ایران: در حال بررسی پاسخ آمریکا به پیشنهادمان هستیم؛ ترامپ: پیشنهادشان برای ما خوب نیست

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا عصر یکشنبه تصویری از خود در شبکه اجتماعی «تروت‌سوشال» منتشر کرد که در آن چند کارت بازی «اونو» را در دست دارد و نوشت: «من همه کارت‌ها را در اختیار دارم.»

آقای ترامپ پیش‌تر از آغاز تلاش آمریکا برای آزاد‌سازی کشتی‌های گیرافتاده در تنگه هرمز در چارچوب طرحی با عنوان «پروژه آزادی» خبر داده بود.

ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی بامداد دوشنبه در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا مبنی بر آغاز اقدام آمریکا برای آزاد‌سازی کشتی‌های گیرافتاده در تنگه هرمز، هرگونه اقدام آمریکا برای مداخله در «رژیم دریایی جدید تنگه هرمز» را مصداق نقض آتش‌بس دانست.

آقای عزیزی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرگونه دخالت آمریکا در رژیم دریایی جدید تنگه هرمز، نقض آتش‌بس تلقی خواهد شد.»

او افزود: «تنگه هرمز و خلیج فارس با اظهارات موهوم ترامپ اداره نخواهند شد. هیچ‌کس بازی مقصرنمایی را باور نمی‌کند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا روز یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروت‌سوشال» اعلام کرد که نیروهای این کشور از صبح دوشنبه در جریان روندی با عنوان «پروژه آزادی»، برای آزاد‌سازی کشتی‌هایی که در جریان درگیری ایران و آمریکا در تنگه هرمز گیرافتاده‌اند، تلاش خواهند کرد.

آقای ترامپ گفت آمریکا که این اقدام را در واکنش به درخواست «کشورهایی که در مناقشه خاورمیانه دخالتی نداشته‌اند» انجام می‌دهد.

رئیس‌جمهوری آمریکا نوشت: «به نمایندگان خود گفته‌ام به آن‌ها اطلاع دهند که ما نهایت تلاش خود را برای خارج کردن ایمن کشتی‌ها و خدمه آن‌ها از تنگه به کار خواهیم بست. در همه موارد، آن‌ها گفته‌اند تا زمانی که این منطقه برای ناوبری و سایر امور امن نشود، بازنخواهند گشت.»

آقای ترامپ همچنین گفت که نمایندگان او در حال گفتگوهایی «بسیار مثبت» با ایران هستند و  افزود: «این گفتگوها می‌تواند به نتیجه‌ای بسیار مثبت برای همه منجر شود.»

رئیس‌جمهوری آمریکا همچنین گفت: «جابجایی کشتی‌ها صرفا با هدف آزادسازی مردم، شرکت‌ها و کشورهایی انجام می‌شود که هیچ کار نادرستی انجام نداده‌اند؛ آن‌ها قربانیان شرایط هستند. این اقدامی بشردوستانه از سوی ایالات متحده، کشورهای خاورمیانه و به‌ویژه کشور ایران است.»

او همچنین گفت: «اگر این روند بشردوستانه به هر نحوی مختل شود، متاسفانه با آن مداخله باید با قاطعیت برخورد شود.»

استیو ویتکاف، نماینده ویژه ایالات متحده، اعلام کرد که واشنگتن همچنان در حال گفت‌وگو با ایران است. وی روز یکشنبه در حاشیه حضور در باشگاه گلف دورال متعلق به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در پاسخ به پرسش خبرنگار شبکه سی‌ان‌ان درباره وضعیت مذاکرات گفت: «ما در حال گفت‌وگو هستیم.»

ویتکاف که از مذاکره‌کنندگان اصلی آمریکا به شمار می‌رود، این اظهارات را در حالی مطرح کرد که هم‌زمان سخنگوی وزیر امور خارجه ایران اعلام کرده بود واشنگتن به پیشنهاد جدید تهران پاسخ داده و این پاسخ در حال بررسی است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که پس از یک دوره بن‌بست نسبی، روند گفت‌وگوها شدت گرفته، اما دونالد ترامپ رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده و روز شنبه در شبکه‌های اجتماعی نوشت که «نمی‌تواند تصور کند» پیشنهاد اخیر ایران قابل قبول باشد، زیرا به گفته او تهران «هزینه کافی برای اقدامات خود علیه بشریت نپرداخته است.»

