درگیری حزبالله و اسرائیل یکی از موضوعات اصلی در مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس بود و قالیباف روز دوشنبه تاکید کرد که ایران موضوع «تمامیت ارضی» لبنان را تا رسیدن به نتیجه رها نمیکند. از سوی دیگر، به گفته منابع آگاه، اسرائیل نگران است که توافق ایران و آمریکا دست تهران را در لبنان تقویت کند.
به گزارش اکسیوس به نقل از دو منبع اسرائیلی، دولت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نگران است که تفاهمنامه هفته گذشته آمریکا و ایران و تفاهمهای حاصله میان این دو در جریان مذاکرات سوئیس، عملا منجر به مشروعیتبخشی به نفوذ تهران و تضعیف آزادی عمل اسرائیل در لبنان شود.
آگهی
آگهی
ایران توانسته است با هدف حمایت از حزبالله وضعیت لبنان را وارد مذاکرات خود با آمریکا کند. از سوی دیگر، به نظر میرسد که دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا نیز پذیرفته است که در حال حاضر برای پیشبرد دیپلماسی با ایران باید اقدامات اسرائیل در لبنان را مهار کند.
به گزارش اکسیوس، مقامات اسرائیلی نگراناند که این تفاهمهای جدید میان تهران و واشنگتن ماهها تلاش آمریکا و اسرائیل را برای تضعیف حزبالله و کاهش نفوذ ایران در لبنان تضعیف کند. آنها همچنین نگراناند که هر بار بخواهند حملهای در خاک لبنان انجام دهند، با مخالفت آمریکا مواجه شوند و در حالی که هنوز تهدید حزبالله پابرجاست، آقای ترامپ آنها را برای عقبنشینی از جنوب لبنان تحت فشار بگذارد.
تفاهمنامه آمریکا و ایران تصریح میکند که هر دو کشور و متحدانشان به همه خصومتها، از جمله در لبنان، پایان میدهند و تمامیت ارضی و حاکمیت این کشور را تضمین میکنند. همین امر ادامه اشغال بخشهایی از جنوب لبنان از سوی اسرائیل را زیر سوال میبرد.
پس از امضای این تفاهمنامه، چند درگیری میان حزبالله و اسرائیل رخ داد، با این حال، آخرین تمدید آتشبس که روز شنبه اعلام شد، تاکنون همچنان پابرجا مانده است. ایران تهدید کرده بود که در صورت ادامه حملات اسرائیل تنگه هرمز را میبندد و در مذاکرات سوئیس شرکت نمیکند.
تشکیل «کارگروه رفع تنش» با حضور ایران و غیبت اسرائیل
در جریان مذاکرات روز یکشنبه در سوئیس، ایران و آمریکا بر سر تشکیل «کارگروه رفع تنش» با همراهی لبنان و میانجیگران پاکستانی و قطری برای حصول اطمینان از پایداری آتشبس در لبنان به توافق رسیدند.
به گزارش اکسیوس، منابع اسرائیلی ادعا میکنند که توافقهای جدید آمریکا و ایران درباره لبنان، تفاهمهای پیشین میان دولت بنیامین نتانیاهو و دولت جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا را که در سال ۲۰۲۴ حاصل شده بود، تضعیف میکند. این درحالی است که دولت آقای ترامپ در آغاز کار این تفاهمها را تایید کرده بود.
در توافق آتشبس در لبنان که در نوامبر ۲۰۲۴ با میانجیگری دولت آقای بایدن حاصل شد، اسرائیل حق خود را برای اقدام علیه تهدیدهای فوری و همچنین تهدیدهای در حال شکلگیری از سوی حزبالله حفظ کرده بود. با این حال به نظر میرسد که در شرایط کنونی آزادی عمل اسرائیل تنها به تهدیدهای فوری محدود شده است.
همچنین، در حالی که سازوکار نظارتی پیشین بر آتشبس شامل اسرائیل، لبنان، آمریکا و فرانسه بود، اینبار اسرائیل مشارکت مستقیم ندارد و ایران حضور دارد.
علاوه بر این، سازوکار نظارتی دوران آقای بایدن بر هماهنگی برای برچیدن زیرساختهای نظامی حزبالله در جنوب لبنان متمرکز بود، اما تمرکز سازوکار جدید بر رفع تنش میان ارتش اسرائیل و حزبالله معطوف خواهد بود.
