حملونقل دریایی غذای اروپا، سوخت و کالا را تامین میکند و امسال بهدلیل اختلال جنگ ایران در مسیرهای کشتیرانی در صدر خبرهاست. اروونیوز شلوغترین بنادر اروپا را بر پایه حجم کالای جابهجاشده بررسی میکند.
حملونقل دریایی نقشی کلیدی در جابهجایی کالاها دارد.
در سطح جهان حدود ۱۳ میلیارد تن کالای تجاری در سال ۲۰۲۴ از راه دریا حمل شده است. در اتحادیه اروپا حدود ۳.۴ میلیارد تن کالا در بنادر تخلیه و بارگیری شده که برابر با ۲۶ درصد از کل جهانی است.
بر اساس دادههای رصدخانه اقتصاد آبی اتحادیه اروپا نزدیک به ۹۰ درصد تجارت خارجی کالایی این اتحادیه نیز از طریق دریا انجام میشود.
بنابراین شلوغترین بنادر اتحادیه اروپا کداماند و کدام کشورها بیشترین حجم کالا را جابهجا میکنند؟
حملونقل دریایی عمدتا دو گونه دارد: حملونقل دریایی کوتاهبرد و دوربرد. حملونقل دریایی کوتاهبرد به جابهجایی کالا در مسیرهای نسبتا کوتاه در دریا گفته میشود در حالی که حملونقل دریایی دوربرد مسیرهای طولانی بینقارهای در اقیانوسها را پوشش میدهد.
در مورد اتحادیه اروپا حملونقل دریایی کوتاهبرد فقط به رفتوآمد کشتیها در داخل این بلوک محدود نمیشود بلکه کشورهای نامزد عضویت، ایسلند، نروژ، منطقه دریای بالتیک، حوزه مدیترانه و منطقه دریای سیاه را هم دربر میگیرد.
روتردام و آنتورپ-بروژ شلوغترین بنادر اتحادیه اروپا هستند
طبق آمار یورواستات در سال ۲۰۲۴ دو شهر اروپایی با فاصله زیاد شلوغترین بنادر اتحادیه از نظر مجموع حملونقل دریایی هستند. بندر روتردام در هلند شلوغترین بندر است و ۳۹۷.۳ میلیون تن کالا به این بندر وارد یا از آن خارج شده است.
بندر آنتورپ-بروژ در بلژیک پس از روتردام قرار دارد و ۲۴۳.۷ میلیون تن کالا در آن جابهجا شده است.
هامبورگ سومین بندر شلوغ اتحادیه است اما حجم کالای آن بهمراتب کمتر از دو بندر نخست است. این بندر آلمانی ۹۷ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است.
پس از این دو بندر وزن کل کالاهای وارد و خارج شده از بنادر بهتدریج کاهش مییابد و اختلاف بین شهرها نسبتا کم است.
بندر آلخسیراس در اسپانیا چهارمین بندر شلوغ اتحادیه است و ۸۱.۵ میلیون تن کالا در آن جابهجا شده است. بندر آمستردام در هلند با ۷۸.۸ میلیون تن کالا پنجمین بندر شلوغ اتحادیه است.
شلوغترین بندر فرانسه در جایگاه ششم اتحادیه قرار دارد. بندر هاروپا (لو اور و روئن) در سال ۲۰۲۴ مجموعا ۷۶.۶ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است. بندر گدانسک در لهستان با ۷۱ میلیون تن بهطور نزدیک در پی آن است.
یکی دیگر از بنادر فرانسه یعنی مارسی نیز با ۶۶ میلیون تن در جمع ده بندر نخست قرار دارد.
بندر والنسیا هم از بنادر پرترافیک اتحادیه است و ۶۴.۵ میلیون تن کالا در آن جابهجا شده است.
کنستانتا در رومانی در میان ده بندر نخست قرار دارد
یکی از بنادر رومانی یعنی کنستانتا نیز در فهرست ده بندر شلوغ اتحادیه دیده میشود. در این بندر ۵۷.۶ میلیون تن کالا جابهجا شده است.
در میان بنادری که در جایگاههای یازدهم تا بیستم قرار گرفتهاند، وزن ناخالص کالاهای حملشده از راه دریا بین ۳۶.۸ میلیون تن در بندر دانکرک فرانسه تا ۵۵.۵ میلیون تن در بندر بارسلونای اسپانیا در نوسان است.
شلوغترین بندر ایتالیا تریسته است با ۵۳.۵ میلیون تن و پس از آن بندر جنوا با ۴۷.۴ میلیون تن قرار دارد.
بندر سینس در پرتغال نیز با ۴۴.۱ میلیون تن در میان ۲۰ بندر پرترافیک اتحادیه است و بندر پیرئوس در یونان با ۴۳.۷ میلیون تن در پی آن قرار میگیرد.
افزون بر هامبورگ، بندر برمرهافن نیز از بنادر شلوغ آلمان است و ۴۲.۵ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است.
بندر گوتنبرگ در سوئد هم با ۳۸.۵ میلیون تن در میان ۲۰ بندر نخست اتحادیه قرار دارد.
زیلند سی پورتز یکی دیگر از بنادر هلند است که به تثبیت جایگاه این کشور در اتحادیه اروپا کمک میکند.
بنادر هلند بیشترین حجم کالا را جابهجا میکنند
اگر کشورها را بر اساس وزن ناخالص کالاهای جابهجا شده در همه بنادر بسنجیم، هلند در اتحادیه اروپا صدرنشین است. بنادر این کشور ۵۳۸.۱ میلیون تن کالا را جابهجا کردهاند.
هرچند ایتالیا سه بندر در فهرست ۲۰ بندر نخست دارد، این کشور با ۴۸۸.۶ میلیون تن در جایگاه دوم اتحادیه قرار گرفته و اسپانیا با ۴۸۶ میلیون تن بسیار نزدیک به آن است.
این سه کشور با اختلاف قابل توجهی از سایرین جلوترند زیرا بلژیکِ چهارم تنها ۲۷۴.۹ میلیون تن کالا را جابهجا کرده است.
فرانسه بهعنوان یکی از کشورهای مدیترانهای ۲۶۹.۸ میلیون تن کالا را جابهجا کرده که اندکی کمتر از آلمان با ۲۷۳.۹ میلیون تن است.
یونان، سوئد و لهستان نیز هر یک بیش از ۱۰۰ میلیون تن کالا را جابهجا کردهاند.
با احتساب کشورهای نامزد، ترکیه در جایگاه دوم قرار میگیرد
وقتی کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا و اعضای افتا نیز در نظر گرفته شوند، ترکیه با ۵۲۴.۷ میلیون تن در رتبه دوم قرار میگیرد و نروژ با ۲۱۲.۱ میلیون تن در جایگاه هشتم است.
کمیسیون اروپا تاکید میکند که «حملونقل دریایی در سراسر تاریخ خود در اروپا محرک توسعه اقتصادی و رفاه بوده است».
کمیسیون اروپا در مارس ۲۰۲۶ دو راهبرد را برای تقویت رقابتپذیری، پایداری، امنیت و تابآوری در بخش گسترده حملونقل آبی اتحادیه شامل بنادر، ناوگان کشتیرانی و صنایع کشتیسازی تصویب کرد.