شرکت شورون روز چهارشنبه از توافقی ۷ میلیارد دلاری برای گسترش فعالیتهایش در ونزوئلا خبر داد، چند ساعت پس از آن که پارلمان این کشور واگذاری کنترل یک پنجم ذخایر نفت را به واشنگتن تصویب کرد.
دومین شرکت بزرگ نفتی آمریکا اعلام کرده است دو میدان نفتی تازه دیگر را در کمربند اورینوکوی ونزوئلا توسعه خواهد داد؛ توافقی به ارزش ۷ میلیارد دلار که ظرف پنج سال تولید این شرکت را بیش از دو برابر میکند.
این پروژه در قالب سرمایهگذاری مشترک میان شورون و شرکت «پتروایندپندنثیا» انجام میشود که شورون ۴۹ درصد سهام آن را در اختیار دارد و شامل توسعه دو میدان بکر در نزدیکی فعالیتهای موجود است؛ بر اساس بیانیه این شرکت، با اجرای طرح، تولید به حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، شامگاه سهشنبه وارد ونزوئلا شد تا از موج تازهای از سرمایهگذاریها رونمایی کند و شورون نخستین شرکتی است که در پی توافقی وارد عمل میشود که به تازگی از تصویب مجلس ملی ونزوئلا گذشته است.
شورون تنها تولیدکننده بزرگ آمریکایی است که پس از آنکه هوگو چاوز در سال ۲۰۰۷ ملیسازی صنعت نفت را تکمیل کرد و باعث خروج اکسون و کونکو فیلیپس شد، در ونزوئلا باقی مانده است.
رایت پس از فرود در کاراکاس بلافاصله در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: «ورود سرمایهگذاریهای کلان به این کشور شغلهای بیشتری ایجاد میکند، فشار برای افزایش دستمزدها را بالا میبرد و فرصتهایی برای رونق زندگی ونزوئلاییها فراهم میکند.»
رایگیری و جدل بر سر بندهای ریز قرارداد
این اعلام همزمان است با امتیاز بسیار بزرگتری؛ توافقی جداگانه که از طریق بهرهبردار کاملا متفاوتی، کنترل یکپنجم نفت ونزوئلا را در اختیار واشنگتن میگذارد.
نمایندگان ونزوئلا شامگاه سهشنبه این توافق را با بالا بردن دست تصویب کردند؛ هرچند برخی از نمایندگان مخالف رای ندادند و گفتند متن کامل شروط را ندیدهاند.
لوییس امیلیو روندون، نماینده مخالف، گفت: «ما باید بدانیم و موظفیم بدانیم در بندهای ریز این قرارداد چه نوشته شده است.»
خورخه رودریگز، رئیس مجمع ملی، در پاسخ استدلال کرد: «اگر این نفت زیر زمین بماند، چه کسی از آن سود میبرد؟»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در مصاحبهای که روز سهشنبه به زبان اسپانیایی منتشر شد، این ترتیبات را با صراحت توصیف کرد.
روبیو گفت: «در اصل، اکنون با دولت آمریکا توافق شده است؛ توافقی که به طور مشخص پای وزارت دفاع را وسط میکشد؛ نهادی که یک حساب ویژه در اختیار دارد و به آن اجازه میدهد درصد معینی از این داراییها را در اختیار بگیرد.» او افزود که حمایت آمریکا به این شرکت کمک خواهد کرد سرمایهگذاری خصوصی لازم برای توسعه این میادین را جذب کند.
روبیو یادآور شد که «بخش اعظم» از ۱۷ میدان در دست چینیها و روسها بوده است و کاخ سفید نیز این توافق را احیای دکترین مونرو توصیف کرده است.
طبق این قرارداد، شرکت North American Blue Energy Partners برای ۱۰۰ سال حق بهرهبرداری از این میادین را که ۶۵ میلیارد بشکه نفت در خود دارند، به دست میآورد. همچنین قرار است شرکتی تازه تاسیس شود که در آن دفتر سرمایهگذاری راهبردی وزارت جنگ آمریکا ۳۵ درصد سهام را در اختیار داشته باشد و وزارت خارجه این کشور حق داشته باشد ۲۰ درصد تولید را به قیمت تمامشده خریداری کند.
اکثریت اعضای هیئتمدیره این شرکت باید شهروند آمریکا باشند و واشنگتن بر انتصابها حق وتو خواهد داشت.
مالک شرکت NABEP آلخاندرو بتانکورت است؛ فردی که در اسپانیا و سوئیس به ظن پولشویی تحت تحقیق قرار گرفته، بدون آنکه علیه او کیفرخواستی صادر شود و همچنین به دست داشتن در یک پرونده فساد در شرکت دولتی نفت ونزوئلا، PDVSA، متهم شده است.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، او را «کارگزار آزموده» توصیف کرد، هرچند اذعان داشت که ملاحظات سیاست قدرتهای بزرگ گاهی به معنای کار کردن با چهرههای نهچندان بینقص است.
این مقام گفت: «من اینجا قصد ندارم کسی را قدیس معرفی کنم. آنچه میگویم این است که او در گذشته برای دولت آمریکا فردی مفید بوده است.»
آنچه این توافق هنوز روشن نکرده است
با این حال، تحلیلگران نسبت به احیای سریع تولید تردید دارند و برآوردها از یک تا ده سال برای رسیدن بشکههای جدید به بازار متفاوت است. مقامهای آمریکایی میگویند واشنگتن پولی در این مشارکت سرمایهگذاری نمیکند و معتقدند همین حمایت سیاسی برای جذب سرمایه لازم کافی خواهد بود.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه گفت شرکتهای دیگری نیز راه شورون را دنبال خواهند کرد.
ترامپ گفت: «اکسون وارد میشود، شورون وارد میشود؛ شرکتهای بزرگ نفتی ما دارند یکی پس از دیگری وارد میشوند.»
با این حال، به نظر میرسد موضع اکسون تغییری نکرده است؛ چرا که سخنگوی این شرکت روز سهشنبه گفت «هیچ چیز عوض نشده است»، در حالی که دارن وودز، مدیرعامل اکسون، اوایل امسال ونزوئلا را «غیرقابلسرمایهگذاری» توصیف کرده بود.
برای دولت آمریکا، فوریت ماجرا داخلی است.
ترامپ روز سهشنبه در کاخ سفید با مدیران شرکتهای نفتی دیدار کرد؛ در حالی که قیمت بنزین به دلیل حملات تازه آمریکا به اهداف ایرانی نزدیک تنگه هرمز بالا رفته است. او پس از این نشست در پیامی نوشت: «ما برتری انرژی آمریکا را آزاد میکنیم!»
کاهش قیمت سوخت پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر، که در آن جمهوریخواهان ممکن است کنترل هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست بدهند، برای کاخ سفید اولویت دارد.