به گزارش رویترز، کمتر از ۴۸ ساعت پیش از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، نتانیاهو در تماس تلفنی با ترامپ دلایل خود را درباره لزوم آغاز جنگی پیچیده بیان کرد. هر دو رهبر از پیش از جلسهای که قرار بود با حضور خامنهای و مقامات ارشد نظامی ایران در بیت رهبری برگزار شود، آگاه بودند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا در زمان کارزار انتخاباتی بارها مخالفت خود را با دخالت آمریکا در جنگهای پیچیده و طولانی ابراز کرده بود. با این حال، به گزارش رویترز، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در این تماس تلفنی کمتر از ۴۸ ساعت پیش از آغاز عملیات، دلایل خود را برای لزوم انجام این جنگ بیان کرده است.
آگهی
آگهی
دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو از گزارشهای اطلاعاتی که اوایل همان هفته به آنها ارائه شده بود، میدانستند که علی خامنهای و مقامات ارشد نظامی جمهوری اسلامی قرار است بهزودی در بیت رهبری گرد هم بیایند و این امر آنها را در برابر انجام یک حمله «قطع سر» آسیبپذیر میکرد.
به گفته سه فرد مطلع از تماس دو رهبر، اطلاعات جدید نشان میداد که این جلسه از شامگاه شنبه به صبح شنبه منتقل شده است.
به گفته این افراد، آقای نتانیاهو که دهههاست برای انجام چنین عملیاتی تلاش کرده است، مصمم بود آن را پیش ببرد و استدلال کرد که شاید هرگز فرصت بهتری برای کشتن علی خامنهای و انتقام گرفتن از تلاشهای پیشین ایران برای ترور آقای ترامپ بهدست نیاید.
به گفته این منابع، اگرچه آقای ترامپ پیش از این تماس نیز با انجام حملات علیه تهران موافقت کرده بود، اما هنوز درباره زمان و شرایط اقدام آمریکا تصمیم نگرفته بود.
آمریکا در آن زمان هفتهها بود که حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرده بود و جمعبندی بسیاری در داخل دولت آمریکا این بود که حمله به ایران فقط مساله زمان است. همچنین، یکی از تاریخهای احتمالی آغاز حملات چند روز پیش به دلیل شرایط نامساعد جوی منتفی شده بود.
رویترز نتوانست مشخص کند که استدلال آقای نتانیاهو تا چه اندازه بر دونالد ترامپ در زمان بررسی صدور دستور حمله اثر گذاشت، اما این تماس در حکم آخرین استدلال رهبر اسرائیل برای رئیسجمهوری آمریکا بود.
سه منبع این گزارش، گفتند که باور دارند این تماس به همراه اطلاعاتی که نشان میداد پنجره فرصت کشتن رهبر جمهوری اسلامی ایران در حال بسته شدن است، محرکی برای تصمیم نهایی آقای ترامپ بود تا در ۲۷ فوریه به ارتش دستور دهد عملیات «خشم حماسی» را آغاز کند.
بنابر این گزارش، آقای نتانیاهو در این تماس استدلال کرد که دونالد ترامپ میتواند با کمک به حذف رهبری ایران، که مدتهاست منفور غرب و بسیاری از ایرانیان بوده، تاریخساز شود. او گفت که حتی ممکن است ایرانیان به خیابانها بیایند و جمهوری اسلامی را سرنگون کنند.
نخستین بمبها صبح شنبه، ۲۸ فوریه، فرود آمدند. آقای ترامپ همان شب اعلام کرد که علی خامنهای کشته شده است.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید مستقیما درباره تماس رهبران آمریکا و اسرائیل اظهار نظر نکرد، او با این حال گفت که این عملیات نظامی با هدف «نابود کردن ظرفیت موشکهای بالستیک، منهدم کردن نیروی دریایی رژیم ایران، پایان دادن به توانایی آنها برای مسلح کردن نیروهای نیابتی و تضمین این که ایران هرگز نتواند به سلاح هستهای دست یابد» طراحی شده بود.
آقای نتانیاهو روز پنجشنبه در جریان یک کنفرانس خبری این ادعا را که «اسرائیل به گونهای آمریکا را به درگیری با ایران کشاند» خبر جعلی خواند و گفت: «آیا واقعا کسی فکر میکند میشود به رئیسجمهور ترامپ گفت چه کار کند؟ بیخیال.»
آقای ترامپ بارها گفته است که تصمیم حمله صرفا تصمیم خودش بوده است.
