دولت بریتانیا روز پنجشنبه ۱۶ ژوئیه (۲۵ تیر ۱۴۰۵) از فیفا خواست تا درباره اقدام بازیکنان تیم ملی آرژانتین که پس از مسابقه با بنری در حمایت از ادعای مالکیت آرژانتین بر جزایر فالکلند عکس گرفتند، تحقیق کند. فیفا در اینگونه موارد چه میکند؟
تیم ملی آرژانتین چهارشنبه شب در دیدار نیمهنهایی جام جهانی در آتلانتا، با نتیجه ۲ بر ۱ از سد انگلیس گذشت،اما شادی بازیکنان تیم برنده با یک حاشیه سیاسی همراه شد.
پس از پایان بازی و هنگام شادی پیروزی، بازیکنان آرژانتین بنری را از هواداران دریافت کردند و با آن عکس گرفتند که روی آن شعار «مالویناس متعلق به آرژانتین است» نوشته شده بود؛ عبارتی که به ادعای دیرینه بوئنوسآیرس درباره جزایر فالکلند اشاره دارد.
آرژانتین نام این جزایر را «مالویناس» میخواند و همچنان بر مالکیت خود بر آنها تاکید دارد. این جزایر در سال ۱۹۸۲ به دستور دیکتاتوری نظامی وقت آرژانتین مورد تهاجم قرار گرفتند و این اقدام باعث آغاز جنگی ۱۰ هفتهای شد که بریتانیا در آن پیروز شد.
سخنگوی کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا روز پنجشنبه تاکید کرد: «شاید جام جهانی به ما نرسیده باشد، اما درباره جزایر فالکلند تردیدی وجود ندارد؛ این جزایر متعلق به ما هستند. تصمیمگیری درباره آینده این جزایر بر عهده ساکنان آن است و بریتانیا همچنان به دفاع از تعهدات خود در قبال فالکلند پایبند خواهد ماند.»
سخنگوی آقای استارمر افزود که شخص نخستوزیر بریتانیا نیز از بررسی این موضوع توسط فیفا حمایت میکند. این موضع پس از آن مطرح شد که پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا، اقدام بازیکنان آرژانتین را «کاملا نامناسب» خواند.
فیفا چه کار میتواند بکند؟
فیفا این اختیار را دارد که علیه بازیکنان تیم ملی آرژانتین یا فدراسیون فوتبال این کشور اقدام انضباطی انجام دهد، زیرا مقررات انضباطی این نهاد نمایش «پیامی که برای یک رویداد ورزشی مناسب نباشد»؛ از جمله پیامهایی با مضامین «سیاسی، ایدئولوژیک، مذهبی یا توهینآمیز» را در ورزشگاهها ممنوع کرده است.
جریمههای فیفا برای پیامهای سیاسی بین ۵ تا ۲۰ هزار دلار است.
فیفا پیشتر در یک پرونده انضباطی، بازیکن تیم ملی کره جنوبی را به دلیل نمایش بنری سیاسی درباره یک اختلاف ارضی با ژاپن، از حضور در دو بازی مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۴ محروم کرده بود. این اتفاق پس از آن رخ داد که پارک جونگوو، بازیکن کره جنوبی، بعد از پیروزی تیمش مقابل ژاپن در دیدار ردهبندی فوتبال مردان المپیک ۲۰۱۲ لندن، بنری با شعار «دوکدو سرزمین ماست» را از یکی از هواداران گرفت و به نمایش گذاشت.
روز چهارشنبه از لیساندرو مارتینز، بازیکن آرژانتین، پرسیده شد که آیا از نظر شما این بنر میتواند برای کسانی که جنگ مالویناس را تجربه کردهاند، بهویژه کهنهسربازان آن جنگ، یادآور خاطراتی بسیار احساسی باشد و اشک آنها را درآورده باشد.
آقای مارتینز هم که چهار سال است در فوتبال انگلیس و برای منچستریونایتد بازی میکند، درباره این اقدام گفت: «ما نمیتوانستیم مردم آرژانتین را ناامید کنیم.»
رقابت دیرینه فوتبالی میان آرژانتین و انگلیس
رقابت ورزشی آرژانتین و انگلیس تحت تاثیر اختلاف سیاسی دیرینه دو کشور بر سر جزایر فالکلند در جنوب اقیانوس اطلس قرار دارد. این جزایر که تحت حاکمیت بریتانیا هستند، حدود ۳۵۰۰ نفر جمعیت دارند و در فاصلهای بسیار دور از بریتانیا و در نزدیکی سواحل آرژانتین واقع شدهاند.
آرژانتین معتقد است بریتانیا در سال ۱۸۳۳ میلادی بهصورت غیرقانونی کنترل این جزایر را از آن کشور گرفت. در مقابل، لندن میگوید سابقه ادعای مالکیتش بر این منطقه به سال ۱۷۶۵ میلادی بازمیگردد و در سال ۱۸۳۳ با اعزام یک ناو جنگی، نیروهای آرژانتینی را که تلاش میکردند حاکمیت خود را در جزایر تثبیت کنند، بیرون راند.
