپر وارد خانه شد و توانست مستقیما وضعیت محل و افرادی را که در آن حضور داشتند مشاهده کند.
نخستین کالبدشکافی نشانهای از خشونت نشان نداد
یکی از پرسشهای اصلی دقیقا به همان نتیجهگیریهای اولیه پزشکی قانونی بازمیگردد. در نخستین کالبدشکافی هیچ نشانهای از خشونت پیدا نشد و علت مرگ، مشکل قلبی اعلام شد. همین نتیجهها توضیح میدهد که چرا مرگ خوانپر در آغاز طبیعی تلقی شد.
اما تحقیقهای بعدی باعث شد دامنه بررسی درباره آنچه در آخرین ساعات زندگی او رخ داده بود گسترش یابد. نه ماه بعد، بازرسان پرونده اکنون بر این باورند که عناصری کافی برای بررسی احتمال مرگی جنایی وجود دارد و به همین دلیل فردی را که آن روزها همراه این معمار بود بازداشت کردهاند.
محرمانه بودن روند رسیدگی فعلا مانع از آن میشود که مشخص شود دقیقا چه شواهدی این تغییر مسیر را رقم زده است و این که فرضیه اصلی پژوهشگران درباره چگونگی وقوع مرگ چیست. نتیجه همه آزمایشهای تکمیلی پزشکی قانونی نیز به طور کامل علنی نشده و روشن نیست کدام یافته تعیینکننده باعث شد مرگی که ابتدا طبیعی دانسته میشد، بعدا به عنوان قتل احتمالی تحت تحقیق قرار گیرد.
همسر خوانپر بازداشت شد
زنی که آن روزهای کریسمس همراه خوانپر بود اکنون در مرکز این تحقیق قرار دارد. پلیس کاتالونیا پس از حدود نه ماه تحقیق، او را در مادرید به ظن ارتباط با مرگ این معمار بازداشت کرده است.
بازرسان کوشیدهاند آنچه را میان مراجعه خوانپر به بیمارستان در ۲۴ دسامبر و درگذشت او دو روز بعد رخ داده بازسازی کنند؛ دورهای که برای روشن شدن حقیقت ماجرا حیاتی تلقی میشود.
این زن بازداشتشده باید در برابر مقام قضایی حاضر شود و این قاضی است که وضعیت حقوقی او و هرگونه قرار احتمالی را تعیین خواهد کرد. بازداشت به معنای اعلام مجرمیت او نیست و در جریان رسیدگی، اصل برائت همچنان درباره او برقرار است.
بازرسیها و تحقیقی که زیر پوشش محرمانگی انجام میشود
این بازداشت همراه بوده است با اقدامات تازه پلیسی در پیوند با این پرونده. با توجه به این که تحقیقات تحت محرمانگی انجام میشود، تاکنون جزئیات چندانی درباره شواهد گردآوریشده در این نه ماه و عناصری که از نظر بازرسان پرونده برای روشن شدن چگونگی مرگ مهم است، منتشر نشده است.
این کمبود اطلاعات باعث شده برخی از اساسیترین پرسشهای این پرونده همچنان بیپاسخ بماند: پس از بازگشت خوانپر از بیمارستان چه اتفاقی افتاد، در آخرین ساعات زندگی او چه گذشت و پژوهشگران چه یافتههایی به دست آوردهاند که مسیر پرونده را از مرگی ظاهرا طبیعی به بررسی احتمال قتل تغییر داده است.
پاسخ به این پرسشها اکنون به پیشرفت تحقیقات قضایی و نتیجه اقداماتی بستگی دارد که در چارچوب این پرونده انجام میشود.
خوسپ خوانپر که بود؟
خوسپ خوانپر ای میرت از بنیانگذاران شرکت GCA Architects بود؛ یکی از شرکتهای اسپانیایی معتبر در معماری و طراحی داخلی که حضور پررنگی در پروژههای بزرگ اداری، هتلها و مجتمعهای مسکونی دارد. او در سال ۱۹۸۶ همراه با آنتونیو پوئیگ این دفتر را در بارسلون تاسیس کرد و در گذر سالها GCA در پروژههای متعدد برای شرکتها و برندهای بزرگ داخلی و بینالمللی مشارکت داشت.
خوانپر همچنین دوستی نزدیک با ایساک آندیک، بنیانگذار برند Mango، داشت؛ تاجری که مرگ او نیز سرانجام به پروندهای قضایی تبدیل شد. آندیک در دسامبر ۲۰۲۴ در جریان یک پیادهروی در کوهستان مونتسرات، پس از سقوط به درهای، جان باخت. این پرونده که ابتدا مختومه شده بود، بعدا دوباره گشوده شد و در نهایت پسر او، جاناتان آندیک، را به ظن دست داشتن در مرگ پدرش زیر تحقیق قرار داد؛ او در مه ۲۰۲۶ بازداشت شد.
رابطه خوانپر و آندیک تنها به دوستی شخصی محدود نمیشد. شرکت GCA Architects در پروژههای مختلف برای Mango کار کرده و خوانپر طراحی داخلی کشتی تفریحی آندیک به نام 'Nirvana Formentera' را بر عهده داشت. خوانپر پس از مرگ این تاجر، در پیامی احساسی با او وداع کرد و آندیک را «دوست بزرگی» خطاب کرد.