در حالی که اسپانیا به سوی رکورد تازهای در جذب گردشگران خارجی پیش میرود، سازمان OCU به یورونیوز میگوید «تعطیلات نباید کالایی لوکس تلقی شود» و هشدار میدهد افزایش هزینه زندگی بسیاری از خانوادهها را وادار به چشمپوشی از استراحت کرده است.
اسپانیا انتظار دارد تابستان امسال رکوردهای تازهای در گردشگری به ثبت برسد، اما یکی از هر سه ساکن کشور توان مالی گذراندن یک هفته تعطیلات دور از خانه را ندارد. از ژوئن تا سپتامبر، انتظار میرود کشور حدود ۴۳ میلیون گردشگر بینالمللی را جذب کند، ۶ درصد بیشتر از دوره مشابه سال ۲۰۲۵، با هزینهای نزدیک به ۶۴ میلیارد یورو؛ براساس پیشبینیهای توراسپانیا (منبع به زبان اسپانیایی)، نهاد وابسته به وزارت صنعت و گردشگری.
آگهی
آگهی
این تضاد را پیمایش شرایط زندگی ۲۰۲۵ موسسه ملی آمار اسپانیا (INE) (منبع به زبان اسپانیایی) نشان میدهد: ۳۲,۲ درصد جمعیت توان مالی این را نداشتند که دستکم یک هفته در سال به تعطیلاتی دور از خانه بروند. هرچند این سهم نسبت به ۲۰۲۴، ۱,۲ واحد کاهش یافته است، اما استراحت همچنان برای بخش قابل توجهی از خانوارهای اسپانیا دور از دسترس است.
ایلئانا ایزوِرنیتسانو، مدیر ارتباطات سازمان مصرفکنندگان و کاربران اسپانیا (OCU)، در گفتوگو با «یورونیوز» هشدار میدهد این وضعیت فقط با گران شدن سفرها قابل توضیح نیست. ایزوِرنیتسانو میگوید: «اینکه یکسوم اسپانیاییها نمیتوانند تابستان امسال به تعطیلات بروند، یک رویداد استثنایی نیست، بلکه بازتاب واقعیت اقتصادیای است که OCU سالهاست آن را ثبت میکند.»
براساس نظرسنجی تعطیلات این سازمان، ۲۷ درصد اسپانیاییها میگویند به تعطیلات نخواهند رفت و ۸ درصد دیگر هنوز نمیدانند آیا خواهند توانست سفر کنند یا نه؛ موضوعی که ایزوِرنیتسانو آن را «نمونه روشن نااطمینانی اقتصادیای میداند که بسیاری از خانوارها تجربه میکنند».
این وضعیت در شاخص توان مالی خانوار OCU (منبع به زبان اسپانیایی) نیز بازتاب یافته است؛ شاخصی که هر سال توان اقتصادی خانوادهها را بررسی میکند. این شاخص در سالهای اخیر اندکی بهبود یافته و اکنون روی ۴۷,۴ واحد قرار دارد، اما هنوز فاصله زیادی با سطح پیش از همهگیری دارد. سخنگوی OCU در گفتوگو با «یورونیوز» توضیح میدهد: «اقتصاد روی کاغذ بهتر میشود، اما بسیاری از خانوادهها این بهبود را در زندگی روزمره خود احساس نمیکنند.»
هزینههای ضروری، تعطیلات را به حاشیه میرانند
مسکن، خوراک و قبوض همچنان بخش مهمی از درآمد خانوارها را جذب میکنند. براساس دادههایی که OCU در اختیار «یورونیوز» گذاشته است، ۴۵ درصد خانوادهها برای پرداخت هزینههای مرتبط با مسکن، از جمله اجاره، وام مسکن و قبوضی مانند برق، گاز و آب دچار مشکل هستند.
وضعیت برای کسانی که در خانه اجارهای زندگی میکنند حتی دشوارتر است؛ نزدیک به نیمی از مستاجران برای پرداخت اجاره با مشکل روبهرو هستند.
هزینه خوراک نیز به بودجه خانوادهها فشار میآورد. ۴۲ درصد خانوارها برای خرید مواد غذایی، بهویژه محصولاتی اساسی مانند گوشت و ماهی، مشکل دارند. به اینها باید دیگر مخارج روزمره را نیز افزود: ۴۸ درصد برای تامین هزینههای خودرو، ۴۶ درصد برای پرداخت دندانپزشک و ۳۶ درصد برای قبوض انرژی دشواری دارند.
