به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از مقامات و منابع آگاه، در پی پایان بینتیجه مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد، دونالد ترامپ علاوه بر صدور فرمان محاصره تنگه هرمز، به همراه مشاورانش در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی محدود به ایران با هدف شکستن بنبست مذاکرات صلح است.
به گفته مقامات آمریکایی، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز یکشنبه ساعاتی پس از فروپاشی مذاکرات اسلامآباد گزینه انجام حملات نظامی به ایران را در نظر داشت. به گفته این مقامات، آقای ترامپ همچنین میتواند تصمیم به ازسرگیری بمباران تمامعیار ایران بگیرد، اما با توجه به خطر افزایش بیثباتی در منطقه و انزجار رئیسجمهوری آمریکا از درگیریهای نظامی طولانیمدت، چنین گزینهای کمتر محتمل است.
آقای ترامپ همچنین ممکن است محاصره موقت را برگزیند و همزمان متحدان آمریکا را برای بر عهده گرفتن مسئولیت اسکورت نظامی کشتیها در تنگه هرمز، تحت فشار بگذارد.
بنابر این گزارش، دونالد ترامپ پس از فروپاشی مذاکرات ایران و آمریکا در پاکستان، بیشتر روز را در اقامتگاه خود در حومه میامی گذراند، با فاکسنیوز گفتگو کرد، گلف بازی کرد و با مشاورانش صحبت کرد.
به گفته دستیاران رئیسجمهوری آمریکا، بهرغم صدور دستور محاصره تنگه هرمز و تهدید به هدف قرار دادن زیرساختهای ایران، آقای ترامپ همچنان برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک آمادگی دارد.
رئیسجمهوری آمریکا در گفتگو با فاکسنیوز گفت: «از انجام چنین کاری متنفرم، اما هدف قرار دادن تاسیسات آب، آبشیرینکن و نیروگاههای آنها خیلی ساده است.»
اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رئیسجمهوری پیشاپیش دستور محاصره دریایی تنگه هرمز را صادر کرده، به باجگیری ایران پایان داده و عاقلانه همه گزینههای دیگر را همچنان روی میز نگه داشته است. هر کسی که میگوید میداند رئیسجمهور ترامپ در قدم بعدی چه خواهد کرد، صرفا گمانهزنی میکند.»
آقای ترامپ مدعی شد که ایران خواستار بازگشت به میز مذاکره است و یک مقام نزدیک به تیم مذاکرهکننده آمریکا گفت که پیشنهاد ایالات متحده همچنان روی میز است.
رضا امیریمقدم، سفیر جمهوری اسلامی ایران در پاکستان روز یکشنبه گفت: «گفتگوهای اسلامآباد یک رویداد نیست، بلکه یک روند است. این گفتگوها اساس روند دیپلماتیکی را بنیان نهاد که اگر با اعتماد و اراده تقویت شود، میتواند چارچوبی پایدار برای منافع همه طرفها به وجود آورد.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا که سرپرستی هیات آمریکایی را در مذاکرات اسلامآباد بر عهده داشت، بامداد یکشنبه ضمن اعلام عدم حصول توافق با ایران، گفت که مقامات آمریکایی «به صریحترین حالت ممکن» خطوط قرمز آقای ترامپ را برای طرف ایرانی تشریح کردند.
به گزارش والاستریت ژورنال، خطوط قرمز شامل این موارد است:
- بازگشایی کامل تنگه هرمز از سوی ایران بدون دریافت عوارض از کشتیهای عبوری
- پایان دادن به هرگونه غنیسازی اورانیوم و برچیدن تاسیسات غنیسازی
- تحویل ذخایر اورانیوم با غنای بالا
- پذیرش چارچوب امنیتی گسترده که متحدان منطقهای را نیز در بر میگیرد
- پایان دادن به تامین مالی گروههای نیابتی از جمله حزبالله لبنان و حوثیهای یمن
بنابر این گزارش، این مذاکرات پس از آن از هم پاشید که ایران حاضر نشد از برنامه هستهای خود دست بکشد. این در حالی است که آقای ترامپ جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را یکی از اهداف اصلی جنگ دانسته است.
به گفته مقامات و افراد نزدیک به دولت آمریکا، هر گزینهای که آقای ترامپ انتخاب کند با خطرات عمدهای همراه است؛ ازسرگیری جنگ تمامعیار بیش از پیش مهمات حیاتی آمریکا را تحلیل میبرد و رئیسجمهوری را در معرض واکنش منفی از سوی پایگاه رایدهندگانی قرار میدهد که نسبت به درگیریهای خاورمیانه بدبین هستند.
