همزمان با ادامه درگیریهای حزبالله و اسرائیل، ایران روز شنبه از بسته شدن مجدد تنگه هرمز خبر داد. با این حال، سنتکام اعلام کرد که تردد کشتیهای تجاری در تنگه هرمز افزایش یافته است. این تحولات در حالی صورت میگیرد که هیاتهای مذاکرهکننده ایرانی و آمریکایی برای نخستین دور گفتگوها عازم سوئیس شدند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز شنبه در پی تحولات مرتبط با تنگه هرمز در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» تاکید کرد که چه در دوران آتشبس ۶۰ روزه و چه پس از آن، عوارضی برای تردد از تنگه هرمز، مگر به نفع آمریکا دریافت نخواهد شد.
آگهی
آگهی
آقای ترامپ نوشت: «در طول دوره ۶۰ روزه آتشبس، هیچ عوارضی در تنگه هرمز دریافت نخواهد شد و پس از پایان این دوره ۶۰ روزه نیز هیچ عوارضی دریافت نخواهد شد؛ مگر آنکه این عوارض از سوی ایالات متحده و به نفع آن وضع شود، آنهم در صورتی که توافق نهایی نشود.»
آقای ترامپ در توضیح این اظهارات با اشاره به حضور نیروهای آمریکایی در منطقه افزود: «[این عوارض] بابت خدمات ارائهشده به عنوان «فرشته نگهبان» کشورهای خاورمیانه و با هدف جبران هزینههای گذشته، حال و آینده [دریافت خواهد شد.]»
رئيسجمهوری آمریکا روز یکشنبه و ساعاتی پس از امضای الکترونیکی تفاهمنامه پایان جنگ با ایران، در گفتگو با نیویورکتایمز اعلام کرده بود که اگر ایران نتواند با آمریکا در مهلت تعیینشده به توافق هستهای دستیابد، او یا حملات به تهران را از سر خواهد گرفت، یا در ازای دریافت ۲۰ درصد از درآمد منطقه، ایالات متحده را «نگهبان خاورمیانه» میکند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که تهران بارها اعلام کرده است وضعیت تنگه هرمز به پیش از جنگ باز نخواهد گشت و ایران کنترل خود را بر این آبراه حیاتی بینالمللی حفظ خواهد کرد. همچنین بنابر بند پنجم تفاهمنامه منتشرشده از سوی ایران و آمریکا، ایران صرفا متعهد شده است که در این مدت ۶۰ روزه «حداکثر تلاش خود را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری بدون دریافت هیچگونه عوارض، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس» بهکار گیرد.
در این بند همچنین آمده است: «جمهوری اسلامی ایران همچنین با سلطاننشین عمان وارد گفتگو خواهد شد تا درباره نحوه مدیریت آینده و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز، با مشارکت سایر کشورهای ساحلی خلیج فارس و در چارچوب حقوق بینالملل و حقوق حاکمیتی کشورهای ساحلی تنگه هرمز، به توافق برسد.»
در دوره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، تنگه هرمز به اصلیترین اهرم فشار تهران و واشنگتن تبدیل شد. اقدام ایران برای بستن تنگه هرمز کشتیرانی بینالمللی را مختل کرد و منجر به افزایش قیمت جهانی سوخت شد.
دونالد ترامپ روز یکشنبه در گفتگو با اکسیوس، ضمن دفاع از امضای تفاهمنامه پایان جنگ با ایران گفت: «به من میگویند چرا سختگیری بیشتری نکردم. فرض کنید بیشتر سختگیری میکردم و دو سه هفته دیگر به بمباران ادامه میدادیم. چه عاید ما میشد؟ تنگه هرمز هیچگاه باز نمیشد.»
او افزود: «در حال حاضر بازار سهام ما در اوج است. قیمت نفت سقوط کرده و اکنون به قیمت پیش از جنگ بازگشته است. تفاوت اصلی این است که ایران هیچگاه به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»
آقای ترامپ همچنین گفت: «اگر ما مجددا به آنها ضربه میزدیم، تنگه هرمز اکنون بسته و پر از مین میشد و موشکها به سوی کشتیهای چندین میلیارد دلاری شلیک میشدند و این کشتیها هیچوقت قادر به عبور نبودند. الان ۷۰۰ تا ۸۰۰ کشتی در حال گذر از تنگه هرمز هستند، اما اگر من دوباره به آنها حمله میکردم، این اتفاق نمیافتاد.»