بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، روز سهشنبه وارد تهران شد و با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران دیدار کرد.
گزارشهای منتشرشده پس از آغاز دیدار نیز میگویند دو طرف درباره ترتیبات عبور امن کشتیها و آخرین تفاهمات تهران و مسقط درباره مسیرهای کشتیرانی در تنگه گفتگو کردهاند.
آگهی
آگهی
آقای البوسعیدی در بیانیهای پس از دیدار با سید عباس عراقچی، همتای ایرانی خود در تهران، اظهار داشت: «امیدوارم که بهزودی ایجاد یک کریدور موقت برای تنگه هرمز و همچنین تمهیدات عملی برای احیای ناوبری ایمن را اعلام کنیم. موضوع مدیریت آینده این تنگه و دستیابی به یک راهحل دائمی نیز در زمان مقتضی پیگیری خواهد شد.»
تنگه هرمز و تلاش برای پیدا کردن ترتیباتی تازه برای عبور کشتیها از مهمترین موضوعات این سفر است؛ سفری که یک روز پس از حضور عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان در تهران و همزمان با دور تازه فشار اقتصادی آمریکا علیه ایران انجام میشود.
وزارت خارجه ایران پیش از این سفر گفته بود گفتگوهای البوسعیدی با عراقچی علاوه بر روابط دوجانبه، مسائل منطقهای و ادامه رایزنیهای سیاسی میان دو کشور ساحلی تنگه هرمز را دربرمیگیرد.
مذاکراتی که هنوز به توافق نهایی نرسیده است
ایران و عمان از چند هفته قبل درباره سازوکاری برای بازگشایی تنگه هرمز مذاکره میکنند. بر اساس طرحی که پیشتر مقامهای منطقهای درباره آن صحبت کرده بودند، کشتیها میتوانستند از مسیری تحت نظارت ایران وارد خلیج فارس شوند و از مسیری در سمت عمان خارج شوند.
دریافت هزینه برای خدماتی مانند تامین امنیت و حفاظت از محیط زیست دریایی نیز بخشی از مذاکرات بوده است. با این حال، گفتگوها هنوز نهایی نشده و شکل نهایی توافق ممکن است تغییر کند.
تهران پیشتر گفته بود مذاکرات با عمان بر ایجاد «مسیرهای امن ورود و خروج کشتیها» متمرکز است. در مقابل، آمریکا با هر توافقی که به ایران حق کنترل عبور کشتیها یا دریافت عوارض بدهد مخالفت کرده است.
یک مقام آمریکایی به آسوشیتدپرس گفته بود هر مسیر موقتی باید بدون نیاز به کسب اجازه از ایران و بدون پرداخت هزینه باشد.
اختلاف بر سر همین مسئله یکی از دلایل ادامه بنبست بر سر هرمز است. ایران میخواهد نقش خود در مدیریت عبور کشتیها به رسمیت شناخته شود، در حالی که واشینگتن بر بازگشت به شرایط پیش از جنگ و آزادی عبور بدون کنترل هیچ طرفی تاکید دارد.
سفر عمان یک روز پس از میانجیگری پاکستان
البوسعیدی یک روز پس از عاصم منیر به تهران رفته است. فرمانده ارتش پاکستان روز دوشنبه با مقامهای ارشد ایران دیدار کرد و اسلامآباد پس از پایان سفر اعلام کرد در گفتگوها برای کاهش تنش «پیشرفت قابل توجهی» حاصل شده است.
ارتش پاکستان گفت جلوگیری از تشدید بیشتر درگیری، بازگشایی تنگه هرمز و رسیدن سریعتر به پایان جنگ از محورهای اصلی گفتگوها بوده است. عاصم منیر پیش از سفر به تهران نیز با دونالد ترامپ گفتگو کرده بود و به گفته منابع پاکستانی، رئیسجمهوری آمریکا از اسلامآباد خواسته بود از نفوذ خود برای بازگرداندن ایران به مذاکرات استفاده کند.
حضور پشت سر هم مقامهای پاکستانی و عمانی در تهران نشان میدهد تلاش دیپلماتیک برای پیدا کردن راهی میان مواضع ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد، اما فاصله دو طرف بر سر هرمز و شرایط بازگشت به مذاکرات هنوز قابل توجه است.
تحریمهای تازه و پیام ترامپ درباره مینهای هرمز
این رفتوآمدهای دیپلماتیک در حالی انجام میشود که آمریکا روز دوشنبه کارزار تازه اقتصادی علیه ایران آغاز کرد. وزارت خزانهداری آمریکا نزدیک به ۶۰ فرد، نهاد و کشتی را تحریم کرده و دامنه تحریمهای ثانویه را به بخشهایی مانند کشتیرانی، طلا، هوانوردی، فناوری و داراییهای دیجیتال گسترش داده است.
اسکات بسنت گفته هدف واشنگتن قطع همه مسیرهای اقتصادی ایران و افزایش فشار بر کشورهایی است که همچنان با تهران همکاری میکنند.
دونالد ترامپ نیز روز سهشنبه در تروث سوشال نوشت نیروی دریایی آمریکا به او اطلاع داده که تمام مینهای موجود در آبهای بینالمللی تنگه هرمز «جمعآوری یا منفجر شدهاند».
ترامپ نوشت: «به ایران اطلاع داده شده که هر کشتی یا قایقی که مین جدیدی کار بگذارد، بلافاصله و بهطور نظاممند نابود خواهد شد.» او همچنین گفت آمریکا با استفاده از نیروی فضایی «هر وجب» از تنگه را زیر نظر دارد و سیاست «تحمل صفر» در برابر کارگذاری مین اجرا میشود.
بحث دریافت پول از کشتیها در داخل ایران
همزمان در ایران نیز بحث بر سر نحوه اداره تنگه ادامه دارد. ابراهیم رضایی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روز سهشنبه در یک برنامه تلویزیونی گفت جمهوری اسلامی قصد دارد از تنگه هرمز درآمد کسب کند.
او گفت: «در مذاکراتی که با عمان داشتیم، این موضوع مطرح شد که ورودی تنگه هرمز در آبهای سرزمینی ایران خواهد بود و جمهوری اسلامی یک نظام بازرسی در آنجا اعمال کند.»
رضایی همچنین گفت: «دشمن اگر برای جنگ اخیر به جمهوری اسلامی غرامت پرداخت نکند، به واسطه تنگه هرمز باید تنبیه شود و تعرفه بیشتری برای آنها وضع شود.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
با این حال هنوز روشن نیست این اظهارات تا چه اندازه بیانگر موضع نهایی نهادهای اصلی تصمیمگیر در ایران است. رضایی از ماههای نخست جنگ یکی از صداهای تند مجلس در موضوع هرمز بوده است.
او ماه آوریل گذشته گفته بود وضعیت تنگه «به قبل باز نخواهد گشت» و در ماه مه نیز گفته بود ایران تنگه را باز نخواهد کرد. در اظهارنظر دیگری نیز آمریکا را به چالش کشیده بود که در صورت توانایی به هرمز نزدیک شود.