آیا ادرار میتواند راهحل بحران کود در اروپا باشد؟ هواداران فوتبال در سوئد برای یافتن پاسخ، در توالتهای ورزشگاهها مشارکت میکنند.
هواداران فوتبال در سوئد امسال در نوع کاملا متفاوتی از مسابقه شرکت میکنند: ادرار کردن برای نجات سیاره.
ورزشگاه الدا، خانه تیم مالمو اف اف، روز یکشنبه ۲۴ مه درهای خود و البته سرویسهای بهداشتیاش را به روی ابتکاری میگشاید که هدف آن جمعآوری هزار لیتر ادرار انسان است.
هدف چیست؟ پایان دادن به وابستگی سوئد به کود شیمیایی وارداتی مبتنی بر سوختهای فسیلی.
در سطح جهان، این کودهای نیتروژنی سالانه ۱.۱۳ میلیارد تن معادل دی اکسید کربن تولید میکنند؛ رقمی که بنا بر پژوهش مرکز حقوق بینالملل محیط زیست (CIEL) از کل انتشار بخش هوانوردی نیز بیشتر است.
در حالی که این میزان انتشار سالهاست نگرانی کارشناسان اقلیم را برانگیخته، کودهای شیمیایی در هفتههای اخیر به دلیل تهدیدهای ناشی از بیثباتی جغرافیای سیاسی در تامین آنها زیر فشار بیشتری قرار گرفتهاند.
با ادامه مسدود ماندن مسیر کشتیرانی حیاتی در تنگه هرمز از سوی ایران، حدود یکسوم تجارت جهانی کود متوقف شده که کشاورزی و امنیت غذایی در سراسر جهان را تهدید میکند.
این تنگه برای حمل صادرات گاز طبیعی نیز مسیری کلیدی است؛ گازی که برای تولید کودهای شیمیایی نیتروژندار، که به طور گسترده در اروپا و فراتر از آن استفاده میشود، اهمیتی حیاتی دارد.
آیا ادرار انسان میتواند جایگزینی مناسب برای کود شیمیایی باشد؟
ادرار انسان سرشار از «سه عنصر اصلی» مواد مغذی ضروری برای رشد گیاهان است: نیتروژن، فسفر و پتاسیم. این مواد ترکیبهای کلیدی کودهای شیمیایی نیز به شمار میروند.
دانشگاه علوم کشاورزی سوئد (SLU)، شرکت تولیدکننده شیر جو دوسر اوتلی، باشگاه مالمو اف اف و شرکت Sanitation360 برای بررسی امکان استفاده از ادرار به عنوان جایگزینی چرخهای و ایمن برای کوددهی مزارع با هم همکاری میکنند و قرار است ادرار جمعآوریشده در این ورزشگاه را به کود تبدیل کنند.
بیورن وینراوس، استاد دانشگاه علوم کشاورزی سوئد و کارشناس Sanitation360، میگوید: «موضوع این است که از منبعی استفاده کنیم که اکنون آن را هدر میدهیم.»
او اضافه میکند: «ما باید شیوه فکر کردن خود را هم به چالش بکشیم چون جمعآوری و استفاده دوباره از ادرار اصلا عجیبتر از کاری نیست که با پلاستیک میکنیم. امروز از کود حیوانی گاو و خوک و مرغ به عنوان کود استفاده میکنیم و این کاملا عادی شده است.»
محل آزمایش برای گسترش این ایده
ورزشگاه خانگی مالمو اف اف به ۱۵ اورینال و یک توالت مجهز شده که میتوانند ادرار را برای این پروژه جمعآوری کنند.
از سوت آغاز بازی این یکشنبه تا آخرین دیدار خانگی مالمو اف اف در فصل لیگ سوئد در ۲۹ نوامبر، این ورزشگاه به محلی برای آزمایش این فناوری جمعآوری ادرار و همچنین بررسی مسائل بهداشتی، لجستیکی و میزان پذیرش عمومی آن تبدیل خواهد شد.
ایمنی کود تولیدشده از ادرار برای محصولات غذایی نیز در چارچوب این پژوهش ارزیابی میشود؛ پرسشی کلیدی با توجه به نگرانیها درباره باقیمانده داروها و عوامل بیماریزا که باید پیش از اجرای گسترده این شیوه به آن پاسخ داده شود.
اگر این طرح موفقیتآمیز باشد میتواند راه را برای تغییر در زیرساختهای سرویسهای بهداشتی و طراحی نظامهای آیندهای که قادر به جمعآوری گسترده ادرار هستند باز کند.
این پروژه ظرفیت حل یک معضل دیگر را هم دارد: کاهش بار تصفیه فاضلاب در اماکن بزرگی همچون این ورزشگاه با گنجایش ۲۲ هزار و ۵۰۰ نفر. بخشی از مواد مغذی موجود در ادرار انسان اکنون بازیابی نمیشود و در عوض به صورت آلاینده وارد دریاچهها و دریاها میشود.
پژوهشگران برآورد میکنند که از نظر تئوریک ادرار میتواند تا ۳۰ درصد کود شیمیایی مصرفی در سوئد را جایگزین کند.
هدف بلندمدتتر پژوهشگران این است که دریابند آیا مصرفکنندگان آماده پذیرش مواد غذایی تولیدشده با استفاده از مواد مغذی چرخهای استخراجشده از ادرار هستند یا نه.