وزارتخانه فهرست درختان کهنسال و شاخص را با ۸۲ نمونه جدید بهروز کرد؛ سفری میان کهنترین غولهای سبز ایتالیا، در تلاقی طبیعت، تاریخ و افسانهها.
برای بعضی ها طی کردن صدها کیلومتر فقط برای تماشای چشماندازی شگفتانگیز ارزش دارد و بعضی دیگر این راه را برای دیدار با یک درخت میپیمایند. نه هر درختی، بلکه درختی غولپیکر که قرن ها و در بعضی موارد هزاره ها را پشت سر گذاشته و به شاهد خاموش تاریخ ایتالیا تبدیل شده است.
آگهی
آگهی
از شاهبلوط «صد اسب» روی کوه آتشفشانی اتنا تا زیتون کهنسال ساردینیا و از آنجا تا بلوط «جادوگران» در توسکانی، کشور ما میزبان یادمان های زندهای است که اکنون تعدادشان بیشتر هم شده است؛ زیرا وزارت کشاورزی فهرست ملی درختان یادبود را با ۸۲ نام تازه بهروزرسانی کرده است.
این درختان حامل افسانه ها هستند، الهامبخش نویسندگان بوده اند، در برابر زمینلرزه ها و تراژدی ها دوام آورده اند و از رهگذران و امپراتورها محافظت کرده اند. این میراث طبیعی بینظیر ارزش آن را دارد که با یک تور واقعی در میان غول های سبز ایتالیا کشف شود.
درختان یادبود: چه هستند و چرا از آنها حفاظت میشود
فرانچسکو لولوبریجیدا، وزیر کشاورزی، درباره دهمین بهروزرسانی فهرست ملی درختان یادبود (منبع به زبان ایتالیایی) گفت: «این غول های سبز فقط درخت نیستند، آنها بخشی از سرزمین، فرهنگ و تاریخ ما هستند.»
درختانی که در این فهرست ثبت شده اند به دلیل ارزش فوقالعاده زیستی، چشماندازی و زیستمحیطی انتخاب میشوند. بعضی ابعادی استثنایی دارند، بعضی به گونه های نادر تعلق دارند و برخی دیگر به نماد یک جامعه، مکان های مقدس یا صحنه رویدادهای تاریخی تبدیل شده اند. در بسیاری موارد همین پیوند با سرزمین و سنت های بومی است که آنها را یگانه میکند.
زیباترین درختان کهنسال ایتالیا را کجا میتوان دید
از آبروتزو تا سیسیل و از ونتو و توسکانی تا ساردینیا و کالابریا، این درختان برخی از جذابترین مقاصد طبیعتگردی در کشور را نمایندگی میکنند.
در پسکارا، درخت معروف کاج حلب «خوابیده» قرار دارد؛ درختی که به جای آنکه پس از نشست زمین شکسته شود، بر خاک تکیه زد و به زندگی ادامه داد. برای علم، این درخت نمونهای خیرهکننده از سازگاری است، در حالی که در روایت های محلی گفته میشود برای شنیدن آواز پریان دریایی خم شده است.
در قلب جنگل اومبرا در پولیا، درخت سرخدار کهن رشد میکند؛ درختی هزارساله که برای مردمان باستان همزمان نماد مرگ و جاودانگی به شمار میرفت. برگ های سمی آن خرافات و قصه ها را دامن میزد، اما توانایی باززایی اش آن را به نماد دوباره زاده شدن تبدیل کرده است.
درخت بلوط «جادوگران» و درختانی که در افسانه ها پیچیده شده اند
اگر قرار باشد درختی بیش از همه تخیل را تغذیه کند، آن درخت بلوط جادوگران در استان لوکا است. شاخه های عظیم آن که تقریبا موازی زمین و بیش از چهل متر امتداد یافته اند، بنا بر سنت محلی، محل برگزاری آیین های شبانه جادوگران در شب های مهتابی بوده اند.
