خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع نزدیک به حلقه داخلی حکومت در ایران گزارش داد که مجتبی خامنهای، رهبر تازه جمهوری اسلامی، همچنان روند بهبود از جراحات شدید صورت و پا را طی میکند. او در جریان حمله هوایی به اقامتگاه رسمی علی خامنهای که به کشته شدن او منجر شد، دچار این جراحتها شده است.
در گزارش تازه خبرگزاری رویترز به نقل از این سه منبع آمده است که در حمله به محل اقامت علی خامنهای، رهبر پیشین ایران در مرکز تهران، صورت فرزند او که اندکی بعد به عنوان جانشینش برگزیده شد، یعنی مجتبی خامنهای نیز دچار تغییرشکل شده است و علاوه بر آن، او از آسیب جدی در یک یا هر دو پا نیز رنج میبرد.
با وجود این شرایط، به گفته این منابع که به دلیل حساسیت موضوع خواستار ناشناس ماندن خود شدهاند، مجتبی خامنهای ۵۶ ساله همچنان روند بهبود را طی میکند و «از نظر ذهنی هوشیار» است.
این منابع همچنین اعلام کردند که او در نشستها با مقامات ارشد «از طریق تماسهای صوتی» حضور دارد و در روند تصمیمگیری درباره موضوعات کلیدی از جمله جنگ و مذاکرات با واشنگتن نقش فعال ایفا میکند.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
در حالی که ایران یکی از بحرانیترین دورههای چند دهه اخیر خود را پشت سر میگذارد و در میانه مذاکرات صلح پرریسک با آمریکا به سر میبرد، این پرسش جدی مطرح است که آیا اصلا وضعیت سلامت مجتبی خامنهای امکان اداره امور کشور را برای او فراهم میکند یا خیر.
خبرگزاری رویترز اعلام کرد که امکان تایید مستقل ادعاهای منابع خود را ندارد اما با این وجود، روایت این افراد که گفته میشود به حلقه نزدیکان آقای خامنهای تعلق دارند، دقیقترین تصویر از وضعیت او در هفتههای اخیر را ارائه میکند.
«جانباز جنگ»
محل استقرار، وضعیت جسمی و میزان توانایی مجتبی خامنهای برای اداره کشور همچنان تا حد زیادی در هالهای از ابهام قرار دارد؛ بهگونهای که از زمان حمله هوایی و پس از انتصاب او بهعنوان جانشین پدرش در ۸ مارس (۱۷ اسفند ۱۴۰۴)، هیچ تصویر، ویدئو یا فایل صوتی از وی منتشر نشده است.
در حالی که تاکنون هیچ بیانیه رسمی از سوی مقامات ایران درباره شدت جراحات مجتبی خامنهای منتشر نشده است، یک گوینده خبر در صداوسیمای دولتی پس از معرفی او بهعنوان رهبر جدید، از او با عنوان «جانباز» یاد کرد.
جزئیات منتشرشده درباره جراحات مجتبی خامنهای با اظهارات پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در ۱۳ مارس (۲۲ اسفند) نیز همخوانی دارد. او اعلام کرده بود که مجتبی خامنهای «زخمی و احتمالا دچار تغییراتی در چهره» شده است.
یک منبع مطلع از ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحده به خبرگزاری رویترز گفته است که بر اساس برآوردها، احتمال میرود مجتبی خامنهای یکی از پاهای خود را از دست داده باشد.
سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) از اظهارنظر درباره وضعیت آقای خامنهای خودداری کرده است و دفتر نخستوزیر اسرائیل نیز به پرسشهای مطرحشده پاسخی نداده است.
«شاید دو ماه طول بکشد»
به گفته الکس وطنخواه، پژوهشگر ارشد اندیشکده آمریکایی «انستیتو خاورمیانه»، صرفنظر از شدت وضعیت جسمانی رهبر فعلی ایران، بعید است رهبر جدید و کمتجربه بتواند همان میزان قدرت متمرکز و فراگیر پدر خود را در اختیار بگیرد.
