ناوگان اقیانوس آرام تنها چند روز پس از آن که سفر پوتین به این جزایر باعث احضار سفیر روسیه در توکیو و اعلام حمایت آمریکا از حاکمیت ژاپن شد، یک آزمایش موشکی «باستیون» انجام داد.
ژاپن روز جمعه در اعتراض به تصمیم مسکو برای انجام آزمایشهای موشکی در آبهای اطراف جزایر مورد مناقشهای که اوایل ماه جاری ولادیمیر پوتین از آنها دیدن کرد یادداشت اعتراضی تسلیم کرد؛ اقدامی که در ادامه تشدید تنش میان دو کشور صورت میگیرد.
آگهی
آگهی
سخنگوی دولت ژاپن گفت: «پس از دریافت اطلاعیه درباره برنامه انجام آزمایش موشکی در اطراف این جزایر، یادداشت اعتراضی خود را تسلیم کردیم.»
خبرگزاری ژاپنی کیودو به نقل از ناوگان اقیانوس آرام روسیه گزارش داد که این آزمایش موشکی پیشتر انجام شده، هرچند زمان دقیق آن مشخص نیست.
کیودو گزارش داد یگانی مجهز به سامانه موشکی ساحلبهدریای باستیون این آزمایش را از بزرگترین جزیره این زنجیره، اتوروفو، انجام داده است.
به گفته این خبرگزاری، ناو موشکی واریاگ، ناو پرچمدار ناوگان اقیانوس آرام روسیه، به همراه زیردریایی هستهای اومسک نیز در این آزمایش شرکت کردند.
به گزارش کیودو، ناوگان روسیه افزود این رزمایش شبیهسازی حمله به شناورهای دشمن بود و همه اهداف در نظر گرفتهشده را در فاصله دستکم ۳۰۰ کیلومتری منهدم کرد.
توشیمیتسو موتگی، وزیر خارجه ژاپن، پنجشنبه در جریان سفر به عمان به خبرنگاران گفت: «ما معتقدیم تقویت حضور نظامی روسیه در سرزمینهای شمالی، از جمله این رزمایشهای موشکی، با موضع ژاپن درباره این سرزمینها در تضاد است و قابل قبول نیست.»
موتگی افزود: «ما نمیتوانیم اقدامات روسیه برای تقویت توان نظامی در چهار جزیره شمالی را تحمل کنیم چون با موضع کشورمان درباره این سرزمینها مغایرت دارد.»
او همچنین بنا بر گزارش شبکه عمومی ژاپن اناچکی گفت توکیو با در نظر گرفتن همهجانبه آنچه در راستای منافع ملی ژاپن است، در زمان مناسب واکنش نشان خواهد داد.
روابط دو کشور همچنان رو به تیرگی است
دولت ژاپن تاکید دارد که چهار جزیره و مجموعهای از جزایر کوچک که سرزمینهای شمالی را تشکیل میدهند ـ اتوروفو، کوناشیری، شیکوتان و هابومای ـ بخشی از قلمرو این کشورند که اتحاد جماهیر شوروی آنها را بهطور غیرقانونی تصرف کرد و روسیه پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ همچنان آنها را در اشغال خود نگه داشته است.
پوتین ۱۳ اوت نخستین سفر رسمی خود به این جزایر را انجام داد، سفری که باعث شد ژاپن سفیر روسیه را احضار کند.
او پس از دیدار از جزیره نزدیک ساخالین ـ که نیروی دریایی روسیه در آنجا در حال برگزاری رزمایش است ـ و ناو پرچمدار واریاگ، راهی این جزایر شد.
پس از توقف پوتین در این جزایر، سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، گفت: «این جزایر از نظر تاریخی و بر پایه حقوق بینالملل، بخش جداییناپذیر قلمرو ژاپن هستند.»
او افزود: «سفر پوتین احساسات مردم ژاپن را جریحهدار میکند و کاملا غیرقابل قبول است.»
روابط ژاپن و روسیه از زمان آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در اوایل ۲۰۲۲ رو به وخامت گذاشته است؛ زمانی که توکیو همراه دیگر کشورهای گروه هفت به تحریم مسکو و کمک به کییف پرداخت.
به گفته تحلیلگران، سفر پوتین به جزایر کوریل احتمالا با هدف هشدار به ژاپن درباره تعمیق حمایت از اوکراین ـ از جمله احتمال ارسال مستقیم موشکهای پاتریوت ـ و نزدیکتر شدن همکاری با ناتو انجام شده است.
ژاپن در حال حاضر تنها کمکهای دفاعی غیرکشنده در اختیار اوکراین میگذارد.
هرچند ژاپن در سالهای اخیر محدودیتها بر صادرات تسلیحات دفاعی را کاهش داده اما هنوز از ارسال مستقیم تجهیزات نظامی کشنده به کشورهای در حال جنگ منع شده است.
قدرتنمایی کرملین
مسکو حضور نظامی خود در این جزایر را تا دسامبر ۲۰۲۱ نیز تقویت کرده بود؛ زمانی که سامانههای موشکی ساحلی دفاعی باستیون را در یک جزیره آتشفشانی خالی از سکنه در میانه این زنجیره مستقر کرد.
این جزیره پیش از اشغال شوروی میزبان پایگاه ارتش ژاپن بود. پایگاه شوروی در آنجا پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و در پی کمبود منابع مالی تعطیل شد.
مسکو پیشتر در سال ۲۰۱۶ سامانههای موشکی بال و باستیون را در دو مورد از چهار جزیره جنوبی این زنجیره مستقر کرده بود.
در سالهای بعد، روسیه با اعزام سامانههای پیشرفته موشکی پدافند هوایی، ایجاد یک پایگاه هوایی در جزیره اتوروفو و استقرار جنگندهها، بیش از پیش زرادخانه خود را در این جزایر تقویت کرد.
این جزایر کمجمعیت برای کرملین اهمیت راهبردی دارند زیرا در ورودی دریای اوخوتسک قرار گرفتهاند و به ناوگان اقیانوس آرام روسیه امکان میدهند بدون عبور از آبهای تحت کنترل ژاپن به اقیانوس آزاد دست یابد.
سفر اخیر پوتین نخستین سفر یک رئیسجمهور روسیه به این جزایر از زمان سفر دیمیتری مدودف در سال ۲۰۱۰ بود.