تپه شنی «کنپزاند» در جزیره نوردفریزی آمروم به بزرگی ۱۴۰۰ زمین فوتبال، شبیه تکهای کویر در ساحل دریای شمال و سپر طبیعی جزیره است و میتواند گردشگری داخلی را هم رونق دهد.
نسخه آلمانی فیلم علمیتخیلی آمریکایی «تلماسه» را بهخوبی میتوان اینجا فیلمبرداری کرد: روی کنیپسند، در برابر جزیره آمروم در دریای شمال. در طول نزدیک به ۱۵ کیلومتر اینجا ساحلی کشیده شده است؛ یا بهتر بگوییم، تودهای عظیم از ماسه که انگار کسی صحرای آفریقا را یکراست به ساحل دریای شمال منتقل کرده است.
آگهی
آگهی
اگر دقیق بگوییم، کنیپسند اصلا یک ساحل کلاسیک نیست. اینجا یک نوار ماسهای پهناور در دریای شمال است که مستقیما به ساحل غربی جزیره آمروم در ایالت شلسویگ هولشتاین چسبیده است. از نظر زمینشناسی بخشی از جزیره به حساب نمیآید، اما از نظر چشمانداز به دشواری میتوان آن را از آمروم جدا کرد، چون تقریبا بدون گسست در چشمانداز تپههای شنی جزیره ادامه پیدا میکند.
نواری از ماسه که خودش راهش را باز کرده است
نام «کنیپسند» از زبان اوومرنگ، گویش فریسی اهالی آمروم، آمده است؛ واژه «کنیپ» در این زبان تقریبا به معنای «نیشگون گرفتن» است. این نوار ماسهای نخستین بار در سده شانزدهم در اسناد تاریخی ذکر شده؛ آن زمان هنوز در زاویهای قائم در برابر آمروم قرار داشت.
در طول قرنها، جزر و مد و جریانهای دریایی آن را به آرامی به سمت جزیره راندند. حتی در دهه ۱۹۶۰ هنوز یک آبراهه باریک کنیپسند را از آمروم جدا میکرد. امروز اما این نوار ماسهای محکم به پای تپههای شنی چسبیده است.
و این توده ماسهای همچنان در حرکت است. در شمال و بخش میانی به دلیل جابهجایی رسوبات، سطح آن در حال عقبنشینی است، اما در جنوب مدام بر مساحتش افزوده میشود. فرانک تیمپه، مدیر «آمروم توریستیک»، در پاسخ به پرسش یورونیوز میگوید: «به طور موقت و در نقاطی محدود ممکن است فرسایش شن رخ دهد، مثلا بر اثر توفانهای دریایی، که در آن صورت باید تدابیر لازم برای حفاظت از ساحل اتخاذ شود.» اداره ایالتی حفاظت از سواحل، پارکهای ملی و حفاظت از دریا در شلسویگ هولشتاین این دگرگونیها را به طور منظم در «گزارشهای وضعیت مورفولوژیک» ثبت میکند.
ده کیلومتر مربع فضای باز خالص
ابعاد خود گویای همه چیز است؛ حدود ۱۰ کیلومتر مربع سطح ساحل که در عریضترین نقطه تا ۲ کیلومتر پهنا دارد. این مساحت تقریبا برابر با ۱۴۰۰ زمین فوتبال است. هر کس بخواهد خود را به آب برساند، گاهی باید چند صد متر روی ماسه نرم پیادهروی کند.
شنا تنها در سه بخش تحت مراقبت انجام میشود و در نواحی مشخصشده فضا برای انواع فعالیتهای آبی وجود دارد. والیبال ساحلی، قایقرانی، کاتامارانسواری؛ کنیپسند بهشت دوستداران ورزشهای آبی است. و هر کس فقط بخواهد حولهاش را پهن کند و از این گستره بیانتها لذت ببرد، بیش از اندازه جا پیدا میکند. بخشهای ویژه آفتابگیری برهنه و ساحل مخصوص سگها هم در نظر گرفته شده است.
به این ساحل فقط پیاده یا با دوچرخه میتوان رسید. مسیرهای چوبی از میان تپههای شنی، جنگل و اراضی خلنگزار به سوی ساحل کشیده شده و در بعضی ورودیها باید از پلکان چوبیای بالا رفت که نام گویا و بامسمای «نردبان آسمان» را بر خود دارد. از سکوی بالای آن میتوان سراسر گستره کنیپسند را یکجا دید.
تپههای شنی سپر حیاتی جزیرهاند
در گذشته، کنیپسند معنای کاملا متفاوتی برای اهالی داشت. به گل نشستن کشتیها و لاشهها و الواری که در ساحل به خشکی مینشست، برای ساکنان جزیره منبع درامد مهمی بود. گفته میشود برخی از آنها در شبهای توفانی روی تپههای شنی آتش روشن میکردند تا به کشتیها ورودیهای ساختگی بندر را نشان دهند؛ جایی که در واقع تپههای ماسهای خطرناک در کمین بودند.
برای آمروم هم امروز کنیپسند نقشی حیاتی دارد. در هنگام طوفانهای ساحلی مانند ضربهگیر طبیعی در برابر جزیره عمل میکند و همزمان شن لازم را برای رشد کمربند تپههای شنی مجاور فراهم میسازد. حفاظت از تپههای شنی در آمروم همیشه به معنای حفاظت از خود جزیره است، چون همین تپهها سد طبیعی را شکل میدهند که از پسکرانه در برابر سیلاب و بالا آمدن آب محافظت میکند.