اما افسانه راه را برای ادبیات هم باز میکند. گفته میشود کارلو کولودی درست زیر سایه همین درخت الهام میگرفت هنگامی که ماجراهای پینوکیو را در ذهن خود میپروراند و همین بلوط را به یکی از نمادینترین درختان ایتالیا بدل کرد.
در اومبریا نیز طبیعت با اسطوره گره میخورد. بلوط بزرگ نوتوریا قهرمان افسانهای کهن است که بر اساس آن، این درخت حتی توانست شیطان را شکست دهد؛ زیرا در زمستان برگ های خود را نگه داشت و اجازه نداد جنگل کاملا بیبرگ شود.
درختان یادبودی که تاریخ ایتالیا را روایت میکنند
همه این غول ها تنها حافظ قصه های شگفتانگیز نیستند. برخی از آنها به شاهدان رویدادهایی تبدیل شده اند که مسیر تاریخ کشور را رقم زده است.
نمونه آن سکویا دره واجونت در لانگارونه است که از تراژدی سال ۱۹۶۳ جان سالم به در برد. بر تنه آن هنوز هم جای زخم موجی دیده میشود که دره را ویران کرد و نزدیک به دو هزار نفر را به کام مرگ کشاند. امروزه این درخت یکی از تاثیرگذارترین نمادهای حافظه جمعی ایتالیاست.
در لاتزیو، بلوط مانیلدو موجودیت خود را مدیون شجاعت است. در سال ۱۹۶۸، کشاورزی به نام مانیلدو لومباردلی در برابر قطع آن ایستاد و اجازه داد این درخت بلوط باشکوه به زندگی ادامه دهد و به یکی از تحسینبرانگیزترین یادمان های طبیعی در منطقه ویتربو تبدیل شود.
از شاهبلوط «صد اسب» تا زیتون خودرو لوراس: پدران سالخورده طبیعت
در میان پدران واقعی میراث گیاهی ایتالیا، شاهبلوط مشهور «صد اسب» در پارک اتنا میدرخشد. این درخت با حدود ۲۲۰۰ سال قدمت، از کهنترین درختان اروپا به شمار میرود. طبق افسانه، ملکهای که در میانه توفانی شدید غافلگیر شده بود، همراه با همراهان خود و صد سوار، زیر تاج عظیم این درخت پناه گرفت.
درخت زیتون خودرو لوراس در ساردینیا حتی قدیمیتر است و حدود ۳۰۰۰ سال عمر برای آن برآورد میشود. این درخت قدیمیترین درخت ایتالیا و از کهنترین درختان قاره اروپا به شمار میرود و هنوز هم با قطر تنه و شادابی تاج خود شگفتی میآفریند.
در کالابریا، چنار شرقی کورینگا تجربهای واقعا منحصر به فرد ارائه میکند: تنه توخالی عظیم آن آنقدر بزرگ است که میتواند همزمان تا ده نفر را در خود جای دهد و به بازدیدکنندگان احساس ورود به درون یک یادمان طبیعی واقعی را میبخشد.
تور درختان یادبود؛ سفری میان طبیعت، تاریخ و افسانه ها
بهروزرسانی تازه فهرست ملی تایید میکند که ایتالیا تنها سرزمین شهرهای تاریخی و مناظر تماشایی نیست، بلکه میزبان یادمان های زنده بیشمار نیز هست. دیدار از این درختان یعنی عبور از قرن ها تاریخ، غوطهور شدن در سنت های محلی و کشف جاهایی که در آنها طبیعت، اسطوره و حافظه همچنان در کنار هم زندگی میکنند.
برای بسیاری، اینها فقط درختند؛ اما برای کسانی که از نزدیک با آنها روبهرو میشوند، بسیار فراتر از این هستند: نگهبانان زمان، نمادهای تابآوری و ایستگاه هایی ایدهآل برای سفری متفاوت؛ سفری آکنده از سکوت، شگفتی و ریشه های عمیق.