صدور دستور عملیات
گزارش رویترز نیز که بر پایه گفتگو با مقامات و افراد نزدیک به هر دو رهبر تنظیم شده، نشان نمیدهد که آقای نتانیاهو دونالد ترامپ را به گونهای مجبور به جنگ کرده باشد. با این حال این گزارش نشان میدهد که آقای نتانیاهو حامی موثر این حمله بوده و چارچوبی که برای این تصمیم ارائه کرده، از جمله پنجره فرصت کشتن آقای خامنهای و گرفتن انتقام از ایران در قبال تلاشهای ادعایی برای ترور آقای ترامپ، برای رئیسجمهوری آمریکا قانعکننده بوده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اوایل ماه مارس به صورت تلویحی گفت که انتقامجویی دستکم یکی از انگیزههای این عملیات بوده است و به خبرنگاران گفت: «ایران تلاش کرد رئیسجمهور ترامپ را بکشد و رئیسجمهور ترامپ در نهایت پیروز شد.»
به گفته چندین مقام و دیپلمات آمریکایی و اسرائیلی، پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، دو رویداد آقای ترامپ را به سوی حملات مجدد به ایران سوق داد.
نخست، عملیات بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا در ماه ژانویه بود که بدون کشته شدن نیروهای آمریکایی انجام شد و نشان داد که عملیات نظامی بلندپروازانه میتوانند با پیامدهای جانبی اندکی برای نیروهای آمریکایی همراه باشد.
مورد بعدی نیز اعتراضات گسترده ضدحکومتی مردم ایران و سرکوب خونین آن توسط نیروهای امنیتی بود. آقای ترامپ در ابتدا قول داد که به مردم ایران کمک کند، اما در آن زمان اقدام علنی خاصی انجام نداد.
با این حال، به گفته دو مقام اسرائیلی، از آن زمان همکاری غیرعلنی میان ارتش اسرائیل و فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) تشدید شد و برنامهریزیهای نظامی مشترک در جلسات محرمانه انجام شد.
به گفته سه منبع آگاه، اندکی بعد، آقای نتانیاهو در سفر ماه فوریه به واشنگتن، گزارشهایی را درباره رشد برنامه موشکهای بالستیک ایران و تاسیسات مشخصی که موجب نگرانی بودند، ارائه کرد. او همچنین از احتمال این که موشکهای ایران در نهایت بتوانند سرزمین اصلی آمریکا را هدف قرار بدهند، با آقای ترامپ صحبت کرد.
به گزارش رویترز به نقل از دو مقام آمریکایی، یک مقام اسرائیلی و دو مقام مطلع دیگر، بسیاری از مقامات آمریکایی و دیپلماتهای منطقهای تا اواخر فوریه بر این باور بودند که حمله آمریکا به ایران به احتمال زیاد انجام خواهد شد، هرچند جزئیات آن هنوز مشخص نبود.
به گفته دو منبع آگاه، مقامات اطلاعاتی و دفاعی آمریکا درباره مزایای بالقوه حمله به ایران، از جمله در هم شکستن برنامه موشکی جمهوری اسلامی با آقای ترامپ گفتگو کردند.
به گفته سه منبع آگاه، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا روز ۲۴ فوریه و پیش از تماس آقای نتانیاهو با دونالد ترامپ، در جلسه توجیهی با گروه کوچکی از سناتورهای آمریکایی گفت که اسرائیل احتمالا چه با مشارکت آمریکا و چه بدون آن به ایران حمله خواهد کرد و ایران نیز احتمالا در واکنش، مواضع آمریکا را هدف قرار میدهد. به گفته این منابع، آقای روبیو این اظهارات را بر پایه ارزیابی اطلاعاتی آمریکا بیان کرده بود.
به گفته دو منبع دیگر، به آقای ترامپ گفته شده بود که احتمال این که کشتن آقای خامنهای بتواند به روی کار آمدن حکومتی در ایران منجر شود که آمادگی بیشتری برای تعامل با واشنگتن داشته باشد، هر چند اندک، اما وجود دارد.
به گفته افراد مطلع از تماس رهبران آمریکا و اسرائیل، آقای نتانیاهو نیز در آخرین تماس با آقای ترامپ پیش از آغاز حملات، احتمال تغییر نظام در ایران را مطرح کرده بود.
به گزارش رویترز، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) با این احتمال موافق نبود. این سازمان در هفتههای پیش ارزیابی کرده بود که اگر آقای خامنهای کشته شود، احتمالا یک تندروی داخلی جانشین او خواهد شد.
آقای ترامپ که بارها خواستار قیام مردم ایران شده است، روز دوشنبه اعلام کرد که آمریکا در حال مذاکره با یک مقام ارشد در ساختار حکومت ایران برای خاتمه دادن به جنگ است.
او گفت: «ما با افرادی مواجه هستیم که از نظر من بسیار منطقی و قابل اعتماد هستند. افراد داخلی میدانند چه کسانی هستند، مورد احترام هستند و شاید یکی از آنها دقیقا همان شخصی باشد که ما به دنبالش میگردیم.»