جنگ فالکلند در سال ۱۹۸۲ میلادی، جان ۶۴۹ سرباز آرژانتینی، ۲۵۵ نظامی بریتانیایی و سه نفر از ساکنان این جزایر را گرفت.
جنگ فالکلند در همان سالی پایان یافت که جام جهانی ۱۹۸۲ اسپانیا برگزار میشد؛ تورنمنتی که هر چهار تیم آرژانتین، انگلیس، اسکاتلند و ایرلند شمالی در آن شرکت داشتند.
شبکههای تلویزیونی بریتانیا در واکنش به فضای سیاسی آن زمان، دیدار افتتاحیه آرژانتین در جام جهانی را که این تیم بهعنوان مدافع عنوان قهرمانی مقابل بلژیک شکست خورد، پخش نکردند.
لئاندرو پاردس، بازیکن تیم ملی آرژانتین، در آتلانتا درباره نمایش این بنر جنجالی گفت: «متاسفانه این بخشی تلخ از تاریخ ماست؛ بخشی که برای همه کسانی که به نحوی در آن دوران دخیل بودند، دردناک است. ما میدانستیم که فقط برای خودمان بازی نمیکنیم، بلکه برای آنها هم بازی میکنیم.»
ترامپ و خاویر میلی در روز فینال
پیتر کایل، وزیر تجارت بریتانیا، در گفتوگو با بیبیسی تأکید کرد که مسائل سیاسی نباید وارد فضای فوتبال شود و فوتبال باید از سیاست جدا بماند.
او گفت: «در واقع، یکی از اصول اصلی جام جهانی این است که سیاست از فوتبال جدا باشد. حالا رسیدگی به این موضوع بر عهده فیفا است.»
اصل بیطرفی سیاسی فیفا که در اساسنامه این نهاد آمده، در جریان این جام جهانی با تردیدهایی روبهرو شده است. دلیل این انتقادها آن بود که منتقدان معتقد بودند جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، و کمیته انضباطی این نهاد در پرونده فولارین بالوگون، مهاجم تیم ملی آمریکا، تحت فشار دونالد ترامپ قرار گرفتهاند و با تغییر در روند محرومیت او، اجازه دادهاند این بازیکن مقابل بلژیک در مرحله یکهشتم نهایی به میدان برود.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
بالوگون در بازی قبلی آمریکا با دریافت کارت قرمز اخراج شده بود و طبق قوانین فیفا باید مسابقه بعدی تیمش را از دست میداد. با این حال، فیفا اجرای این محرومیت را برای یک دوره آزمایشی یکساله به تعویق انداخت؛ تصمیمی که موجی از انتقادها را به دنبال داشت و به یکی از جنجالیترین تصمیمهای انضباطی جام جهانی در سالهای اخیر تبدیل شد. در نهایت، آمریکا با شکست ۴ بر ۱ برابر بلژیک از دور مسابقات کنار رفت و بلژیک راهی مرحله یکچهارم نهایی شد.
انتظار میرود اینفانتینو روز یکشنبه در دیدار فینال جام جهانی در کنار ترامپ و خاویر میلی، رئیس جمهوری آرژانتین، که متحدان سیاسی یکدیگر هستند، بنشیند.
تیم ملی آرژانتین در ورزشگاه ایست رادرفورد در نیوجرسی به مصاف اسپانیا خواهد رفت.
سابقه برخورد فیفا با موارد مشابه
بازیکنان تیم ملی آرژانتین چند روز پیش از آغاز جام جهانی ۲۰۱۴، در یک بازی دوستانه در بوئنوسآیرس نیز همین شعار «مالویناس متعلق به آرژانتین است» را نشان داده بودند.
حکم کمیته انضباطی فیفا در آن پرونده پس از پایان جام جهانی اعلام شد و فدراسیون فوتبال آرژانتین ۳۰ هزار فرانک سوئیس (۳۷ هزار دلار) جریمه شد.
فیفا در پرونده مربوط به المپیک لندن ۲۰۱۲ نیز اعلام کرد که رفتار بازیکن کره جنوبی «قابل تحمل نیست.»
در جام جهانی ۲۰۲۲ نیز فیفا فدراسیون فوتبال صربستان را ۲۰ هزار فرانک سوئیس (۲۴ هزار و ۸۰۰ دلار) جریمه کرد؛ دلیل این جریمه، نصب بنری سیاسی درباره کوزوو در رختکن تیم صربستان پیش از بازی با برزیل بود.
روی این بنر نقشهای از صربستان دیده میشد که کوزوو را بخشی از خاک خود نشان میداد؛ در حالی که کوزوو از سال ۲۰۰۸ اعلام استقلال کرده است. روی این بنر همچنین شعار «تسلیم نمیشویم» نوشته شده بود.