استیو ویتکاف در ملاقات با شهباز شریف، ۱۱ آوریل ۲۰۲۶،AP

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان تأکید کرد که ایالات متحده همچنان مرکز اصلی ائتلاف ناتو است و اختلاف‌نظرها این واقعیت را تغییر نمی‌دهد.

صدراعظم آلمان در گفت‌وگو با شبکه دولتی «ARD» که قرار است اواخر روز یکشنبه از تلویزیون پخش شود، گفت: «همچنان معتقدم آمریکایی‌ها مهم‌ترین شریک ما در ائتلاف آتلانتیک شمالی هستند.»

وی همچنین تنش‌ها با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا را پس از اعلام کاهش نیروهای آمریکایی در آلمان کم‌اهمیت دانست و اعلام کرد: ««من از تلاش برای بهبود روابط فرا آتلانتیک و همکاری با دونالد ترامپ دست نمی‌کشم.»

مرتس در پاسخ به این پرسش که آیا برنامه واشنگتن برای کاهش حضور نظامی در آلمان به اختلافات اخیر بر سر راهبرد آمریکا در ایران مربوط است، گفت: «هیچ ارتباطی وجود ندارد.»

فریدریش مرتس، ۲۹ آوریل ۲۰۲۶، AP

مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و داروی ایران از بروز کمبود برخی داروها و افزایش قیمت آن‌ها در پی تاثیرات جنگ بر بخش‌های پتروشیمی و فولاد کشور خبر داد.

آقای پیرصالحی اعلام کرد: «با توجه به محدودیت‌های کشور و محاصره دریایی، برخی از مواد اولیه و دارو‌ها با تاخیر به کشور وارد می‌شوند.

وی افزود که «از طریق همکاری با وزارت راه، مسیر‌های جایگزینی برای تامین مواد اولیه دارویی تعیین شده است.»

رئیس سازمان غذا و داروی ایران همچنین با اشاره به کمبود برخی داروها در کشور گفت: «در تامین داروهای اساسی و حیاتی مشکلی وجود ندارد»، اما در خصوص برخی داروهای برند که پیش‌تر از کشورهای غربی وارد می‌شدند، اعلام کرد که «با دشواری‌هایی مواجه هستیم که در حال رفع آن‌ها هستیم.»

داروخانه‌ای در تهران، AP

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد که نظر ایالات متحده درباره پیشنهاد تهران برای پایان دادن به جنگ، از طریق پاکستان به ایران منتقل شده و در حال بررسی است و پس از جمع‌بندی، پاسخ رسمی ایران ارائه خواهد شد.

به گفته آقای بقائی، پیشنهاد ایران شامل ۱۴ بند است و بر پایان دادن به جنگ در تمامی جبهه‌ها، از جمله لبنان، تمرکز دارد. این طرح همچنین دستیابی به تفاهم برای پایان جنگ و توافق بر سر نحوه اجرای آن ظرف مدت ۳۰ روز را پیش‌بینی می‌کند.

بقائی تاکید کرد: «طرف آمریکایی نظر خود را در مورد پیشنهاد ما به طرف پاکستانی ارائه کرده است و ما آن را بررسی و پاسخ خواهیم داد.»

وی افزود در شرایط کنونی «هیچ مذاکره هسته‌ای در جریان نیست» و گزارش‌های مطرح‌شده درباره تعهد ایران به مین‌روبی تنگه هرمز را «توهمات دشمن» خواند.

در همین حال، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در گفت‌وگو با شبکه «کان» اسرائیل اعلام کرد: «پیشنهاد ایران را بررسی کردیم و برای ما خوب نیست.»

اسماعیل بقائی، خبرگزاری دولت

عربستان سعودی، روسیه و پنج کشور دیگر عضو اوپک روز یکشنبه و در اقدامی که انتظارش می‌رفت، سهمیه تولید نفت خود را افزایش دادند؛ حرکتی که با هدف نشان دادن تداوم عملکرد این ائتلاف پس از خروج ناگهانی امارات عربی متحده انجام شد.

