حمامهای تراژان در کوله اوپیو به موزهای تازه تبدیل میشود. بازدیدکنندگان میتوانند موزاییک بزرگ و شهر نقاشیشده روم را ببینند و برای حفظ آثار ورودها محدود خواهد بود.
از آخر هفته ۱۲ و ۱۳ سپتامبر در رم، در قلب حمامهای تراجان که موزه تازهای در آن افتتاح میشود، امکان تماشای بزرگترین نقاشی دیواری و بزرگترین موزاییک از دوره روم باستان که تا حدی سالم مانده و تاکنون کشف شدهاند فراهم میشود.
رابرتو گوالتیری، شهردار رم، این خبر را در کوله اوپیو و در پایان کار مرمت اگزدرا بزرگ و گالری زیرزمینیای که دو اثر تاکنون معرفینشده را در خود جای داده است، اعلام کرد.
این پروژه در چارچوب برنامه «پیانآرآر – کاپوت موندی» اجرا شده است.
این مجموعه شامل موزاییک بزرگ «موزا و فیلسوف» و نقاشی دیواری «شهر نقاشیشده» است که گوالتیری آن را اثری یکتا و لایهلایه توصیف میکند؛ لایههایی که بیش از یک قرن تاریخ باستانشناسی، از دوره نرونی-فلاوی تا عصر تراجان، را روایت میکنند.
«شهر نقاشیشده» و «موزاییک بزرگ»
طرح حمامهای تراجان را آپولودوروسِ دمشقی به درخواست امپراتور تراجان تهیه کرد. این حمامها که ۲۲ ژوئن سال ۱۰۹ میلادی افتتاح شدند، حدود ۶۰ هزار متر مربع را دربر میگرفتند و مجموعه شامل فضاهای حمامی، رواقها و محلهایی برای فعالیتهای ورزشی و فرهنگی و گذران اوقات فراغت بود. در ساخت این مجموعه، سازههای قدیمیتری از جمله بخشی از «دوموس آورئا» نیز ادغام شد؛ عناصری که امکان دنبال کردن لایهگذاری پیچیده باستانشناختی این منطقه را فراهم میکند.
«شهر نقاشیشده» نقاشی دیواری ده متر مربعی است که به ساختمانی قدیمیتر از حمامهای تراجان تعلق دارد و به سده نخست میلادی برمیگردد و شهری را از نمای بالا به تصویر میکشد. شهردار رم میگوید این اثر «شاید بزرگترین نمونه موجود از بازنمایی چشمانداز یک شهر در قالب نقاشی دیواری، با محلهها و بلوکهای مسکونی و مجموعهای از جزئیات، با زیبایی خیرهکننده و همچنین اهمیت بسیار زیاد تاریخی و مستندساز باشد».
در موزاییک دیواری باشکوه «موزا و فیلسوف»، که در تالاری وسیع رو به یک نیفئوم قرار دارد، بندرگاهی رومی با جزئیات فراوان به تصویر کشیده شده است؛ مشخص نیست این بندر واقعی است یا خیالی و برخی پژوهشگران احتمال میدهند بندر کلودیو باشد.
گوالتیری توضیح میدهد که بخش آشکارشده، که پیش از این هم تا حدی قابل مشاهده بود و پس از مرمت امکان تماشای «فیلسوف و دیگر چهرههای دارای کیفیت هنری استثنایی» را فراهم میکند، اکنون به ارتفاع پنج متر میرسد. با این حال، یافتههای بهدستآمده زیر این تزئینات نشان میدهد فضای اولیه بسیار بلندتر بوده و دیوارها احتمالا تا حدود دوازده متر ارتفاع داشتهاند.
شهردار افزود: «این دو اثر شاخص و واقعا منحصر بهفرد، آثاری هستند که از یک سو در معرض دید قرار میگیرند و همزمان کاوش در اطراف آنها ادامه خواهد داشت، زیرا اداره باستانشناسی کار پژوهش را ادامه میدهد».
بازدیدهای محدود برای حفظ میراث هنری
برای ارزیابی تاثیر حضور بازدیدکنندگان بر حفظ این آثار، در مرحله نخست بازدیدها به صورت آزمایشی فقط در آخر هفتهها و برای گروههای کوچک، با تورهای رایگان و با رزرو قبلی، از ۱۲ و ۱۳ سپتامبر برگزار میشود. از دوم اکتبر این محوطه از جمعه تا یکشنبه قابل بازدید خواهد بود و روزانه شش نوبت بازدید در نظر گرفته شده است، هر بار برای حداکثر ۱۵ نفر.
در جریان مرمت، در این مجموعه همچنین فضاهای مکث با چشمانداز پانورامیک و مسیرهای تازه پیادهروی، علاوه بر یکسامانه جدید صندلیهای پلکانی به سبک کاوئا، طراحی شده است تا میزبان کنسرتها، کنفرانسها و رویدادها باشد.