بزرگترین ساحل شنی اروپا؛ ناگهان در کانون توجه رسانههای بینالمللی
شهرتی که پیشاپیش نام کنیپسند را همراهی میکند این است که «بزرگترین ساحل شنای اروپا» است. با این حال خود آمروم این عنوان را به طور رسمی برایش مطالبه نمیکند.
فرانک تیمپه به یورونیوز میگوید این شعار در اطلاعرسانی رسمی «بسیار محتاطانه و به ندرت به کار میرود». به گفته او، آمروم توریستیک به جای تکیه بر صفت برترین، ترجیح میدهد بر افقهای باز و حس آزادیای تاکید کند که این چشماندازها در بازدیدکننده ایجاد میکند.
با این حال کنیپسند در سال ۲۰۲۲ توجه بینالمللی را به خود جلب کرد، زمانی که بخش سفر شبکه سیانان، CNN Travel، آن را در فهرست «بهترین ساحلها»ی خود گنجاند. برای آمروم این اتفاق نوعی شگفتی کوچک بود؛ در میان مقاصد ساحلی جهانشنخته، ناگهان نام این جزیره کوچک در دریای شمال هم دیده میشد. در آن گزارش به ویژه بر تودههای ماسه سفید، روستاهای فریسی و مرکز پرندگان جزیره تاکید شده بود.
رقیبان بیکار ننشستهاند؛ غولهای ساحلی اروپا
در این مقایسه اندازهها برنده رسمیای وجود ندارد و رقیبان هم کم نیستند. برای مثال، جزیره شیرمونیکاوخ در دریای واتن هلند به داشتن عریضترین ساحل اروپا معروف است؛ ۱۶ کیلومتر طول و تا ۴ کیلومتر عرض، با مساحتی بین ۱۶ تا ۱۸ کیلومتر مربع، یعنی به مراتب بیش از حدود ۱۰ کیلومتر مربع کنیپسند. آن هم روی جزیرهای که با حدود ۱۰۰۰ نفر جمعیت، کوچکترین بخش اداری هلند به شمار میآید.
کمی جنوبیتر، در منطقه پروِزا در یونان، ساحل مونولیتی هم مدعی این عنوان است؛ این ساحل ۲۲ کیلومتر طول دارد و پهنای آن تا ۸۰ متر میرسد و سازمان «بهترین مقاصد اروپایی» (EBD)، که شبکهای وابسته به کمیسیون اروپا است، حتی آن را بزرگترین ساحل اروپا نامیده است. در سواحل دریای بالتیک نیز دماغه شنی کورونیان نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر کشیده شده و به همین دلیل طولانیترین ساحل شنی قاره به حساب میآید.
بنابراین هر کس به دنبال «بزرگترین» ساحل شنای اروپا باشد، باید اول مشخص کند که معیار این بزرگی چیست؛ طول، عرض یا مساحت. بسته به مقیاسی که انتخاب میشود، پاسخ هم عوض میشود. با این همه، کنیپسند در هر یک از این مقایسهها حرف برای گفتن دارد، آن هم درست در قلب آلمان.
رونق گردشگری داخلی؛ سفر بدون پروازهای دوربرد
اینکه درست همین حالا نام کنیپسند بیشتر بر سر زبانها افتاده، تصادفی نیست. در دورهای که نااطمینانیهای ژئوپولیتیک بسیاری از مسافران را پیش از خرید بلیت هواپیما به تردید میاندازد، گردشگری داخلی در آلمان رونقی محسوس پیدا کرده است.
به گفته اداره فدرال آمار آلمان، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ در مجموع ۸۶,۷ میلیون شباقامت در تاسیسات اقامتی این کشور ثبت شده که ۲,۵ درصد بیش از مدت مشابه سال قبل است. این رشد تقریبا به طور کامل از سوی مهمانان داخلی تامین شده؛ شمار شباقامتهای آنان در همین بازه ۲,۹ درصد افزایش یافته، در حالی که شمار مهمانان خارجی تنها ۰,۸ درصد بالا رفته است. تنها در مارس ۲۰۲۶، مهمانان داخلی ۳,۸ درصد بیشتر از مارس سال پیش در آلمان اقامت شبانه ثبت کردهاند.
جاهایی مانند آمروم میتوانند از این روند بهره ببرند. کسانی که نمیخواهند از تعطیلات ساحلی چشم بپوشند اما از سوار شدن به هواپیما پرهیز میکنند، شاید در اینجا جایگزینی مناسب پیدا کنند.
۱۵۰ هزار میهمان در سال؛ و بیشترشان برای طبیعت میآیند
آمروم هر سال میزبان حدود ۱۵۰ هزار گردشگر شبمان است و جدا از آن، بازدیدکنندگان روزانه هم دارد. فرانک تیمپه در پاسخ به پرسش یورونیوز میگوید حدود ۷۰ درصد این مسافران «تجربه طبیعت» را انگیزه اصلی سفر خود اعلام میکنند. کنیپسند در این میان بخش مرکزی صحنه طبیعی جزیره است.
برای آنکه هجوم گردشگران به این طبیعت حساس آسیب نزند، آمروم توریستیک روی نظام هدایت مسیر مشخصی تکیه کرده است؛ نواحی حفاظتشده محترم شمرده میشوند، اما در عین حال برای بازدیدکنندگان نیز قابل تجربه باقی میمانند. برنامههای آموزش محیط زیست برای کودکان و بزرگسالان برگزار میشود و در درون سازمان گردشگری هم واحد مستقلی برای هماهنگی امور مربوط به حفاظت از طبیعت وجود دارد.