از سوی دیگر، کاهش شدت عملیات نظامی، آن هم در حالی که جمهوری اسلامی بهرغم ضربات گسترده همچنان پابرجاست، جاهطلبیهای هستهای خود را حفظ کرده است و کنترل تنگه هرمز را در دست دارد، بهعنوان پیروزی تهران تلقی خواهد شد.
برخی مقامات و تحلیلگران، تصمیم آقای ترامپ برای اعمال محاصره دریایی بر تنگه هرمز را بهترین گزینه او میدانند. حدود نیمی از درآمد جمهوری اسلامی از فروش نفت وگاز تامین میشود. محاصره موفق تنگه هرمز میتواند با جلوگیری از صادرات نفت ایران، موتور اقتصاد آن را از کار بیندازد و به متحدان آمریکا و بازارهای جهانی که نگران اقدامات ایران هستند، نشان دهد که جمهوری اسلامی نمیتواند تنگه هرمز را گروگان بگیرد.
متیو کرونیگ، مقام پیشین پنتاگون که اکنون در اندیشکده «شورای آتلانتیک» فعالیت میکند، گفت: «ما عملا دیدهایم که این راهبرد محاصره در ونزوئلا جواب داده و دونالد ترامپ فرصت دارد که آن را اینجا تکرار کند. بهنظر من این راهی برای افزایش فشار واقعی بر رژیم ایران و وادار کردن آنها به مواجهه با برخی معضلات دشوار است.»
با این حال، محاصره دریایی نیز معایب فراوانی دارد.
جمهوری اسلامی هنوز در برابر فشار اقتصادی آمریکا از جمله دههها تحریم فلجکننده سر فرود نیاورده و پس از هفتهها بمباران شدید آمریکا و اسرائیل، بهرغم تحمل ضربات گسترده همچنان سرسخت مانده است. مقامات آمریکایی گفتهاند شناورهایی که در تنگه هرمز فعالیت میکنند، ممکن است بیآنکه زمان کافی برای واکنش داشته باشند، با حملات موشکی و پهپادی روبرو شوند.
آقای ترامپ در طول جنگ بارها موضع خود را در قبال تنگه هرمز تغییر داده است. او پیشتر تاکید کرده بود که بازگشایی تنگه هرمز مساله ایالات متحده نیست، با این حال اکنون تمرکز بیشتری بر حلوفصل آن گذاشته است.
۲۰ درصد از نفت جهان از این تنگه عبور میکند و آقای ترامپ از سوی متحدانی که از بسته شدن آن متضرر میشوند، تحت فشار است.
رئیسجمهوری آمریکا همچنین به دلیل افزایش بهای سوخت با واکنشهای سیاسی فزایندهای در داخل کشور مواجه است. او همچنین اذعان کرده که قیمت سوخت ممکن است همچنان بالا بماند و این امر میتواند برای جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره نقطه ضعف تلقی شود.
جنگ طولانی نگرانیهای مشاوران و متحدان آقای ترامپ و مدیران شرکتها را درباره هزینههای اقتصادی، از جمله افزایش قیمت انرژی، عمیقتر خواهد کرد.
استیو مور، مشاور اقتصادی پیشین آقای ترامپ، گفت: «توصیه من به مقامات کاخ سفید که با آنها صحبت کردهام این است که تنگه هرمز را به هر قیمتی و فورا، بهعنوان مسالهای مرتبط با امنیت اقتصادی، ملی و جهانی، امن کنند. ما قدرت حفاظت از جریان تجارت بینالمللی را داریم و باید از آن استفاده کنیم، اگرنه ممکن است کل اقتصاد جهان به سوی یک رکود جهانی سقوط کند.»
فرد فلیتز، از مقامهای ارشد شورای امنیت ملی در دوره نخست ریاستجمهوری آقای ترامپ، گفت هیات بزرگ اعزامی ایران به اسلامآباد نشان میدهد که میتوان به یک راهحل دیپلماتیک رسید. او گفت: «بهنظر من دونالد ترامپ درست میگوید، ایران دیگر برگ برندهای ندارد. این درگیری فقط چند هفته است که آغاز شده. هنوز خیلی زود است که بدانیم نتیجه آن چه خواهد شد، اما فکر میکنم امیدوارکننده به نظر میرسد.»