بر اساس بیانیه اوپک، این هفت تولیدکننده بزرگ در ماه ژوئن روزانه ۱۸۸ هزار بشکه به سهمیه تولید خود اضافه خواهند کرد. این اقدام در شرایط فشار بر قیمت‌ها به‌دلیل جنگ خاورمیانه و در چارچوب «تعهد جمعی برای حمایت از ثبات بازار نفت» صورت می‌گیرد.

این بیانیه پس از نشست آنلاین کشورهای الجزایر، عراق، قزاقستان، کویت، عمان، روسیه و عربستان سعودی منتشر شد، اما هیچ اشاره‌ای به امارات که جمعه و سه روز پس از اعلام تصمیم خود، از اوپک خارج شد، نکرد.

خورخه لئون، تحلیلگر مؤسسه «ریستاد انرژی» به خبرگزاری فرانسه گفت سکوت درباره خروج امارات نشانه‌ای از روابط پرتنش در داخل این ائتلاف است.

تحلیلگران بازار نفت پیش‌تر نیز افزایش ۱۸۸ هزار بشکه‌ای را پیش‌بینی کرده بودند؛ رقمی مشابه افزایش‌ ۲۰۶ هزار بشکه‌ای در ماه‌های مارس و آوریل، زمانی که سهم امارات از محاسبات حذف شده بود.

لئون گفت: «با حفظ همان مسیر تولید، فقط بدون امارات، اوپک طوری عمل می‌کند که گویی هیچ اتفاقی نیفتاده است و عمداً شکاف‌های داخلی را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد و تصویر ثبات ارائه می‌کند.»

اسرائیل روز یکشنبه قرارداد چند میلیارد دلاری برای خرید دو اسکادران جنگنده از ایالات متحده را تصویب کرد؛ اقدامی که به گفته بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، به «تقویت برتری هوایی» اسرائیل منجر خواهد شد.

وزارت دفاع اسرائیل اعلام کرد این خرید شامل یک اسکادران جنگنده‌های چندمنظوره رادارگریز اف-۳۵ از شرکت «Lockheed Martin» و یک اسکادران جنگنده‌های «F-15IA» از شرکت بوئینگ است.

به گفته یسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل این طرح با هدف «تضمین برتری هوایی اسرائیل برای دهه‌های آینده» تدوین شده است. او افزود این خریدها بخش اصلی طرح «سپر اسرائیل» هستند که برای حفظ برتری کیفی پایدار ارتش این کشور طراحی شده است.

جنگنده اف-۳۵ که پروژه‌ای مشترک میان آمریکا و چندین متحد آن است، یکی از پیشرفته‌ترین هواپیماهای نظامی جهان به شمار می‌رود و اسرائیل هم‌اکنون نیز ده‌ها فروند از آن را در اختیار دارد.

نتانیاهو تأکید کرد این قرارداد «برتری هوایی قاطع» اسرائیل را تقویت خواهد کرد، اما در عین حال وعده داد که این کشور به سمت تولید داخلی تسلیحات و جنگنده‌ها حرکت کند.

او گفت: «خلبانان ما می‌توانند به هر نقطه‌ای در آسمان ایران دسترسی پیدا کنند و در صورت نیاز آماده انجام این کار هستند.»

نخست‌وزیر اسرائیل افزود: «در دهه آینده، ۳۵۰ میلیارد شِکِل (۱۱۸ میلیارد دلار) به بودجه دفاعی اضافه خواهیم کرد تا این تسلیحات را در داخل اسرائیل تولید کنیم و به تأمین‌کنندگان خارجی وابسته نباشیم.»

او همچنین از توسعه جنگنده‌های «آبی-سفید»، اصطلاحی برای محصولات بومی اسرائیل، خبر داد و گفت این اقدام «تمام معادلات را تغییر خواهد داد.»

اسرائیل به‌تازگی بودجه سال ۲۰۲۶ خود را تصویب کرده که شامل افزایش چند میلیارد دلاری هزینه‌های دفاعی است.

هزینه‌های نظامی این کشور از زمان آغاز جنگ غزه پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل به‌طور پیوسته افزایش یافته است.