ایزوِرنیتسانو میگوید: «با چنین شرایطی، تعجبی ندارد که تعطیلات به یکی از نخستین هزینههایی تبدیل شود که بسیاری از خانوادهها از بودجه خود حذف میکنند.»
OCU برآورد میکند ۵۲ درصد خانوارها تامین هزینه تعطیلات را دشوار یا بسیار دشوار میدانند. خانوادههایی که در نهایت موفق میشوند سفر بروند نیز برنامههای خود را تنظیم میکنند: مدت اقامت را کاهش میدهند، مقصدهای نزدیکتر را انتخاب میکنند، بهدنبال اقامتگاههای ارزانتر میگردند یا هزینه تفریح را محدود میکنند.
براساس این نظرسنجی، هزینه متوسط تعطیلات ساحلی برای هر خانواده ۱٬۵۵۵ یورو است. سفر به خارج از کشور به ۲٬۳۲۷ یورو میرسد و چند روز اقامت در زادگاه یا روستا بهطور متوسط ۶۶۵ یورو هزینه دارد. سخنگوی OCU میگوید: «برای بسیاری از خانوادهها این مبالغ بهسادگی غیرقابل پرداخت است.»
نبود توان پسانداز کردن این وضعیت را تشدید میکند. ۶۹ درصد خانوارهایی که این سازمان با آنها گفتوگو کرده است میگویند برای کنار گذاشتن بخشی از درآمد خود مشکل دارند و به همین دلیل برنامهریزی برای هزینه اضافیای مانند تعطیلات میتواند آنها را ناچار کند از دیگر پرداختهای اساسی خود چشم بپوشند.
ایزوِرنیتسانو توضیح میدهد: «وقتی بخش عمده بودجه صرف مسکن، خوراک، انرژی یا حملونقل میشود، استراحت ناگزیر به حاشیه میرود.»
دشواریهای اقتصادی فقط به تعطیلات محدود نمیشود. پیمایش شرایط زندگی نشان میدهد ۳۶,۴ درصد جمعیت در سال ۲۰۲۵ توان مقابله با هزینههای پیشبینینشده را نداشتند، در حالیکه این رقم یک سال پیش ۳۵,۸ درصد بود. همچنین ۸,۵ درصد اعلام کردهاند با «دشواری بسیار زیاد» ماه را به پایان میرسانند.
سهم جمعیتی که در معرض خطر فقر یا محرومیت اجتماعی قرار دارد در سال ۲۰۲۵ به ۲۵,۷ درصد رسید که یک دهم واحد کمتر از سال قبل است. نرخ محرومیت شدید مادی و اجتماعی نیز اندکی کاهش یافته و از ۸,۳ درصد به ۸,۱ درصد رسیده است.
این شاخصها در کنار چشماندازهای مثبت گردشگری بینالمللی قرار میگیرند. افزون بر ۴۳ میلیون گردشگری که برای تابستان امسال پیشبینی شده است (منبع به زبان اسپانیایی)، وزارت صنعت و گردشگری برآورد میکند هزینه گردشگران خارجی در مقایسه با دوره مشابه ۲۰۲۵، ۱۰ درصد افزایش یابد؛ افزایشی که از رشد مورد انتظار در تعداد ورودها بیشتر است.
«تعطیلات نباید یک کالای لوکس محسوب شود»
از دید OCU، ناتوانی از بهرهمند شدن از چند روز استراحت نباید بهعنوان پیامد اجتنابناپذیر مشکلات اقتصادی عادی شود. ایزوِرنیتسانو در گفتوگو با «یورونیوز» میگوید: «تعطیلات نباید یک کالای لوکس به حساب آید، بلکه بخش مهمی از رفاه جسمی و روانی و تعادل زندگی خانوادگی است.»
این سازمان خواستار اجرای اقداماتی برای کاهش هزینه زندگی است، بهویژه در حوزههایی مانند مسکن، انرژی و خوراک. همچنین توصیه میکند سفرها از پیش برنامهریزی شوند، قیمتها مقایسه شوند، شرایط قراردادها بررسی شود و از پلتفرمها و شیوههای پرداخت امن استفاده شود.
با این حال، سخنگوی OCU تاکید میکند این توصیهها برای خانوارهایی که بهسختی میتوانند نیازهای ضروری خود را تامین کنند کافی نیست: «نباید از واقعیت چشم بپوشیم؛ برای شمار روبهافزایشی از خانوادهها مشکل دیگر پیدا کردن تعطیلات ارزانتر نیست، بلکه اصل توان مالی رفتن به تعطیلات است.»