وزارت انتقال زیستمحیطی پس از یافتن تونیا، مسنترین نهنگ قاتل در تنگه جبلالطارق با آثار روی باله پشتیاش همخوان با شلیک ساچمه تحقیقاتی را آغاز کرده است.
تونی حدود ۶۰ سال سن دارد و در میان پژوهشگران به عنوان «مادربزرگ» جمعیت نهنگهای قاتل شناخته میشود؛ جمعیتی که بین تنگه جبلالطارق و خلیج کادیس رفتوآمد میکند. این هفته او با حدود ده اثر زخم روی باله پشتی و روی پشت دیده شده که به گفته سازمانهایی که آن را دنبال میکنند، این آثار در عکسهایی که چند هفته پیش گرفته شده بود دیده نمیشد.
سازمان حفاظتی WeWhale پس از مقایسه وضعیت فعلی حیوان با پرونده عکسی پیشین، زنگ خطر را به صدا درآورد. یانک آندره، بنیانگذار WeWhale و Iberian Orca Guardians، گفت که زخمهایی که اکنون روی باله و پشت دیده میشود به نظر او با ضربه ناشی از شلیک تفنگ ساچمهای همخوانی دارد.
گروه کاری Orca Atlántica در تحلیل فنی یک گام فراتر رفته است. به گفته این گروه، این جراحتها میتواند ناشی از گلولههای سربی حدود ۹ میلیمتری باشد؛ مشابه گلولههایی که در فشنگهای ساچمهدرشت برای شکار گراز وحشی استفاده میشود. این گروه تاکید کرده که چنین مهماتی معمولا ۹ پرتابه را در سه ردیفِ سهتایی پخش میکند؛ الگویی که از نظر آنها با چیدمان آثار پیدا شده روی بدن حیوان مطابقت دارد.
تحقیق در جریان است
وزارت گذار زیستمحیطی و چالش جمعیتی بعدازظهر ۱۱ اوت از این پرونده از طریق اطلاعات ارسالشده از سوی WeWhale (منبع به زبان اسپانیایی)، سازمانی که با مجوز اداری در آن منطقه فعالیت میکند، باخبر شد. روز بعد، اداره کل تنوع زیستی، جنگلها و بیابانزدایی روند مقدماتی را برای روشن شدن ماجرا آغاز کرد تا در صورت لزوم، پروندهای برای اعمال مجازات علیه مسئولان تشکیل شود.
سارا آگسن، معاون رئیس دولت و وزیر گذار زیستمحیطی، از طریق شبکه اجتماعی Bluesky تایید کرد که این اورکا دارای آثاری سازگار با شلیک ساچمه است و تاکید کرد که این گونه، گونهای آسیبپذیر به شمار میرود و هرگونه آسیبی که به آن وارد شود یک جرم سنگین محسوب میشود.
سازمان CIRCE که از سال ۱۹۹۹ پیگیری علمی اورکاهای ایبریایی را انجام میدهد و آرشیو عکسی از تونی با قدمتی بیش از دو دهه در اختیار دارد، به این تحقیق پیوسته است.
این نهاد اعلام کرده است که پیش از تعیین منشا جراحتها، لازم است تصاویر موجود با دقت بررسی و با مجموعه تاریخی مقایسه شود و یک رصد مستقیم تازه روی این نمونه و گروهش انجام گیرد.
تا این لحظه هیچیک از نهادهای درگیر به صورت رسمی تایید نکردهاند که این زخمها ناشی از شلیک باشد، هرچند این سناریو همچنان فرضیه اصلی تلقی میشود.
قانون چه میگوید و هنگام برخورد با اورکا چه باید کرد
جمعیت اورکاهای تنگه جبلالطارق و خلیج کادیس در فهرست اسپانیایی گونههای در معرض تهدید به عنوان گونه آسیبپذیر ثبت شده است. ماده ۵۷ قانون ۴۲/۲۰۰۷ میراث طبیعی و تنوع زیستی هرگونه اقدام برای کشتن، به دام انداختن، تعقیب یا آزار دادن نمونههای درجشده در این فهرست را ممنوع میکند.
مقررات ویژه حفاظت از پستانداران دریایی محدودیتهای دیگری هم اضافه میکند: هیچ شناوری نمیتواند تا فاصله کمتر از ۵۰۰ متر به آنها نزدیک شود، ورود به تماس با حیوانات، شنا کردن در کنار آنها، غذا دادن، سد کردن مسیر حرکتشان، جدا کردن گروهها یا پخش صداهای بلند برای جذب یا دور کردنشان ممنوع است.
در منطقه بحرانی انسنادا بارباته، کونیل و بانک ماخوان، مشاهده اورکاها از اول مارس تا ۳۱ اوت نیز ممنوع است. به گفته خود MITECO، کسانی که این تدابیر را نقض کنند با جریمههایی تا سقف دو میلیون یورو و مسئولیت کیفری روبهرو میشوند.
از سال ۲۰۲۰، میزان تعامل این اورکاها با شناورهایی که در تنگه و خلیج کادیس تردد میکنند افزایش یافته است. به همین دلیل، وزارت حملونقل و MITECO توصیه میکنند بین آوریل و اوت در این منطقه航 از حرکت با شناور خودداری شود و اگر برخوردی با حیوان رخ داد، کشتی به سمت ساحل حرکت کند، از هر مانوری که ممکن است به آن آسیب برساند پرهیز شود، افراد از لبه عرشه دور نگه داشته شوند و مرکز هماهنگی نجات مطلع شود.
پرونده تونی بار دیگر توجهها را به این جمعیت حفاظتشده جلب کرده است. سازمانهایی که در این منطقه کار میکنند تاکید دارند این حیوانات به حفاظت نیاز دارند، نه تلافیجویی.