گزارشها نشان میدهند تعلیق یکماهه محاصره دریایی آمریکا فرصت طلایی را در اختیار تهران قرار داده تا نزدیک به ۷۰ میلیون بشکه نفت را روانه بازارهای آسیایی کند؛ محموله عظیمی که ارزش آن حدود ۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
تحلیلگران بینالمللی انرژی ارزیابی میکنند که به محض برچیده شدن موقت محدودیتهای صادراتی، ناوگانی متشکل از نزدیک به ۲۰ سوپرتانکر، محمولههای عظیم نفت ذخیرهشده ایران را به مقصد شرق آسیا و بهویژه بنادر چین بارگیری و حمل کردهاند.
سیستمهای ردیابی ماهوارهای کشتیها آشکار میسازند که از روزهای پایانی ماه ژوئن، شناورهای غولپیکر ایرانی یکی پس از دیگری در قلمرو دریایی شرق مالزی لنگر انداختهاند؛ به طوری که ابتدا نفتکش دیونا به منطقه رسید، در پی آن هرو ۲ و سونیا ۱ پدیدار شدند و سرانجام در سیزدهم ژوئیه، نفتکش استریم به این جمع پیوست.
درآمد میلیاردی تازه ایران از این محل در شرایط کنونی نقشی تعیینکننده و نجاتبخش برای اقتصاد تهران ایفا میکند، چرا که کاخ سفید با مسدودسازی مجدد تنگه هرمز، صادرات نفت ایران را مجددا محدود کرده است.
مقامات ایرانی برای بازاریابی و فروش این محمولهها، دوباره به شگردهای سنتی و آزمودهشده خود جهت بیاثر کردن تحریمهای ایالات متحده متوسل شدهاند.
در این استراتژی، ناوگان نفتکشهای ایران محمولههای خود را به منطقه موسوم به «محدوده بیرونی بندر شرقی» در خارج از آبهای ساحلی مالزی هدایت میکنند که به عنوان یک ایستگاه میانی کلیدی بین خلیج فارس و چین عمل میکند.
در این نقطه، عملیات حساس انتقال کشتیبهکشتی صورت میگیرد و نفت به تانکرهایی با پرچمهای دیگر منتقل میشود؛ شناورهایی که اغلب سیستمهای ردیابی خودکار خود را خاموش میکنند تا ردیابی آنها غیرممکن شود.
این تانکرهای واسطه سپس مسیر خود را به سمت بنادر استان شاندونگ چین کج میکنند تا محمولهها را تحویل پالایشگاههای مستقل و کوچک این کشور، معروف به «پالایشگاههای قوری»، دهند.
این بخش خصوصی، نفت ایران را با تخفیفهای سنگین و از طریق کانالهای مالی غیردلاری (برپایه یوآن) خریداری میکند.
این شبکه لجستیکی پیچیده و استفاده از تکنیک مخدوش کردن سیگنالهای ماهوارهای، عملا دست نهادهای نظارتی آمریکا را برای رهگیری ردیابی فیزیکی و اعمال جریمههای قانونی بهشدت بسته است.
به گفته تحلیلگران بازار انرژی، سرعت واکنش لجستیکی ایران در این فرصت کوتاه فوقالعاده بالا بوده است.
بلافاصله پس از امضای توافقنامه موقت کاهش تنش در هفدهم ژوئن و تعلیق محدودیتهای دریایی، نفتکشهای پهلوگرفته در بندر استراتژیک چابهار و اسکلههای نفتی خلیج فارس که از قبل بارگیری شده و در حالت آمادهباش قرار داشتند، زنجیره حرکتی خود را به سمت اقیانوس هند و خروجیهای شرق آسیا آغاز کردند.
این ناوگان که از آن به عنوان «ناوگان ارواح» یا سایه نیز یاد میشود، با بهرهگیری از این پنجره زمانی و مسیر خروجی چابهار، که به دلیل موقعیت جغرافیاییاش در خارج از تنگه هرمز، دسترسی مستقیمی به آبهای آزاد دارد، توانست بدون اتلاف وقت، رکورد صادرات روزانهای را ثبت کند که در سالهای اخیر بیسابقه بوده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
طبق آخرین آمار ردیابی تانکرهای نفتی، جهش صادراتی ایران در نیمه دوم ژوئن به حدی شتابان بود که تنها در عرض دو هفته، نزدیک به ۵۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی روانه بنادر چین شد.
این حجم از خروجی، رکوردی بیسابقه را ثبت کرد، چرا که این میزان فروش با کل حجم صادرات یکماهه ایران به چین در دوران پیش از تشدید تنشها و درگیریهای نظامی اخیر برابری میکند.