به گفته کارشناسان ژاپنی صنعت دارو، مقاومت میکروبها در برابر آنتیبیوتیکها تهدیدی بزرگ برای سلامت و اقتصاد ماست و تا ۲۰۵۰ هر سال بیش از سرطان قربانی میگیرد.
استل فروشه، مدیرکل شینوگی اروپا در فرانسه، میگوید: «ما به آنتیبیوتیکهای جدید نیاز داریم.»
هرچند این حرف شاید خیلی تازه به نظر نرسد اما آمار و ارقامی که پشت این هشدار است باید همه ما را نگران کند.
در این قسمت از برنامه «پرسش بزرگ»، استل در استودیو به آنجلا بارنز پیوست تا توضیح دهد چرا مقاومت در برابر داروهای ضدمیکروبی میتواند به بحران اقتصادی بعدی تبدیل شود.
مرگ، مرخصیهای استعلاجی و بهرهوری پایین
مقاومت در برابر داروهای ضدمیکروبی (AMR) اصطلاح فنی وضعیتی است که در آن باکتریها جهش پیدا میکنند و در برابر کشتهشدن با آنتیبیوتیکها مقاوم میشوند. به همین دلیل است که به ما گفته میشود نباید در مصرف این داروها زیادهروی کنیم.
استل توضیح میدهد: «وقتی ۲۵ سال پیش کار را شروع کردم، برای یک سرفه ساده هم آنتیبیوتیک زیادی تجویز میشد و هرچه بیشتر از آنها استفاده کنید، باکتریها بیشتر میتوانند مقاوم شوند.»
با کاهش گزینههای درمانی در برابر باکتریهای مقاوم، شمار مرگهای قابلاجتناب رو به افزایش است.
به گفته مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماریها (ECDC)، عفونتهای ناشی از AMR هر سال بیش از ۳۵ هزار نفر را در اتحادیه اروپا به کشتن میدهد.
در سطح جهان این رقم حدود ۱٫۳ میلیون نفر در سال است؛ تقریبا معادل جمعیت پراگ، دوبلین یا هلسینکی.
مقاومت میکروبی برای اقتصاد چه معنایی دارد؟
افزایش موارد بیماری و طولانیتر شدن بستری در بیمارستان هم به معنای هزینههای پزشکی بیشتر برای نظامهای سلامت تحت فشار است و هم به معنای از دست رفتن درآمد بیماران و کاهش بهرهوری کارفرمایان آنها.
این وضعیت هر سال حدود ۱۲ میلیارد یورو برای اروپا هزینه دارد و این رقم فقط رو به افزایش است.
یک مقاله منتشرشده در نشریه لنست در سال ۲۰۲۴ هشدار داده است که اگر اوضاع کنترل نشود، از اکنون تا ۲۰۵۰ در مجموع ۳۹ میلیون نفر ممکن است بر اثر عفونتهای ناشی از AMR در جهان جان خود را از دست بدهند. پیشبینی شده که این وضعیت هر سال ۴۱۲ میلیارد دلار (۳۵۲ میلیارد یورو) هزینه اضافی برای مراقبتهای بهداشتی و ۴۴۳ میلیارد دلار (۳۷۹ میلیارد یورو) زیان ناشی از کاهش بهرهوری نیروی کار به جهان تحمیل کند.
برخی پیشبینیها حتی بدبینانهتر است و از یک تریلیون دلار هزینه اضافی درمان و کاهش ۳٫۸ درصدی تولید ناخالص داخلی سالانه جهان خبر میدهد.
و هر جا هزینهها بالا برود کیفیت زندگی هم ممکن است پایین بیاید.
آیا میتوان مقاومت میکروبی را مهار کرد؟
بخش زیادی از صنعت داروسازی مدتها است که از توسعه آنتیبیوتیکهای جدید دست کشیده است. شینوگی از معدود شرکتهایی است که همچنان در این مسیر پافشاری میکند.
توسعه هر داروی جدید حدود یک میلیارد یورو هزینه و ۱۰ تا ۱۵ سال زمان میبرد و ۹۵ درصد آنها در نهایت شکست میخورند. اما مشکل ویژه آنتیبیوتیکها این است که قیمت آنها در بازار نسبتا پایین است و مصرفشان باید محدود بماند، بنابراین بازگشت سرمایه برای توسعه یک آنتیبیوتیک تازه از نظر تجاری چندان توجیهپذیر نیست.
استل در برنامه «پرسش بزرگ» گفت: «این همان چیزی است که ما آن را بازار معیوب مینامیم.»
او افزود: «به یک الگوی اقتصادی جدید نیاز داریم. باید دولتها به این فکر کنند و طرحهای مالی تازهای پیشنهاد دهند تا این حوزه برای صنعت جذابتر شود.»
بریتانیا اخیرا مدلی اشتراکی را که غیررسمی آن را «مدل نتفلیکس» مینامند آغاز کرده است؛ در این مدل، خدمات سلامت این کشور برای دسترسی به آنتیبیوتیکهای حیاتی، صرفنظر از حجم مصرف، سالانه مبلغ ثابتی به شرکتهای داروسازی میپردازد تا نوآوری تشویق شود.
استل پیشنهاد میکند: «این الگو در بریتانیا به صورت آزمایشی اجرا شده و کار میکند و به نظر من میتوان آن را در کشورهای دیگری مانند فرانسه هم پیاده کرد.»
با این حال این مدیر دارویی تاکید کرد که موفقیت در نبرد با AMR نیازمند همکاری پزشکان، سیاستگذاران، دولت و کل صنعت است.
با وجود هدفگذاری برای کاهش ۲۰ درصدی مصرف آنتیبیوتیک تا سال ۲۰۳۰، مصرف این داروها در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت.
کاهش مصرف آنتیبیوتیک نه تنها در انسان بلکه در حیوانات و در کشاورزی نیز حیاتی است و در کنار آن استفاده از مشوقهای سمت عرضه و سمت تقاضا برای تحریک سرمایهگذاری در توسعه داروهای جدید ضرورت دارد.
استل در جمعبندی گفت: «همکاری بینالمللی هم لازم است چون باکتریها همه جا هستند.»
پرسش بزرگمجموعهای از یورونیوز بیزنس است که در آن با مدیران صنعت و کارشناسان گفتگو میکنیم و به برخی از مهمترین موضوعهای دستور کار امروز میپردازیم.
برای مشاهده گفتگوی کامل درباره AMR با شینوگی اروپا، ویدئوی بالا را تماشا کنید.