تحلیل تازه ای نشان میدهد افزایش دمای شبها بر اثر تغییرات اقلیمی بیسروصدا خواب مردم جهان را کم کرده و هر نفر سالانه بیش از ۵۰ ساعت خواب از دست میدهد.
با افزایش تعداد شبهای گرم و استوایی، یعنی زمانی که دمای هوا در طول شب از ۲۰ درجه سانتیگراد پایینتر نمیآید، خواب مردم در سراسر جهان آسیب میبیند.
آگهی
آگهی
یک مطالعه جدید نهاد پژوهشی کلایمت سنترال نشان میدهد در دوره ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ هر فرد در جهان به طور متوسط نزدیک به ۵۶ ساعت خواب خود را به دلیل دمای بالای هوا از دست داده است؛ رقمی معادل حدود هفت شب خواب کامل در سال.
این مطالعه که بیش از ۱۳۰۰ شهر را بررسی کرده، نشان میدهد در تقریبا همه آنها میزان از دسترفتن خواب مرتبط با گرما که به تغییرات اقلیمی نسبت داده میشود، دستکم نسبت به اوایل دهه ۱۹۷۰ دو برابر شده است. بیشترین میزان از دسترفتن خواب در خاورمیانه و جنوبشرق آسیا ثبت شده است؛ جایی که مردم به طور متوسط هر سال بین ۵۵ تا ۹۱ ساعت خواب خود را از دست دادهاند.
در اوایل دهه ۱۹۷۰، ساکنان یک شهر متوسط با ۵۰۰ هزار نفر جمعیت به طور متوسط هر سال حدود ۴۶ ساعت از خواب خود را به دلیل گرمای شبانه از دست میدادند؛ این رقم در دهه ۲۰۲۰ به حدود ۵۰ ساعت رسید. تحلیل دادهها نشان میدهد بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ این عدد به ۵۶ ساعت افزایش یافته و سهم تغییرات اقلیمی در این بار بیشتر شده است.
در کدام نقاط اروپا مردم بیشترین خواب را از دست میدهند؟
هرچند شبهای بسیار گرم همه شهرهای جهان را تحتتاثیر قرار داده است، اما فشار ناشی از آن برای همه یکسان نیست و تفاوتهای بزرگی میان قارهها و حتی درون هر قاره دیده میشود.
در اروپا بیشترین میزان از دسترفتن خواب در جنوب این قاره ثبت شده است. در ناپل ایتالیا، مردم طی پنج سال گذشته هر سال ۵۱ ساعت خواب خود را به دلیل گرما از دست دادهاند.
در آتن، پایتخت یونان، این رقم ۴۵ ساعت در سال بوده است؛ در والنسیا در اسپانیا ۴۲ ساعت و در لیسبون پرتغال و شهر مارسی در فرانسه هر کدام ۴۰ ساعت.
با این حال، حتی در شمالیترین کشورهای اروپا نیز هرچند در مقیاسی کمتر، مردم از کاهش خواب ناشی از گرما رنج میبرند.
در ادینبرا در اسکاتلند، مردم ۲۱ ساعت خواب خود را از دست دادهاند، در حالی که در استکهلم و هلسینکی این رقم برای هر شهر ۲۰ ساعت بوده است. کمترین تاثیر در اسلو ثبت شده است؛ جایی که از دسترفتن خواب به ۱۸ ساعت رسیده است.
اهمیت داشتن خواب شبانه مناسب
خواب نقش تعیینکنندهای در عملکرد درست بدن در طول روز دارد.
شب زمانی است که بدن باید خود را بازیابی کند، اما وقتی دما در شب پایین نمیآید، این روند بهبود انجام نمیشود و بدن در وضعیت فشار و تنش باقی میماند.
به گفته نویسندگان این مطالعه، کمخوابی به اختلال در خلقوخو، عملکرد شناختی، بهرهوری و سلامت قلب، عروق و دستگاه ایمنی ارتباط داده شده است.
هرچند عوامل متعددی بر خواب تاثیر میگذارند، اما با افزایش دما در سطح جهان و مهاجرت بیشتر مردم به مناطق شهری که به «جزایر گرمایی شهری» معروفاند و گرما را در شب تشدید میکنند، گرمای شبانه به یک خطر محیطی روزافزون برای خواب تبدیل شده است.
از آنجا که از دسترفتن خواب میتواند طی چند شب پیاپی جمع شود، حتی کاهشهای نسبتا کوچک نیز در طول یک فصل گرم ممکن است به ضرر سلامت تمام شود.
یک مطالعه اخیر نشان داده است که شبهای گرم در افراد بالای ۶۵ سال بیش از دو برابر بیشتر از بزرگسالان میانسال بر خواب تاثیر میگذارد و در کشورهای با درآمد متوسط رو به پایین تقریبا سه برابر بیشتر از کشورهای با درآمد بالا باعث اختلال در خواب میشود.
زنان و افرادی که همین حالا هم در اقلیمهای گرمتر زندگی میکنند نیز بیش از دیگران تحتتاثیر قرار میگیرند؛ شکافی که به احتمال زیاد با ادامه روند افزایش دما عمیقتر خواهد شد.