جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری ایالات متحده ساعاتی پیش از تبادل حملههای نظامی جدید گفته که آمریکا در قبال مذاکرات با ایران «در هر دو صورت» پیروز است و به آنچه او نابودی برنامه هستهای ایران و تضعیف این کشور خواند، اشاره کرد.
معاون رئیسجمهوری آمریکا در برنامه «ریل تایم» با اجرای بیل مار در شبکه اچبیاو اظهار داشت که دستیابی به یک توافق نهایی بسیار عالی خواهد بود، اما حتی در صورت عدم حصول توافق نیز، برنامه هستهای آنها همچنان از میان رفته و آنها به عنوان یک کشور بسیار ضعیفتر شدهاند، بنابراین نگرش من این است که آمریکا در هر دو صورت برنده است.
آگهی
آگهی
ونس با اشاره به افزایش جریان نفت از طریق تنگه هرمز، تاکید کرد که این تحول نشانهای از وقوع یک رخداد مهم است. با این حال، او اذعان داشت که توافق آتشبس میان دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران که در قالب یک یادداشت تفاهم ۶۰ روزه حاصل شده، در مواجهه با طرف ایرانی همواره با پیچیدگیها و چالشهای خاص خود همراه خواهد بود.
مذاکرات با هیات ایرانی در سوئیس موفقیتآمیز بود
حضور ونس در این برنامه کمدی-سیاسی ساعاتی پیش از گزارشهایی مبنی بر اصابت پرتابه به یک نفتکش در تنگه هرمز و همچنین تبادل حملات متقابل میان آمریکا و ایران صورت گرفت؛ این درگیریها بدترین تشدید تنش از زمان امضای توافق صلح موقت به شمار میآید. واشنگتن اعلام کرد که شبانه اهدافی را در ایران مورد حمله قرار داده و ایران نیز در واکنش، روز شنبه اهداف مرتبط با نیروهای آمریکایی را هدف قرار داد. حمله روز شنبه به نفتکش، در ادامه حملهای به یک کشتی باری در روز پنجشنبه بود که آغازگر خصومتهای اخیر شد.
این اظهارات ونس در حالی مطرح شد که او برای تبلیغ کتاب خاطرات جدید خود با عنوان «عشای ربانی؛ یافتن راه بازگشت به ایمان» حضور یافته بود، اما بخش عمدهای از گفتوگو به مسائل سیاست خارجی و داخلی اختصاص یافت.
ونس مدعی شد که مذاکرات او با هیات ایرانی در لوسرن سوئیس موفقیتآمیز بوده، چرا که قیمت نفت «به ۷۳ دلار در هر بشکه کاهش یافته» و برنامه هستهای ایران با اشاره به توانایی غنیسازی اورانیوم، «از نظر عملکردی نابود شده است».
منتقدان این یادداشت تفاهم و مذاکرات جاری میگویند دولت ترامپدر این مذاکرات دست پایین را دارد، چرا که ایران همچنان دارای ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصد است که اگرچه ممکن است [در حال حاضر] قابل دسترس نباشد، اما همچنان در داخل کشور باقی مانده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز جمعه گفت که کاهش ذخایر ایران یا انتقال آن به خارج، همچنان گزینهای عملی است که آمریکا و ایران میتوانند در مسیر دستیابی به یک توافق جامع دنبال کنند.
ایران دست از جاهطلبیهای هستهای بردارد آمریکا رابطهاش را دگرگون میکند
هنگامی که مجری برنامه با اصرار از ونس پرسید که آیا برنامه هستهای ایران واقعا نابود شده، ونس چنین پاسخ داد «کدام بخش آن نابود نشده؟ چیزی که باید نابود شود توانایی آنها برای غنیسازی اورانیوم است که نابود شده است.»
او در ادامه با ارائه پیشنهاد مصالحه (شاخه زیتون) به ایران گفت: «اگر آنها مایل باشند به طور بلندمدت از جاهطلبیهای تسلیحات هستهای خود دست بکشند، ایالات متحده نیز مایل است رابطه با آن کشور را بهطور بنیادی دگرگون کند. اگر آنها مایل به تغییر باشند، ما نیز مایلیم تغییر کنیم؛ اگر مایل به تغییر نباشند، ما همچنان در بنیادیترین حالت، همه کارتهای برنده را در اختیار داریم و فکر میکنم این جایگاه خوبی است.»
زیر سوال بردن «واترگیت« از سوی معاون ترامپ؛ دیوانهکننده بود
این حضور رسانهای ونس، دو روز پس از بازدید او از کتابخانه و موزه ریاستجمهوری نیکسون در کالیفرنیا صورت گرفت. او در آنجا از نیکسون دفاع کرد؛ شخصیتی که به دلیل مذاکرات تاریخی کنترل تسلیحات هستهای با اتحاد جماهیر شوروی نزد جمهوریخواهان ستایش میشود، اما بیشتر به خاطر رسوایی واترگیت که به دوران ریاستجمهوریاش پایان داد، در اذهان باقی مانده است. رسوایی که البته از نگاه ونس اگر در شرایط امروز جهان روی میداد «تنها یک خبر زودگذر ۱۲ ساعته بود» او در بخش دیگری از سخنانش «اینکه چنین ماجرایی توانسته یک دولت را ساقط کند» را دیوانهکننده خواند.
رسوایی واترگیت به نفوذ غیرقانونی به ستاد انتخاباتی حزب دموکرات در سال ۱۹۷۲ و تلاشهای متعاقب دولت نیکسون برای پنهانکاری آن اطلاق میشود. این بحران سیاسی با افشای نقش رئیسجمهوری در کارشکنیهای قضایی به اوج رسید و منجر به استعفای ریچارد نیکسون از مقام خود در سال ۱۹۷۴ شد.
ونس درباره نیکسون که بنیانگذار روابط دیپلماتیک با چین کمونیست و معمار ائتلاف حزب جمهوریخواه با طبقه کارگر آمریکا بود، گفت که معتقد است میراث تاریخی او در حال تجربه نوعی رنسانس است و این بازشناسی را سزاوارانه میداند.
ونس در برنامه «ریل تایم» از تلاش مجری برای وادار کردن او به تایید این نکته که سیاستهای دولت در زمینه مهاجرت بیش از حد بوده، طفره رفت. او در همین زمینه تاکید کرد که «اجرای عملیاتهای قانونی بدون مواجهه با صحنههایی که اینگونه ضبط میشوند، امکانپذیر نیست؛ گمان نمیکنم راه سادهتری برای انجام این کار وجود داشته باشد.»