در حالی که جنگ در خاورمیانه غنی از نفت همچنان تشدید می شود، آژانس بین المللی انرژی از دولت ها می خواهد تا اقداماتی را برای کاهش تقاضای نفت از طریق فشار دادن به کار از راه دور، کاهش محدودیت سرعت و تشویق تغییر به سمت حمل و نقل عمومی انجام دهند.
بر اساس گزارش آژانس بین المللی انرژی (IEA) با اشاره به اختلال «چشمگیر» در عرضه نفت جهانی به دلیل بسته شدن تنگه هرمز، از دولت ها خواسته می شود کار از راه دور، محدودیت سرعت را کاهش دهند و حرکت به سمت حمل و نقل عمومی را تشویق کنند، در کنار محدودیت های احتمالی استفاده از خودرو در شهرهای بزرگ.
آگهی
آگهی
از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه حملاتی نظامی علیه ایران آغاز کردند، قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسیده است و اقتصادها را متزلزل کرده و شکنندگی بازارهای انرژی را افشا کرده است.
تحلیلگران حدس می زنند که قیمت هر بشکه می تواند به 200 دلار برسد، زیرا علیرغم مذاکرات سیاسی در مورد مامو ریت بالقوه دریایی برای اسکورت کشتی ها از طریق هرمز وجود ندارد، ایده ای که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و بعداً امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه مطرح شد، اما اخیرا توسط آرسنیو دومینگز رئیس سازمان بین المللی دریایی با اشاره به چالش های ایمنی مطرح شد.
آژانس بینالمللی انرژی، این اختلال فعلی را به عنوان «بزرگترین شوک عرضه در تاریخ مدرن» توصیف می کند که ناشی از افزایش تنش ها در خاورمیانه است که به طور موثر یک گذرگاه تجاری حیاتی را که 20 درصد از تولید و حمل و نقل جهانی نفت، تقریباً 15 میلیون بشکه نفت خام و 5 میلیون بشکه فرآورده های نفتی را به خود اختصاص داده است.
گزارش آژانس بینالمللی انرژی هشدار می دهد: «از سرگیری ترانزیت از تنگه هرمز مهمترین اقدام برای بازگشت به جریان پایدار نفت و گاز و کاهش فشار بر بازارها و قیمت ها است.» در همین حال، کشورهای سراسر جهان طیف وسیعی از اقدامات را برای افزایش عرضه و کاهش تأثیر افزایش شدید قیمت ها بر مصرف کنندگان انجام می دهند.»
کار از راه دور، سرعت آهسته تر، سفر هوایی کمتر
به گفته آژانس بین المللی انرژی، کار از راه دور، کاهش سرعت بزرگراه ها، حمل و نقل عمومی بیشتر، اشتراک اتومبیل و رانندگی هوشمندتر می تواند به سرعت مصرف سوخت را کاهش دهد، زیرا دولت ها می خواهد چنین اقداماتی را در تلاش برای کاهش تقاضای نفت تشویق کنند.
حمل و نقل جاده ای تقریباً 45 درصد از تقاضای جهانی نفت را تشکیل می دهد، اگرچه سهم آن بسیار متفاوت است - از حدود یک سوم در کره جنوبی تا دو سوم در بخشهایی از اروپا و آمریکای لاتین. در اقتصادهای ثروتمندتر، خودروهای سواری محرک اصلی هستند و حدود ۶۰ درصد مصرف انرژی در جاده ها را به خود اختصاص می دهند.
اما استراتژی آژانس بینالمللی انرژی فراتر از جاده ها است.
این آژانس مستقر در پاریس همچنین پیشنهاد می کند که کاهش سفرهای هوایی، جایی که گزینه های جایگزین در دسترس هستند، می تواند صرفه جویی قابل توجهی را به همراه داشته باشد. آژانس بینالمللی انرژی معتقد است که در کوتاه مدت، پروازهای تجاری به تنهایی می تواند حدود ۴۰ درصد کاهش یابد و اگر به طور گسترده از طریق تلاش های کاهش سفرهای شرکتی به کار گرفته شود، این امر می تواند تقاضای سوخت جت را بین ۷ تا ۱۵ درصد کاهش دهد.