هواپیمای جنگی اف-۳۵ نیروی هوایی اسرائیل، AP

ارزش ریال ایران در برابر دلار آمریکا در روز یکشنبه و در دومین روز کاری هفته در کشور شاهد کاهش بیشتری بود. در خیابان فردوسی تهران، مرکز اصلی مبادلات ارزی پایتخت، دلار با قیمت ۱,۸۴۰,۰۰۰ ریال معامله شد. تحلیلگران از احتمال بیشتر کاهش ارزش ریال در روزهای آینده سخن می‌گویند.

ریال پیش از این در دی ماه ۱.۳ میلیون در برابر دلار آمریکا معامله می‌شد، رقمی که در آن زمان پایین‌ترین میزان ارزش پولی ایران در قبال دلار بود و منجر به اعتراضاتی گسترده‌ به دلیل وخامت اوضاع اقتصادی شد. 

در حال حاضر بازارهای تهران همچنان بی‌ثبات هستند و قیمت برخی کالاها به طور روزانه افزایش می‌یابد.

طبق گزارش‌ رسانه‌های ایران، چند کارخانه پس از نوروز و سال نو شمسی قراردادهای کارگران را تمدید نکرده‌اند و تعداد قابل توجهی از کارگران شغل خود را از دست داده‌اند.

یوسف پزشکیان، پسر و مشاور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهوری ایران، در کانال تلگرام نوشت که هم ایالات متحده و هم ایران خود را برنده جنگ می‌دانند و حاضر به عقب‌نشینی نیستند.

سقوط ارزش ریال، AP

ارتش بریتانیا روز یکشنبه از حمله به یک کشتی باربری و فله‌بر در نزدیکی تنگه هرمز خبر داد.

بنا به همین گزارش این کشتی از سوی چند قایق تندرو مورد حمله قرار گرفته است. از زمان حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران تاکنون بیش از ۲۰ مورد حمله به کشتی‌ها در نزدیکی تنگه هرمز گزارش شده است.

تمامی خدمه این کشتی ناشناس که هنوز هویت آن اعلام نشده، پس از حمله در نزدیکی سواحل سیریک ایران در سلامت هستند. در این گزارش به کشتی‌ها هشدار داده شده است که با احتیاط از این مسیر عبور کنند.

مقام‌های ایرانی تأکید کرده‌اند که همچنان کنترل تنگه را در دست دارند و کشتی‌هایی که وابسته به ایالات متحده یا اسرائیل نیستند، در صورت پرداخت عوارض می‌توانند از این مسیر عبور کنند.

تاکنون هیچ گروه یا طرفی مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.

یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان در تماس تلفنی با همتای ایرانی خود از تهران خواست که «فورا» تنگه هرمز را باز کند.

او همچنین در این مکالمه از عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران خواست تا تهران به برنامه هسته‌ای خود پایان دهد. وزیر خارجه آلمان گفت که از «راه حل دیپلماتیک» برای خروج از بحران دفاع می‌کند.

سخنان فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان درباره فقدان راهبرد در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران روابط برلین با واشنگتن را پرتنش کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در همین راستا از خروج پنج هزار نظامی کشورش از آلمان خبر داد.

سازمان اطلاعات سپاه جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای هشدار داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا باید بین «عملیات غیرممکن و توافق بد» دست به انتخاب بزند.

این بیانیه در حالی صادر شد که ایران جدیدترین پیشنهاد خود برای پایان جنگ را از طریق پاکستان به آمریکا ارائه کرده است. دونالد ترامپ گفته است که فکر نمی‌کند این پیشنهاد «قابل پذیرش» باشد.

در بیانیه سازمان اطلاعات سپاه آمده است: «ضرب‌الاجل ایران علیه محاصره به پنتاگون، تغییر لحن چین، روسیه و اروپا علیه واشنگتن، نامه انفعالی ترامپ به کنگره، پذیرش شروط مذاکراتی ایران، یک معنا بیشتر ندارد؛ ترامپ باید بین «عملیات غیرممکن یا توافق بد با جمهوری اسلامی ایران» انتخاب کند. فضای تصمیم گیری برای آمریکا محدود شده است.»

