خبرگزاری رویترز به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در گفتوگوهای خصوصی با نزدیکانش اذعان کرده که اسرائیل در شرایط کنونی توان چندانی برای تاثیرگذاری بر تصمیمگیریهای دونالد ترامپ درباره ایران ندارد.
به گفته این خبرگزاری و به نقل از دو مقام اسرائیلی مطلع، اظهارات بنیامین نتانیاهو در شرایطی مطرح میشود که اسرائیل تا حد زیادی از مذاکرات مربوط به دستیابی به توافق اولیه برای توقف جنگ کنار گذاشته شده است.
آگهی
آگهی
ایالات متحده و ایران هر دو احتمال دستیابی قریبالوقوع به توافق را کماهمیت جلوه دادهاند و همچنان بر سر موضوعاتی از جمله برنامه هستهای ایران، درخواست تهران برای لغو تحریمها و جنگ اسرائیل با حزبالله در لبنان اختلاف دارند.
نتانیاهو خواهان حفظ حق اسرائیل برای ادامه عملیات نظامی علیه آنچه «تهدیدها در همه جبههها» میخواند، از جمله لبنان، است؛ شرطی که در صورت اصرار ایران بر توقف کامل عملیات اسرائیل در جنوب لبنان، میتواند توافق را با خطر شکست روبهرو کند.
یکی از مقامهای اسرائیلی که در جریان گفتوگوهای خصوصی نتانیاهو بوده، گفت که نخستوزیر اسرائیل نسبت به تفاهمنامهای که هماکنون در حال مذاکره است ابراز نگرانی کرده است. هر دو منبع به شرط ناشناس ماندن درباره این گفتوگوهای خصوصی صحبت کردند.
با وجود آنکه این توافق در کوتاهمدت نگرانیهای اسرائیل درباره برنامه هستهای و ذخایر اورانیوم ایران را برطرف نمیکند، نتانیاهو پذیرفته که اسرائیل «در حال حاضر هیچ اهرمی برای تأثیرگذاری بر رئیسجمهور آمریکا ندارد.»
دفتر نخست وزیری اسرائیل هنوز به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
به گفته یک مقام ارشد دولت ترامپ، توافق با ایران شامل بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران در مقابل لغو محاصره دریایی آمریکا خواهد بود و مذاکرات بیشتر درباره پرونده هستهای ایران در مراحل بعدی ادامه خواهد یافت. آمریکا و ایران در حال انجام مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری پاکستان هستند.
منابع ایرانی نیز به رویترز گفتهاند که در مراحل بعدی، «فرمولهای قابل اجرا» برای حل اختلاف بر سر ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران میتواند پیدا شود؛ از جمله رقیقسازی این مواد تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی.
تماسهای مکرر ترامپ و نتانیاهو برای آمادهسازی حملات احتمالی جدید
ترامپ و نتانیاهو طی هفته گذشته دستکم سه بار تلفنی گفتوگو کردهاند؛ دورهای که به گفته مقامهای اسرائیلی، این کشور همزمان در حال آمادهسازی برای احتمال ازسرگیری حملات هوایی مشترک با آمریکا علیه ایران، بهویژه با هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی، بوده است.
پس از نخستین تماس آنها در سهشنبه شب، خبرنگاران از ترامپ پرسیدند که به نتانیاهو چه گفته است. ترامپ پاسخ داد: «او آدم بسیار خوبی است؛ هر کاری بخواهم انجام خواهد داد.»
دو طرف بار دیگر شامگاه جمعه گفتوگو کردند. سپس روز شنبه، پس از آنکه ترامپ در تماس مشترکی با رهبران کشورهای خلیج فارس، ترکیه و پاکستان آنها را در جریان روند مذاکرات با ایران قرار داد، برای سومین بار با نتانیاهو صحبت کرد.
پس از این تماس، نتانیاهو که تا آن زمان درباره توافق احتمالی با ایران موضعگیری علنی نکرده بود، در بیانیهای اعلام کرد که او و ترامپ درباره «تفاهمنامه بازگشایی تنگه هرمز و مذاکرات پیشرو برای دستیابی به توافق نهایی درباره برنامه هستهای ایران» گفتوگو کردهاند.
نتانیاهو افزود او و ترامپ توافق کردهاند که هر توافق نهایی باید شامل «برچیدن سایتهای غنیسازی ایران و خارج کردن مواد غنیشده از خاک این کشور» باشد. او همچنین گفت ترامپ «بار دیگر بر حق اسرائیل برای دفاع از خود در برابر تهدیدها در همه جبههها، از جمله لبنان، تأکید کرده است.»
ادامه درگیریها در لبنان با وجود آتشبس
اسرائیل و حزبالله با وجود آتشبس ۱۶ آوریل که پس از توافق گستردهتر آمریکا و ایران حاصل شد، همچنان به درگیری ادامه دادهاند.
نیروهای اسرائیلی همچنان در بخشهایی از جنوب لبنان مستقر هستند و ارتش اسرائیل نیز حملات هوایی علیه اهداف حزبالله را ادامه داده است؛ در حالی که حزبالله نیز پهپادهایی را به سمت نیروهای اسرائیلی و شهرهای شمالی اسرائیل پرتاب کرده است.
ظهور این توافق در زمانی حساس برای نتانیاهو صورت میگیرد؛ آستانه انتخاباتی که پیشبینی میشود او در آن شکست بخورد. مخالفانش او را متهم میکنند که به اهداف اعلامشده در جنگ دست نیافته است.
نتانیاهو در آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه گفته بود هدف اسرائیل ایجاد شرایط برای سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی، نابودی توان هستهای و موشکهای بالستیک ایران و تضعیف نفوذ منطقهای تهران است.
فاصله گرفتن اهداف جنگ آمریکا و اسرائیل
رویترز پیشتر گزارش داده بود ترامپ پس از آنکه نتانیاهو در گفتوگویی خواستار مشارکت مشترک در ترور آیتالله علی خامنهای شد، دستور نهایی آغاز عملیات علیه ایران را صادر کرد. خامنهای در نخستین حملات کشته شد.
از آن زمان، اهداف جنگی آمریکا و اسرائیل از یکدیگر فاصله گرفته است. تمرکز آمریکا اکنون بر بازگشایی تنگه هرمز قرار دارد؛ گذرگاهی که پیش از جنگ، حدود یکپنجم صادرات جهانی نفت و گاز طبیعی مایع از آن عبور میکرد.
نتانیاهو نیز در مصاحبهای با شبکه سیبیاس در ماه جاری تأکید کرد که هنوز اقدامات بیشتری لازم است تا اطمینان حاصل شود اورانیوم غنیشده از ایران خارج میشود، تهران حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای را متوقف میکند و برنامه موشکهای بالستیک خود را کنار میگذارد.