دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به همراه هیئت همراه خود شامل برخی از اعضای خانواده، برخی مقامات ارشد دولت و چهرههایی مانند ایلان ماسک وارد پکن شد و در فرودگاه با تشریفات گسترده، اما بدون حضور رئیسجمهوری چین مورد استقبال قرار گرفت.
آقای ترامپ روز سه شنبه وارد پکن شد. این سفر نخستین حضور یک رئیس جمهوری آمریکا در چین از سال ۲۰۱۷ میلادی، یعنی در دوره نخست ریاست جمهوری خود آقای ترامپ به شمار میرود.
آگهی
آگهی
این سفر از همان لحظه ورود، با یک مراسم تشریفاتی گسترده و کاملا برنامهریزیشده همراه بود که بر اهمیت نمادین روابط دو کشور تاکید داشت. در بدو ورود، آقای ترامپ از هواپیمای مخصوص رئیسجمهوری آمریکا (ایرفورس وان) بر روی فرش قرمزی که برای او پهن شده بود قدم نهاد.
در دو طرف مسیر کوتاه فرش قرمز، حدود ۳۰۰ جوان چینی با لباسهای هماهنگ سفید و آبی روشن صف کشیده بودند و شعار «خوش آمدی، خوش آمدی» را تکرار میکردند و یک دسته موزیک نظامی نیز در حال اجرای برنامه بود.
در این مراسم، مقامات ارشد چینی از جمله هان ژنگ، معاون رئیسجمهوری چین، به همراه سفیر آمریکا در چین و سفیر چین در آمریکا حضور داشتند و از رئیسجمهوری آمریکا استقبال کردند.
پس از پایان مراسم استقبال در فرودگاه، ترامپ وارد خودرو تشریفاتی شد و با اسکورت کاروان رسمی محل را ترک کرد.
در زمان انجام این مراسم، شب در پکن فرارسیده بود و قرار بود دیدار اصلی میان رهبران دو کشور در روز بعد انجام شود.
اما شاید این سوال پیش بیاید که چرا شی جینپینگ در فرودگاه حضور نداشت؟
چین بسته به شرایط سیاسی، سطح مقام استقبالکننده را تغییر میدهد تا پیام مشخصی منتقل کند. به طور کلی، پکن گاهی یک مقام پایینرتبه را برای نشان دادن فاصله یا نارضایتی اعزام میکند و گاهی یک مقام بسیار بلندپایه را برای نمایش احترام و اهمیت رابطه میفرستد.
در توضیح این موضوع، باید به قواعد تثبیتشده پروتکل دیپلماتیک چین اشاره کرد. طبق این رویه، رئیسجمهوری چین معمولا در سطح فرودگاه برای استقبال از رهبران خارجی حاضر نمیشود و این وظیفه به مقامات ارشد دیگر سپرده میشود.
در واقع میتوان گفت که حضور آقای هان برای استقبال از آقای ترامپ اتفاقا میتواند بهعنوان نشانهای از احترام پکن به رئیس جمهوری آمریکا تعبیر میشود. مخصوصا که آقای هان کسی بود که در مراسم تحلیف آقای ترامپ در سال گذشته نیز حضور داشت.
در یک مقایسه تاریخی نیز در مییابیم که در سفر قبلی آقای ترامپ در سال ۲۰۱۷، استقبال توسط یک مقام پایینتر یعنی یانگ جیهچی انجام شده بود.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در این مورد خاص، چین گزینه میانی و حسابشده انتخاب کرد؛ یعنی فردی که از نظر جایگاه رسمی بالا محسوب میشود، اما نقش او در ساختار قدرت بیشتر تشریفاتی است.
به همین دلیل انتخاب چهرهای با عنوان «معاون رئیس جمهوری» میتواند برای مخاطبی مانند آقای ترامپ، که به نمادهای قدرت و تشریفات حساس است، حامل پیام احترام باشد؛ حتی اگر آن مقام در عمل تصمیمگیر اصلی نباشد.
آقای هان در نقش خود بهعنوان معاون رئیس جمهوری چین، اغلب به رویدادهای دیپلماتیک رسمی مانند مراسم تاجگذاری پادشاه چارلز سوم در بریتانیا یا مراسم تحلیف دوم آقای ترامپ بهعنوان رئیس جمهوری اعزام میشود.
اما آقای هان که از کمیته دائمی ۷ نفره «پلیتبوروی حزب کمونیست چین» یعنی اوج قدرت در حزب کمونیست حاکم چین، کنارهگیری کرده است، اکنون نفوذ اندکی بر فرآیند سیاستگذاری دارد.
استقبال از اوباما و پوتین
در عوض، برخی تحلیلگران دیگری هستند که میگویند حضور آقای هان در مقایسه با استقبال انجامشده از آقای ترامپ در سال ۲۰۱۷، تنزلی جزئی محسوب میشود.
در جریان آن سفر رسمی، آقای ترامپ توسط یانگ جیچی، دیپلمات ارشد چین و عضو پولیتبورو، یعنی دومین نهاد قدرتمند حزب، مورد استقبال قرار گرفت. در آن زمان، خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، حضور چنین مقام «بانفوذی» را نشانهای از «اهمیت چین برای دیدار میان دو رهبر» توصیف کرده بود.
با این حال، در سالهای اخیر رؤسای جمهوری آمریکا در مقایسه با رهبران برخی کشورهایی که حتی نزدیکتر به پکن تلقی میشوند، از سطح بالاتری از استقبال در فرودگاه برخوردار بودهاند. در جریان سفر رسمی سال ۲۰۲۴، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، توسط شن ییچین، عضو شورای دولتی چین، مورد استقبال قرار گرفت؛ مقامی که از نظر جایگاه پایینتر از آقای هان محسوب میشود.
چین پیشتر نیز چنین تغییراتی را در سطح استقبالها اعمال کرده است. در سال ۲۰۱۴ میلادی، باراک اوباما در جریان سیاست «چرخش به آسیا» با هدف تقویت ائتلافهای منطقهای برای مهار چین، به پکن سفر کرد.
در آن سفر، او مطابق پروتکل معمول، از سوی یک مقام در سطح وزارتخانه یعنی وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، مورد استقبال قرار گرفت.
در مقابل، در سال ۲۰۰۹ زمانی که آقای اوباما در نخستین سال ریاست جمهوری خود به چین سفر کرد، توسط شی جینپینگ که در آن زمان معاون رئیس جمهوری و عضو کمیته دائمی پولیتبورو بود مورد استقبال قرار گرفت. در آن زمان، او از پیش بهعنوان جانشین احتمالی هو جینتائو برای رهبری چین شناخته میشد.