در پاسخ به بحران جاری جهانی، چندین کشور کار از راه دور را گسترش داده اند. فیلیپین و پاکستان هفته کاری چهار روزه را برای کارمندان دولت معرفی کرده اند، در حالی که سریلانکا روز چهارشنبه دفاتر عمومی را تعطیل کرده است.
لائو PDR، تایلند و ویتنام به طور فعال در حال ترویج کار از خانه هستند. اقدامات مشابهی در سراسر اروپا در طول بحران انرژی 2022-23 مشاهده شد، زمانی که دولت ها همچنین از کارمندان خواستند که برای کاهش تقاضای نفت در خانه بمانند.
خطرات عرضه در حال ظهور است
با وجود آزاد شدن ذخ ایر اضطراری به میزان 400 میلیون بشکه، مقامات هشدار می دهند که جهان نمی تواند تنها به عرضه برای تثبیت بازارها تکیه کند. در یک بازار بی ثبات و نامشخص، آژانس بینالمللی انرژی به وضوح هشدار می دهد که جهان نمی تواند به سادگی راه خروج از شوک نفتی را تولید کند، بلکه باید با مصرف کمتر سازگار شود.
این ششمین بار است که کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی اسلامی از زمان تأسیس این آژانس در سال 1974 اقدامات اضطراری را برای تثبیت بازارهای نفت هماهنگ می کنند. مداخلههای جمعی مشابهی در سالهای ۱۹۹۱، ۲۰۰۵، ۲۰۱۱ و دو بار در سال ۲۰۲۲ انجام شد.
یوهانس راوبال، تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت تجاری اطلاعاتی کپلر، گفت اگر هرمز برای دو ماه دیگر بسته بماند، ریسک عرضه «به شدت افزایش خواهد یافت».
راوبال به یورونیوز گفت: «آخرین بشکه های خاورمیانه در مسیر ورود به اروپا هنوز در حال ورود هستند، بنابراین تاثیرات فوری جریان های پایین تر از خاورمیانه هنوز به طور کامل محقق نشده است.»
راوبال گفت که این هزینه های بالا می تواند پالایشگاههای اروپایی را در بدترین حالت تحت فشار جدی قرار دهد و احتمالاً باعث تخریب تقاضا و کاهش اجباری عملیات پالایشگاهها شود زیرا مواد اولیه بسیار گران می شود.
بحران فعلی به عنوان بزرگترین اختلال در عرضه نفت خام در تاریخ بازار جهانی نفت شکل می گیرد. راوبال گفت که از دست دادن بالقوه حدود 10 میلیون بشکه نفت خام و میعانات خاورمیانه که تقریباً 10 درصد از مصرف جهانی است، نشان دهنده یک شوک شدید و کوتاه مدت است.
فراتر از تقاضای نفت
به گفته این آژانس، بحران فعلی فراتر از نفت است و شامل اختلال در جریان گاز طبیعی است که تأثیرات ناشی از آن بر امنیت و قیمت برق دارد.
آژانس بینالمللی انرژی همچنین هشدار داد که افزایش هزینههای انرژی خطر سختتر شدن فقیرترین خانوارها را به خطر میاندازد و از دولتها خواست تا حمایت مالی هدفمند را برای کاهش این ضربه ارائه دهند.
در اتحادیه اروپا، رهبران روز پنجشنبه در اجلاس کلیدی گرد هم آمدند تا در مورد اق دامات کوتاه مدت برای کاهش صورتحساب برق مصرف کنندگان، از جمله مالیات های ملی، هزینه شبکه و هزینه های کربن بحث کنند.
اورسولا فون در لین رئیس کمیسیون اروپا اذعان کرد که جنگ علیه ایران «تأثیر فوری» بر انرژی دارد.
رهبران اتحادیه اروپا تاکنون تکرار کرده اند که 27 اتحادیه اروپا بیشتر با بحران قیمت گذاری انرژی سر و کار دارد. اما فون در لین روز پنجشنبه برای اولین بار بدون توضیح بیشتر به خبرنگاران گفت که بحران جاری «سوالاتی را در مورد خطرات عرضه آینده مطرح می کند» و افزود: «ما باید اقدام کنیم».