دادههای کشتیرانی نشان میدهد همزمان با دور تازه حملات متقابل میان ایالات متحده و ایران شمار شناورهای عبوری از تنگه هرمز، درروز یکشنبه ۲۱ تیر به پایینترین سطح خود درچند هفته اخیر کاهش یافته است؛ ایران نیز می گوید اگر آمریکا به تعهدات خود عمل نکند، پایبندی به توافق را متوقف خواهد کرد.
بر اساس دادههای سامانه ردیابی کشتی کپلر، تنها شش کشتی در روز یکشنبه ۱۲ ژوئیه (۲۱ تیر ۱۴۰۵) از تنگه هرمز عبور کردند که کمترین تعداد ثبتشده طی پنج هفته گذشته محسوب میشود.
این دادهها نشان میدهد نفتکش غولپیکر «هیومنیتی» که حدود دو میلیون بشکه نفت ایران را حمل میکرد، از تنگه خارج شده است. همچنین نفتکش «کاپیتان آندریاس» با محمولهای شامل حدود ۵۰۰ هزار بشکه فرآوردههای نفتی کویت از این آبراه عبور کرده است. در مقابل، سه نفتکش خالی برای بارگیری نفت وارد خلیج فارس شدند.
بر اساس این گزارش، بیشتر نفتکشها هنگام عبور از تنگه هرمز سامانههای شناسایی خودکار (ترانسپوندر) را خاموش کرده بودند.
دادههای ردیابی کشتیها همچنین نشان میدهد که در طول تعطیلات آخر هفته، هیچ کشتی حامل گاز طبیعی مایع (LNG) که ورود آن به تنگه هرمز قابل ردیابی باشد، مشاهده نشده است. بر پایه اطلاعات کلپر، تنها یک نفتکش تحت مدیریت شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) در فاصله زمانی ۱۹ تا ۲۱ تیر از تنگه هرمز خارج شده و مقصد آن بندر داهج در هند بوده است.
ایران به آمریکا هشدار داد: به تعهدات خود عمل نکنید، ما نیز تعهدی نخواهیم داشت
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه در نشست خبری هفتگی خود و پس از دور جدید حملات متقابل میان آمریکا و ایران اعلام کرد: « تعهد در برابر تعهد؛ مادامی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند باشد، ما نیز تعهدات خود را اجرا خواهیم کرد. در عمل هم نشان دادیم هر جا که طرف مقابل نقض تعهد کرد، ما نیز تعهدات خود را اجرا نکردیم.»
او ادامه داد: «در ادامه مسیر نیز به همین نحو عمل خواهیم کرد و مادامی که طرف مقابل به روند نقض تعهدات ادامه دهد، جمهوری اسلامی ایران نیز متقابلا از اجرای تکالیفی که بر عهده گرفته، خودداری خواهد کرد.»
وی در خصوص بخشی از تفاهم که به بند پنجم و تردد در تنگه هرمز مربوط میشود، تصریح کرد: «در نظر داشته باشید که آنها در پیمانشکنی چنان کمصبر بودند که حتی آن بازهای را که در بند ۵ یادداشت تفاهم برای اجرای تعهدات ایران درباره تنگه هرمز پیشبینی شده بود، اجازه اجرا ندادند و از همان روزهای نخست شروع به دبه درآوردن کردند.»
آقای بقایی همچنین مدعی شد: «اگر ۱۴ بند یادداشت تفاهم را در نظر بگیریم، آمریکاییها در این مدت کوتاه اجزای مختلف آن را به نوعی مثله کردند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره مرگ لیندسی گراهام نیز گفت: «خوشبختانه در این موارد باید گفت که حضرت عزرائیل عادل است.» و تصریح کرد: ««مردم ما برای مردی که فلسفه زندگیاش تجاوز و ارعاب بود، سوگواری نخواهند کرد.مرگ این سناتور تندرو و تندگو، قطعا دل هیچ انسان آزادهای را نخواهد آزرد.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و از مذاکرهکنندگان اصلی ایران نیز در پیامی نوشت: «دوران توافقات یک طرفه تمام شده است؛ به تعهدات خود عمل میکنید یا بهای عمل نکردن را میپردازید.»
تهدیدات متقابل سپاه
این دور از تنشها پس از آن آغاز شد که ایران روز یکشنبه یک کشتی کانتینربر را در تنگه هرمز، در سواحل عمان، هدف حمله قرار داد.
در همین حال، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد نیروهای آمریکایی روز یکشنبه موج دیگری از حملات علیه ایران را انجام داده و دهها هدف را در نقاط مختلف با استفاده از مهمات هدایتشونده دقیق هدف قرار دادهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، در گفتوگو با برنامه «ملاقات با مطبوعات» شبکه انبیسی گفت: «دیشب حسابی آنها را بمباران کردیم.»
ایران در پاسخ، به حملات روز یکشنبه آمریکا، کشورهای منطقهای میزبان نیروهای نظامی آمریکا را هدف حمله قرار داد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز دوشنبه اعلام کرد نیروی دریایی این نهاد، «دو کشتی متخلف را که با خاموش کردن سامانهها و حرکت در مسیر غیرقانونی، کشتیرانی در تنگه هرمز را به مخاطره انداخته بودند،متوقف کرده است.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در این اطلاعیه همچنین آمده است که در پاسخ به حملات آمریکا به پایگاههای ساحلی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران «در اولین مرحله چندین زاغه بزرگ موشکی و مخازن سوخت پایگاه هوایی پرنس حسن در اردن» مورد حمله قرار گرفتهاند.
سپاه پاسداران در اطلاعیه دیگری در روز دوشنبه اعلام کرد که «علاوه بر هدف قرار دادن تاسیسات و زیرساختها در جفیر بحرین، رادار دوربرد هوایی FPS و رادار کشف شناوری در پادشاهی عمان را هدف قرار داده و منهدم کردند.»
سپاه در اطلاعیه خود تاکید کرده است که «تنها راه باز شدن تنگه هرمز برای تردد شناورها، پایان یافتن مداخلات ارتش متجاوز آمریکا در این تنگه و احترام به حاکمیت کشورها بر آبهای ساحلی خودشان است.»
در حالی که ایران اعلام کرده تنگه هرمز بسته شده است، دونالد ترامپ و ارتش آمریکا همچنان تأکید دارند که این آبراه برای عبور و مرور کشتیها باز است.
با این حال، فشار ایران بر تنگه هرمز تا حدی کاهش یافته؛ زیرا ارتش آمریکا از کشتیهایی که از مسیر جنوبی، در امتداد سواحل عمان، حرکت میکنند، پشتیبانی میکند. این مسیر جدید خشم ایران را برانگیخته و تهران بارها کشتیهای عبوری از آن را هدف حمله قرار داده است.
اختلال در تردد از تنگه هرمز موجب بروز بحران جهانی انرژی شده، هرچند قیمت نفت نسبت به اوج دوران جنگ که به ۱۲۰ دلار برای هر بشکه رسیده بود، بهطور قابل توجهی کاهش یافته است.