در حالی که گمانهزنیها درباره دستیابی به یک توافق دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریهای نظامی میان ایالات متحده و ایران شدت یافته است، منابع دولتی در اسرائیل از احتمال انعقاد یک «توافق بد» توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا ابراز نگرانی میکنند.
چند منبع اسرائیلی به شبکه سیانان گفتهاند نگرانی عمده تلآویو این است که رئیسجمهوری آمریکا، پیش از رسیدگی به مسائل بنیادینی که منجر به آغاز جنگ شد، به توافقی با تهران دست یابد که برنامه هستهای ایران را به صورت ناقص رها کرده و موضوعاتی همچون توان موشکهای بالستیک و حمایت از گروههای نیابتی منطقه را نادیده بگیرد.
یک منبع اسرائیلی در این باره گفت: «نگرانی اصلی این است که ترامپ از مذاکرات خسته شود و با امتیازدهیهای لحظه آخری، به هر قیمتی به یک توافق تن دهد».
شکاف در اهداف جنگ؛ اولویتهای واشنگتن در برابر خطوط قرمز تلآویو
در حالی که مقامات آمریکایی به اسرائیل اطمینان دادهاند که موضوع ذخایر اورانیوم غنیشده ایران در مذاکرات لحاظ خواهد شد، حذف احتمالی شبکه نیروهای نیابتی و توان موشکی از میز گفتوگوها، مقامات ارشد امنیتی اسرائیل را به شدت نگران کرده است.
ایران در طول این جنگ بیش از هزار موشک بالستیک و انبوهی از پهپادها را به سمت اسرائیل و کشورهای حوزه خلیجفارس شلیک کرده است.
اسرائیل معتقد است هرگونه توافق کوتاهمدت که منجر به کاهش فشارهای اقتصادی بر تهران شود، میتواند باعث تثبیت نظام و تزریق نقدینگی به رگهای اقتصادی آن گردد، بدون آنکه تهدیدات استراتژیک علیه تلآویو برطرف شود.
این موضوع نشاندهنده وجود شکافی عمیق میان دونالد ترامپ، که به نظر میرسد تمایلی به ازسرگیری جنگ تمامعیار ندارد، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل است که نگران پایان یافتن جنگ بدون تحقق اهداف اولیه آن است.
از پنج شرط تا یک خواسته؛ عقبنشینی تاکتیکی نتانیاهو؟
تغییر لحن و محدود شدن اهداف، حتی در بیانیههای عمومی نخستوزیر اسرائیل نیز مشهود است.
بنیامین نتانیاهو در سخنرانی ماه فوریه خود، پنج شرط اصلی را برای هرگونه توافق پذیرفتنی برشمرد: خروج کامل اورانیوم غنیشده، برچیدن توانمندیهای غنیسازی، رسیدگی به موشکهای بالستیک، انحلال شبکه نیروهای نیابتی و بازرسیهای دقیق هستهای.
اما هفته گذشته، وی در پیامی ویدئویی خطاب به کابینه امنیتی، این فهرست را تنها به یک مورد محدود کرد: «مهمترین هدف، خروج تمامی مواد غنیشده از ایران و برچیدن توانمندی غنیسازی این کشور است».
در این سخنرانی هیچ اشارهای به موشکهای بالستیک یا گروههایی نظیر حزبالله و حماس نشد. منابع آگاه معتقدند تلآویو دریافته است که موضوع موشکها و نیروهای نیابتی احتمالا از روی میز مذاکره واشنگتن کنار گذاشته شده است.
سایه «بندهای غروب» و خطر احیای برجام
یکی دیگر از نقاط چالشبرانگیز در مذاکرات جاری، احتمال گنجاندن «بندهای غروب» است؛ موضوعی که در توافق هستهای موسوم به برجام به شدت مورد انتقاد دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو قرار داشت.
این بندها به ایران اجازه میدهند پس از گذشت چند سال، برخی فعالیتهای هستهای خود را از سر بگیرد.
ه کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
اسرائیل اکنون در تلاش است تا دو تبصره جدید را به پیشنویس توافق اضافه کند: ممنوعیت کامل غنیسازی حتی در دوران پایان توافق، و برچیدن کامل تاسیسات زیرزمینی فُردو و سایت «کوه کلنگ» که به شدت مستحکم شدهاند.
یک مقام ارشد نظامی اسرائیل تاکید کرد: «اگر جنگ بدون خروج اورانیوم غنیشده از ایران به پایان برسد، این یک شکست محسوب خواهد شد».
محافل سیاسی اسرائیل با نگاهی تردیدآمیز به نتایج دیپلماسی ترامپ مینگرند؛ موضوعی که رئیس کمیته امور خارجی و دفاعی پارلمان اسرائیل آن را در یک جمله خلاصه کرد: «یا مذاکره، یا انفجار».