بر اساس نظرسنجی منتشر شده هفته گذشته از سوی سازمان دفاع روانی سوئد ۶۴ درصد بزرگسالان سوئدی تلاش بازیگران خارجی برای تاثیرگذاری بر سوئد در سال جاری را بسیار یا تا حدی محتمل میدانند.
سوئد در آستانه انتخابات سراسری ۱۳ سپتامبر، تلاشهای خود را برای شناسایی نفوذ اطلاعاتی خارجی و تلاشهای سازمانیافته برای دستکاری بحث سیاسی افزایش میدهد؛ در شرایطی که هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی نحوه تولید و مصرف اطلاعات سیاسی را دگرگون کردهاند.
آگهی
آگهی
دولت سوئد در بیانیهای (منبع به زبان انگلیسی) در آستانه انتخابات اعلام کرد: «وضعیت کنونی امنیتی، سرعت بالای تحولات فناورانه و تجربه سایر انتخابات در اروپا نشان داده که باید تابآوری در برابر نفوذ اطلاعاتی مخرب خارجی افزایش یابد.»
هفته گذشته آژانس دفاع روانی سوئد گزارشی را درباره شبکهای تا حدی مبتنی بر هوش مصنوعی با حدود هزار و دویست حساب جعلی در ایکس، با نام «هالیدی»، منتشر کرد؛ شبکهای که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بیش از ۵۰ هزار پست، نظر و بازنشر تولید کرد و برای اعمال نفوذ مخرب علیه سوئد و کشورهای دیگر به کار گرفته شده بود.
بانک مرکزی سوئد نخستین حسابها را پس از آن که کارکنانش در یک رزمایش تحت هدایت این آژانس شرکت کردند شناسایی کرد و این شبکه بعدا توسط ایکس حذف شد.
شبکه هالیدی به طور مستقیم به انتخابات امسال پیوند داده نشده اما آژانس دفاع روانی سوئد اعلام کرد انتشار این یافتهها را به نزدیکی زمان رایگیری موکول کرده تا آگاهی نسبت به چنین تاکتیکهایی افزایش یابد.
هوش مصنوعی و تیکتاک محیط اطلاعرسانی را تغییر میدهند
مسیرهای بالقوه تاثیرگذاری نیز در حال تغییر است زیرا رایدهندگان جوانتر هرچه بیشتر از طریق تیکتاک و ابزارهای هوش مصنوعی با سیاست مواجه میشوند.
طبق گزارشی (منبع به زبان انگلیسی) که آوریل امسال از سوی بنیاد اینترنت سوئد منتشر شد، از هر ده سوئدی یک نفر از خدمات هوش مصنوعی برای طرح پرسشهای مربوط به سیاست یا مسائل اجتماعی استفاده میکند و در میان رایاولیها این نسبت به یک نفر از هر چهار نفر میرسد.
ماتیو مانیانی، استاد دانشگاه اوپسالا و پژوهشگر شکلگیری افکار عمومی در فضای دیجیتال، به یورونیوز نکست گفت: «از الگوریتمهای توصیهگر میتوان سواستفاده کرد تا دیدهشدن برخی محتواهای سیاسی افزایش یابد.»
او افزود که «محتوای افراطی و بهشدت احساسی ممکن است بیشتر از محتوای کمتر جنجالی توصیه شود، چون معمولا مشارکت بیشتری ایجاد میکند».
هوش مصنوعی مولد میتواند تلاشهای سازمانیافته برای سواستفاده از این سامانهها را نیز مقیاسپذیرتر کند. مانیانی گفت شبکهها میتوانند با هزینه اندک حجم بزرگی از محتوا را در حسابهای متعدد تولید کنند و احتمال این که بخشی از آن توسط الگوریتمهای توصیهگر برجسته شود افزایش یابد.
در ماه فوریه، رادیوی عمومی سوئد چهار حساب تیکتاک با تصاویر زنان جوانِ تولیدشده با هوش مصنوعی (منبع به زبان انگلیسی) را شناسایی کرد که محتوای راست افراطی و ضد مهاجرت، از جمله پیامهایی در رد ایده «گناه سفیدپوستان»، منتشر میکردند. این رسانه شواهدی یافت که نشان میداد این حسابها احتمالا توسط یک بازیگر واحد اداره میشود.
مانیانی گفت: «با اشباع کردن این پلتفرم از محتوا، این شبکهها احتمال این که بعضی از ویدیوهایشان توسط الگوریتم توصیهگر انتخاب و تقویت شود را بالا میبرند.»
سوئدیها تا چه حد باید نگران باشند؟
نظرسنجیای (منبع به زبان انگلیسی) که آژانس دفاع روانی سوئد هفته گذشته منتشر کرد نشان داد ۶۴ درصد از بزرگسالان سوئدی فکر میکنند تلاش بازیگران خارجی برای تاثیرگذاری بر سوئد در سال جاری بسیار یا تا حدی محتمل است.
به گفته آژانس دولتی تحقیقات دفاعی سوئد که فعالیتهای آنلاین مرتبط با انتخابات را برای یافتن نشانههای دستکاری زیر نظر دارد، حجم مطالب مربوط به رایگیری در آستانه آغاز رایگیری زودهنگام از حدود هزار پست در روز به نزدیک ۲۴۰۰ پست در روز (منبع به زبان انگلیسی) افزایش یافته است.
اولا سوونونیوس، پژوهشگر ارشد آژانس تحقیقات دفاعی سوئد، به یورونیوز نکست گفت: «برای مثال شاهد انتشار هماهنگ مطالب، انتشار محتوای یکسان و وجود حسابهای جعلی خواهید بود».
او با این حال افزود که «ابعاد این فعالیتها بزرگ نیست» و توضیح داد پژوهشگران تاکنون فعالیتهایی را که مشاهده میکنند به هیچ کارزار سازمانیافته خارجی نسبت ندادهاند.
مهاجرت یکی از حوزههایی است که پژوهشگران به دقت آن را زیر نظر دارند. سوونونیوس گفت روایتهایی که بازیگران نشر اطلاعات نادرست روسیه در گذشته ترویج کردهاند شامل ادعاهایی درباره «اسلامی شدن» سوئد، این ادعا که مهاجران برای حمایت از احزاب چپ به کشور آورده شدهاند و طرح اتهام تقلب انتخاباتی است.
سوونونیوس درباره موضوع مهاجرت گفت: «وقتی به موضوعاتی نگاه میکنیم که روسیه پیشتر بر آنها فشار آورده، میبینیم این موضوع از هر موضوع دیگری، حتی از حمایت از اوکراین، پیشی گرفته است.»
آژانس دفاع روانی سوئد میگوید سوئد و انتخابات پیشرو در حال حاضر جزو اهداف اولویتدار نفوذ اطلاعاتی روسیه نیستند.
سوونونیوس نیز با نتیجهگیری مشابهی گفت: «برداشت من این بود که روسها ترجیح میدهند بر انتخابات ایالتی آلمان تمرکز کنند.»
سوونونیوس که از سال ۲۰۱۸ محیط اطلاعاتی پیرامون انتخابات در سوئد را رصد میکند گفت این کشور اکنون برای شناسایی فعالیتهای مشکوک «بسیار بهتر از انتخابات گذشته مجهز» است و سطح آگاهی در میان نهادهای مسئول بالاتر است.
او گفت: «باید نگران باشیم؛ نباید وحشتزده شویم، اما قطعا باید نگران بود.»