بزرگترین شرکت حمل‌ونقل کانتینری جهان در نظر دارد سرویس جدیدی را برای اتصال اروپا به بنادر منزوی خاورمیانه راه‌اندازی کند. 

این طرح به جای عبور از تنگه هرمز که مسدود شده است، بر جابه‌جایی زمینی کالا با کامیون از سراسر عربستان سعودی و استفاده از شناورهای کوچک‌تر در خلیج فارس متکی است. 

شرکت کشتیرانی مدیترانه (MSC) در اطلاعیه‌ روز شنبه خود اعلام کرد اولین سفر دریایی در تاریخ ۱۰ مه از بندر آنتورپ آغاز خواهد شد. 

این مسیر در یک چرخه شامل توقف‌هایی در آلمان، ایتالیا، لیتوانی و اسپانیا خواهد بود. کشتی‌ها پس از عبور از کانال سوئز وارد دریای سرخ شده و در دو بندر «جده» و «ملک عبدالله» در سواحل غربی عربستان سعودی پهلو می‌گیرند. 

از آن نقطه، شبکه حمل‌ونقل برای رسیدن به بندر «دمام» در سواحل شرقی شبه‌جزیره از کامیون استفاده می‌کند. در آنجا کشتی‌های فیدر کالاها را به دروازه‌های دریایی از جمله ابوظبی و بندر جبل علی دبی متصل می‌کنند. 

هر دوی این مناطق دارای شهرک‌های صنعتی بزرگی با صدها شرکت چندملیتی هستند که به کالاهای کانتینری وابسته بوده و پیش از این به راحتی از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شدند. 

کشتی متعلق به شرکت کشتیرانی مدیترانه. عکس: آسوشیتد پرس

کاروانی متشکل از ۷۰ کامیون نفت‌کش حامل نفت خام عراق از گذرگاه مرزی الیعربیه وارد خاک سوریه شده است که نشان‌دهنده اولین محموله از این مسیر در ۱۴ سال گذشته است. 

بنا بر گزارش خبرگزاری رسمی سوریه (سانا)، این کاروان به مقصد پالایشگاه بانیاس در سواحل مدیترانه‌ای سوریه در حرکت است. 

این محموله در حالی ارسال می‌شود که عراق در بحبوحه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و در زمان بسته بودن تنگه هرمز، به دنبال مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت خود است. 

این گذرگاه که در سمت عراق با نام «ربیعه» شناخته می‌شود، پس از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ بسته شد. این منطقه در سال ۲۰۱۴ به تصرف گروه داعش درآمد و پس از آن توسط نیروهای کرد عراقی بازپس گرفته شد.

کامیون‌های نفتکش در سوریه. عکس: آسوشیتد پرس

به گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، بنابر برآوردهای این کشور، اگر اقدامات آمریکا مبنی بر محاصره دریایی و اقتصادی ایران در آینده نزدیک منجر به حصول توافق با تهران نشود، آمریکا احتمالا حملات به ایران را از سر می‌گیرد. با این حال، اسرائیل نمی‌داند که این حمله محدود خواهد بود یا آمریکا برای حملات گسترده‌تر اقدام خواهد کرد.

بنابر این گزارش، ارتش اسرائیل برای حملات احتمالی آمریکا به ایران آماده می‌شود. در اسرائیل این برداشت وجود دارد که اگر محاصره اقتصادی و دریایی ایران از سوی آمریکا به توافق منجر نشود، صدور دستور حمله از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا محتمل است.

اگرچه اسرائیل اطلاعی از مقیاس چنین حمله‌ای ندارد، اما بنابر برآوردها هر حمله‌ای با واکنش ایران علیه اسرائیل همراه خواهد بود.

بنابر این گزارش، در روزهای اخیر برای تکمیل آمادگی هزاران سلاح و تجهیزات از طریق چندین پرواز ترابری به اسرائیل منتقل شده‌اند.   

همچنین ایال زمیر، فرمانده ستاد کل ارتش اسرائیل نیز اخیرا برای هماهنگی درباره سناریوهای احتمالی با برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) گفتگو کرده است.