حملونقل دریایی اروپا را از نظر غذا، سوخت و کالا تامین میکند و امسال با اختلالهای ناشی از جنگ ایران در مسیرها خبرساز شده است. یورونیوز شلوغترین بنادر اروپا را بر پایه حجم کالای جابهجا شده بررسی کرده است.
حملونقل دریایی نقش کلیدی در جابهجایی کالاها دارد.
آگهی
آگهی
در جهان حدود ۱۳ میلیارد تن کالای تجاری در سال ۲۰۲۴ از طریق دریا حمل شده است. در اتحادیه اروپا بنادر حدود ۳٫۴ میلیارد تن کالا را جابهجا کردهاند که معادل ۲۶ درصد از کل جهانی است.
بر اساس رصدخانه اقتصاد آبی اتحادیه اروپا، نزدیک به ۹۰ درصد تجارت کالایی خارجی اتحادیه نیز از راه دریا انجام میشود.
بنابراین پرترددترین بنادر اتحادیه اروپا کداماند و کدام کشورها بیشترین حجم کالا را جابهجا میکنند؟
حملونقل دریایی عمدتا به دو دسته تقسیم میشود: حملونقل دریایی کوتاهمسیر و حملونقل دریایی دوربرد. حملونقل دریایی کوتاهمسیر به جابهجایی کالا در فواصل نسبتا کوتاه از طریق دریا گفته میشود، در حالی که حملونقل دریایی دوربرد مسیرهای طولانی بینقارهای را در اقیانوسها پوشش میدهد.
در اتحادیه اروپا حملونقل دریایی کوتاهمسیر فقط به جابهجایی در درون این بلوک محدود نمیشود و کشورهای نامزد عضویت، ایسلند، نروژ، منطقه دریای بالتیک، مدیترانه و دریای سیاه را نیز در بر میگیرد.
روتردام و آنتورپ-بروژ پرترددترین بنادر اتحادیه اروپا هستند
بر اساس دادههای یورواستات تا سال ۲۰۲۴ دو شهر اروپایی با فاصله زیاد پرترددترین بنادر اتحادیه اروپا از نظر مجموع حملونقل دریایی هستند. بندر روتردام در هلند با جابهجایی ۳۹۷٫۳ میلیون تن کالا پرترددترین بندر اتحادیه به شمار میرود.
بندر آنتورپ-بروژ در بلژیک با جابهجایی ۲۴۳٫۷ میلیون تن کالا پس از روتردام در جایگاه دوم قرار دارد.
هامبورگ سومین بندر پرتردد اتحادیه است اما حجم کالای آن بهمراتب کمتر از دو بندر نخست است؛ این بندر آلمانی ۹۷ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است.
پس از دو بندر اول، مجموع وزن کالاهای وارد و صادرشده از بنادر بهتدریج کاهش مییابد و تفاوت میان شهرها نسبتا اندک است.
بندر آلخسیراس در اسپانیا با ۸۱٫۵ میلیون تن چهارمین بندر پرتردد اتحادیه است. آمستردام، دیگر بندر هلند، با ۷۸٫۸ میلیون تن کالا فهرست پنج بندر نخست را تکمیل میکند.
پرترددترین بندر فرانسه در رده ششم اتحادیه قرار دارد. بندر هاروپا (لو اور و روئن) در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۶٫۶ میلیون تن کالا جابهجا کرده است و بندر گدانسک در لهستان با ۷۱ میلیون تن کمی پایینتر از آن قرار میگیرد.
بندر فرانسوی مارسی نیز با ۶۶ میلیون تن در میان ده بندر نخست اتحادیه است.
بندر والنسیا نیز با ۶۴٫۵ میلیون تن از بنادر پرتردد اتحادیه محسوب میشود.
بندر کنستانتا در رومانی در میان ده بندر نخست است
تنها یک بندر از رومانی یعنی کنستانتا در فهرست ده بندر نخست اتحادیه دیده میشود. این بندر ۵۷٫۶ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است.
در میان بنادری که از نظر تردد در ردههای یازدهم تا بیستم قرار دارند، وزن ناخالص کالاهای حملشده از ۳۶٫۸ میلیون تن در بندر دانکرک فرانسه تا ۵۵٫۵ میلیون تن در بندر بارسلونای اسپانیا متغیر است.
پرترددترین بندر ایتالیا تریسته است که ۵۳٫۵ میلیون تن کالا جابهجا کرده و پس از آن بندر جنوا با ۴۷٫۴ میلیون تن قرار دارد.
بندر سینش در پرتغال نیز با ۴۴٫۱ میلیون تن در میان ۲۰ بندر پرتردد اتحادیه اروپا است و بندر پیرئوس یونان با ۴۳٫۷ میلیون تن پس از آن میآید.
علاوه بر هامبورگ، بندر برمرهافن نیز در آلمان از بنادر پرتردد است و ۴۲٫۵ میلیون تن کالا را جابهجا میکند.
بندر گوتنبرگ در سوئد نیز با ۳۸٫۵ میلیون تن در میان ۲۰ بندر پرتردد اتحادیه قرار دارد.
مجموعه بندرهای زیلند نیز از دیگر بنادر هلند است که به جایگاه قدرتمند این کشور در اتحادیه اروپا کمک میکند.
بنادر هلند بیشترین حجم کالا را جابهجا میکنند
اگر کشورها را بر اساس وزن ناخالص کالاهای جابهجا شده در همه بنادر مقایسه کنیم، هلند صدرنشین اتحادیه اروپا است. بنادر این کشور ۵۳۸٫۱ میلیون تن کالا را جابهجا کردهاند.
ایتالیا با وجود اینکه سه بندر آن در میان ۲۰ بندر نخست قرار دارند، از نظر مجموع کالا در رده دوم اتحادیه با ۴۸۸٫۶ میلیون تن است و اسپانیا با ۴۸۶ میلیون تن بسیار نزدیک به آن در جایگاه سوم قرار دارد.
این سه کشور فاصله قابل توجهی با دیگر اعضا دارند، چرا که بلژیکِ چهارم تنها ۲۷۴٫۹ میلیون تن کالا جابهجا کرده است.
فرانسه که یکی از کشورهای ساحلی مدیترانه است ۲۶۹٫۸ میلیون تن کالا جابهجا کرده است که اندکی کمتر از آلمان با ۲۷۳٫۹ میلیون تن است.
یونان، سوئد و لهستان نیز هر کدام بیش از ۱۰۰ میلیون تن کالا را در بنادر خود جابهجا کردهاند.
با احتساب کشورهای نامزد، ترکیه در رده دوم قرار میگیرد
اگر کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا و اعضای اتحادیه تجارت آزاد اروپا (افتا) نیز لحاظ شوند، ترکیه با ۵۲۴٫۷ میلیون تن در رده دوم قرار میگیرد و نروژ با ۲۱۲٫۱ میلیون تن هشتم است.
کمیسیون اروپا تاکید میکند «حملونقل دریایی در سراسر تاریخ خود در اروپا محرک توسعه اقتصادی و رفاه بوده است».
کمیسیون اروپا در ماه مارس ۲۰۲۶ دو راهبرد را برای تقویت رقابتپذیری، پایداری، امنیت و تابآوری در بخش گسترده حملونقل آبی اتحادیه اروپا، شامل بنادر، کشتیرانی و کشتیسازی، تصویب کرد.