از یک محل دفن زباله در فالتس، مار زورنناته در آلمان گسترش یافته است. هوبرت لافر، کارشناس خزندگان، بیش از ۳۰۰ نمونه از این گونه مهاجم را گرفته است و به یورونیوز توضیح میدهد چرا هنوز این مارها را شکار میکند.
گونهای از مار از سرده Coluber در زبان آلمانی «تسورنناتر» نامیده میشود، چون این جانوران، وقتی به چنگ گرفته شوند، با گاز گرفتن و پیچیدن به دور بدن شکارچی به شدت و به شکل تهاجمی از خود دفاع میکنند. تسورنناتر سبز و زرد (Coluber virdiflavus) میتواند تا یک و نیم یا حتی دو متر طول داشته باشد.
کارشناس خزندگان، هوبرت لافر، بارها توسط چنین ماری گزیده شده است، زیرا او سالهاست در آلمان به دنبال تسورنناترها میگردد. بیش از ۳۰۰ نمونه از تسورنناتر سبز و زرد در کیسه پارچهای صید او جا گرفته است. این کارشناس در گفتوگو با یورونیوز توضیح میدهد: «وقتی میخواهید تسورنناتر را بگیرید، سعی میکند فرد صیاد را گاز بگیرد. اما اگر بتواند فرار کند، همین کار را میکند. اگر هم کاری به کار مارها نداشته باشید، آنها هم کاری نمیکنند.»
او در گزارشی از شبکه SWR توضیح داده بود: «تصور کنید دستتان را در بوته تمشک فرو میبرید و روی پوستتان پر از خراشهای ریز میشود؛ گزش تسورنناتر تقریبا همینطور است.» بنابراین این مارها برای انسان چندان خطرناک نیستند.
بسیاری از مدافعان حقوق حیوانات حضور تسورنناترها را نشانهای از سلامت طبیعت میدانند. این خزندگان معمولا سیاه هستند با نقشونگار ظریف زرد مایل به سبز؛ پولکهای استتاردارشان آنها را در میان علفها و پوشش گیاهی تقریبا نامرئی میکند.
سازمان «آرتنشوتس فرانکن» که برای حفظ تنوع زیستی در آلمان فعالیت میکند، همراه با تصاویر (منبع به زبان آلمانی) گزارش داده است که تسورنناترها در خیابانها اغلب زیر چرخ خودروها کشته میشوند و خواستار حفاظت از این مارها شده است.
چرا تسورنناترهای سبز و زرد در آلمان به یک معضل تبدیل شدهاند؟
هوبرت لافر، بومشناس چشمانداز که تسورنناترهای سبز و زرد را در یک محل دفن زباله در تسوایبروکن، حدود ۴۰ کیلومتری زاربروکن، به دام میاندازد، مدافع حفاظت از دوزیستان هم هست. هوبرت لافر میگوید: «در این محل دفن زباله تقریبا دیگر هیچ مارمولکی باقی نمانده است. وقتی هیچ چیز دیگری پیدا نکنند، موش یا بچهموشها را میخورند، اما غذای مورد علاقهشان مارمولکها هستند.»
او توضیح میدهد: «تسورنناترها گونهای مهاجم هستند و بر جانوران بومی آلمان اثرات منفی میگذارند. به همین خاطر میخواهیم هر چه سریعتر آنها را به دام بیندازیم.»
Coluber viridiflavus در اصل در جنوب فرانسه و ایتالیا زیست میکند. در آلمان این مارها گونهای مهاجم به شمار میروند که جانوران بومی را تهدید میکنند و به این ترتیب برای تنوع زیستی خطرناک هستند؛ همانطور که ماهیهای بادکنکی سمی در مدیترانه گونههای دیگر ماهی را کنار میزنند.
در محل دفن زباله تسوایبروکن، تسورنناترها بیشتر زیر ورقهای قیروگونی سقف لانه میکنند، چون زیر آنها خیلی زود گرم میشود و این جانوران که از جنوب اروپا آمدهاند دمای بالاتر را دوست دارند.
لافر بر این باور است که این مارها در سال ۲۰۱۷ همراه با زبالههای منتقلشده به این محل دفن آمدهاند. او میگوید: «حتما در میانشان یک ماده باردار بوده است و بعد هم تکثیر شدهاند.» اکنون ظاهرا چند صد تسورنناتر سبز و زرد در این محل دفن زباله و مناطق مجاور آن وجود دارد.
فراخوان برای رصد این گونه؛ مشاهده تسورنناترها را همراه با عکس گزارش کنید
سازمان خدمات و محیطزیست تسوایبروکن (UBZ) که مسئول محل دفن زباله مرسباخ است، همانند مارگیر این منطقه از همه کسانی که فکر میکنند در این ناحیه تسورنناتری دیدهاند میخواهد این مشاهده را گزارش کنند.
لافر، حامی حفاظت از خزندگان، به یورونیوز توضیح میدهد که بهترین کار این است که همراه گزارش، یک عکس موبایلی از مار برای او فرستاده شود. به گفته او، امسال تاکنون حدود ۲۵ گزارش ثبت شده است. او میافزاید: «اما همه آنها تسورنناتر نبودهاند و گونههای بومی دیگر هم گزارش شدهاند. با این حال برای ما بهتر است که حتی مشاهده مارهای حلقهدار هم به دستمان برسد تا اینکه تسورنناتری اصلا گزارش نشود.»
مارهایی را که هوبرت لافر به دام میاندازد به افرادی میسپارد که میتوانند این جانوران را در شرایط مناسب نگهداری کنند و مانع شوند که مارمولکها و خزندگان دیگر را شکار کنند.
انجمن بوند در ایالت بادن ووتمبرگ به پاس تلاشهای هوبرت لافر در سال ۲۰۲۵ جایزه حفاظت از طبیعت گرهارد تیلکه را به او اهدا کرده است.
اگر فکر میکنید در آلمان تسورنناتری دیدهاید، سازمان UBZ تسوایبروکن و هوبرت لافر، فعال حفاظت از دوزیستان، از شما میخواهند این موضوع را گزارش کنید. UBZ یک درگاه گزارشگیری (منبع به زبان آلمانی) در اینترنت دارد. این کارشناس ترجیح میدهد از طریق یک عکس، که با ایمیل به نشانی laufer@bfl-laufer.de، تلفن 0175 9983307 یا واتساپ برایش فرستاده میشود، مطلع شود.