به گفته یک منبع اسرائیلی، اگرچه بخشهای هستهای توافق ایران و آمریکا باعث نگرانی آقای نتانیاهو شده است، اما نگرانی عمده او اکنون درباره لبنان است. یکی از دلایل این نگرانی این است که اقدامات اسرائیل علیه حزبالله در آستانه انتخابات این کشور که قرار است در ماه اکتبر برگزار شود در داخل اسرائیل از اهمیت سیاسی بسیاری برخوردار است.
این منبع اسرائیلی گفت: «بنیامین نتانیاهو شدیدا درباره این موضوع بیقرار است.»
به گفته این منبع اسرائیلی، آقای نتانیاهو در روزهای اخیر از ران درمر، معتمد نزدیک خود که چند ماه پیش از دولت خارج شد، خواسته است که فورا از روابط خود در تیم آقای ترامپ برای اثرگذاری بر مذاکرات آمریکا و ایران درباره لبنان استفاده کند.
به گفته این منبع، دخالت آقای درمر منجر به اظهارات اخیر آقای ترامپ در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» شد که در آن تهدید کرده بود اگر ایران حزبالله را مهار نکند، مورد حمله آمریکا قرار میگیرد.
یک مقام آمریکایی ضمن تایید مشارکت آقای درمر، گفت که مذاکرهکنندگان آمریکایی روز یکشنبه در سوئیس چند بار با او صحبت کردند تا درباره مذاکرات ایران به او اطلاعرسانی کنند و نظرش را بگیرند. این مقام آمریکایی گفت: «ما با آنها شفاف بودیم.»
موافقت مشروط دولت لبنان با سازوکار جدید
به گفته یک مقام لبنانی، جوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، در صورتی که آمریکا رهبری این سازوکار جدید را در دست گیرد، حاضر است آن را بپذیرد.
به گزارش اکسیوس، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا و جرد کوشنر، داماد و مشاور آقای ترامپ صبح دوشنبه در تماس تلفنی با آقای عون، او را در جریان این سازوکار جدید رفع تنشها قرار دادند.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت که ایران دهههاست نفوذ عمیقی در لبنان دارد و مدعی شد که اسرائیل نباید نگران این سازوکار جدید باشد.
او گفت: «اسرائیل از این سازوکار کنار گذاشته نشده است، چون آمریکا در آن حضور دارد. ما آنقدر به هم نزدیک و هماهنگ هستیم که وجود یک کانال مستقیم میان آمریکا و ایران درباره لبنان تنها به سود اسرائیل خواهد بود.»
بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه در بیانیه مشترکی با یسرائیل کاتس، وزیر دفاع و ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل اعلام کرد که ارتش اسرائیل به «اقدام قاطع برای خنثیسازی تهدیدها علیه سربازان و شهروندان اسرائیل، به نابودی زیرساختهای تروریستی و حفظ منطقه امنیتی در جنوب لبنان» ادامه خواهد داد. با این حال، آقای نتانیاهو نگفت که اسرائیل در لبنان آزادی عمل کامل دارد.
آقای ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره این اظهارات آقای نتانیاهو گفت: «من حلکننده مشکلاتم و مسائل را خیلی سریع حل میکنم، از جمله مسائل با بنیامین نتانیاهو.»
دیپلماتهای اسرائیلی و لبنانی قرار است روز سهشنبه دور دیگری از مذاکرات مستقیم را با میانجیگری مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا برگزار کنند. طرفین در تلاشاند طرحی را پیش ببرند که شامل عقبنشینی تدریجی اسرائیل از بخشهایی از جنوب لبنان در برابر استقرار ارتش لبنان در آن مناطق باشد تا از بازسازی توان حزبالله جلوگیری شود.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت که آقای روبیو و تیمش در جریان سازوکار جدید رفع تنش هستند و استدلال کرد که این سازوکار با جلوگیری از تشدید تنشها و واداشتن ایران به مهار حزبالله، به تلاشها برای میانجیگری میان اسرائیل و لبنان کمک خواهد کرد.
او گفت: «این سازوکار فرصت بزرگتری برای موفقیت مذاکرات اسرائیل و لبنان ایجاد میکند. اگر اسرائیل و لبنان با هم همکاری کنند و به توافق برسند، دست قویتری برای واداشتن حزبالله به خلع سلاح خواهند داشت.»