او تاکید میکند هرچند مجتبی خامنهای نماد نوعی «تداوم» در ساختار قدرت محسوب میشود، اما ممکن است سالها زمان لازم باشد تا بتواند به سطح اقتدار خودکار و تثبیتشده مشابه پدرش برسد.
آقای وطنخواه در ادامه به رویترز گفته است: «مجتبی تنها یک صدا خواهد بود و تصمیمگیر نهایی نخواهد بود.» به گفته او، این چهره باید ابتدا خود را به عنوان یک بازیگر معتبر و قدرتمند در ساختار سیاسی اثبات کند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
یکی از افراد نزدیک به حلقه اطراف آقای خامنهای اعلام کرد که انتظار میرود طی یک تا دو ماه آینده تصاویری از رهبر جدید منتشر شود و حتی احتمال دارد او در همین بازه زمانی در انظار عمومی نیز ظاهر شود.
با این حال، هر سه منبع تاکید کردهاند که این حضور تنها در صورتی انجام خواهد شد که وضعیت سلامت و شرایط امنیتی اجازه دهد.
مقامات ارشد ایرانی پیشتر به خبرگزاری رویترز گفته بودند که مجتبی خامنهای از به همان شیوه قدرت مطلق پدرش برخوردار نیست و سپاه پس از کشته شدن علی خامنهای، به عنوان صدای غالب در تصمیمگیریهای راهبردی در جریان جنگ ظاهر شده است.
بر اساس گفته مقامها و منابع داخلی، مجتبی خامنهای که به عنوان چهرهای اثرگذار در دفتر پدرش فعالیت میکرد، سالها در سطوح عالی قدرت در جمهوری اسلامی درگیر فرآیند اعمال حاکمیت بوده و در این مسیر شبکهای از ارتباطات نزدیک با فرماندهان ارشد سپاه شکل داده است.
آقای وطنخواه تاکید کرد که هرچند مجتبی خامنهای به دلیل ارتباطاتش با سپاه عموما فردی تلقی میشود که احتمالا مسیر سختگیرانه پدرش را ادامه خواهد داد، اما درباره جهانبینی و دیدگاههای او اطلاعات چندانی در دست نیست.
نخستین پیام مجتبی خامنهای خطاب به ایرانیان در جایگاه رهبر جدید در تاریخ ۱۲ مارس (۲۱ اسفند ۱۴۰۴) منتشر شد؛ پیامی مکتوب که از سوی گوینده خبر تلویزیون خوانده شد و در آن تأکید شده بود تنگه هرمز باید بسته بماند و همچنین به کشورهای منطقه هشدار داده شده بود که پایگاههای آمریکا را تعطیل کنند.
دفتر او از آن زمان چند بیانیه کوتاه دیگر نیز منتشر کرده است؛ از جمله در ۲۰ مارس (۲۹ اسفند ۱۴۰۴) که طی آن نوروز را تبریک گفت و سال نو را «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نامید.
با این حال، مواضع رسمی درباره جنگ ایران، رویکرد دیپلماتیک، روابط با همسایگان، مذاکرات آتشبس و همچنین ناآرامیهای داخلی عمدتا از سوی دیگر مقامات ارشد اعلام شده است.
محتوای وایرال در فضای مجازی
غیبت رهبر جدید ایران و عبارت «مجتبی کجاست؟» این روزها به یکی از محورهای اصلی بحث در شبکههای اجتماعی ایران و گروههای پیامرسان تبدیل شده است؛ آن هم در شرایطی که اینترنت ناپایدار کشور گاهوبیگاه امکان چنین گفتوگوهایی را فراهم میکند.
همزمان، موجی از نظریههای توطئه درباره وضعیت او و اینکه چه کسی عملا اداره کشور را در دست دارد، بهطور گسترده در حال انتشار است.
در مقابل، برخی حامیان حکومت، تاکید کردهاند که با توجه به تهدید جدی ناشی از موج حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل که بخش قابل توجهی از ساختار رهبری کشور را از میان برده، حفظ حضور کمرنگ مجتبی خامنهای یک ضرورت امنیتی به شمار میرود.